सामवेदः

यो विश्वा दयते वसु होता मन्द्रो जनानाम् मधोर्न पात्रा प्रथमान्यस्मै प्र स्तोमा यन्त्वग्नये

जो सर्व संपत्ती देतो, लोकांत मधुर पुरोहित आहे, त्याला मधाचे पहिले पात्र मिळते; अशी स्तुती अग्नीपर्यंत पोहोचो.

अश्व न गीर्भी रथ्यं सुदानवो मर्मृज्यन्ते देवयवः उभे तोके तनये दस्म विस्पते पर्षि राधो मघोनाम्

घोड्यासारख्या शब्दांनी, रथ चालवण्यात कुशल, उदार लोकांची स्तुती होते; दोन्ही, संतती आणि वंशात, हे अद्भुत कुलाधिपती, तू उदारांच्या संपत्तीचे रक्षण करतोस.

इमं मे वरुण श्रुधी हवमद्या च मृडय त्वामवस्युरा चके

हे वरुणा, आज माझी हाक ऐक आणि कृपा कर; मी तुझ्याकडेच मदतीसाठी आलो आहे.

कया त्वं न ऊत्याभि प्र मन्दसे वृषन् कया स्तोतृभ्य आ भर

हे बलाढ्य, तू कोणत्या मदतीने थकत नाहीस? कोणत्या आधारावर तू आपल्या भक्तांना दान देतोस?

इन्द्रमिद्देवतातय इन्द्रं प्रयत्यध्वरे इन्द्रं समीके वनिनो हवामह इन्द्रं धनस्य सातये

इंद्रासाठीच हे अर्पण केले जाते; यज्ञात पुरोहित इंद्राला हाक मारतात; धन मिळवण्यासाठी, आम्ही धनदायक इंद्राचे आवाहन करतो.

इन्द्रो मह्ना रोदसी पप्रथच्छव इन्द्रः सूर्यमरोचयत् इन्द्रे ह विश्वा भुवनानि येमिर इन्द्रे सुवानास इन्दवः

इंद्राच्या सामर्थ्याने आकाश आणि पृथ्वी पसरली; त्याच्या बळाने सूर्य उजळला; सर्व जग इंद्रामध्ये सामावले आहे; इंद्रामध्ये सोमरस वाहतो.

विश्वकर्मन्हविषा वावृधानः स्वयं यजस्व तन्वां स्वा हि ते मुह्यन्त्वन्ये अभितो जनास इहास्माकं मघवा सूरिरस्तु

सर्वकर्मा, अर्पणामुळे वाढणारा, स्वतःच्या रूपाने स्वतःची पूजा कर; खरी शक्ती तुझीच आहे. इतर सर्वजण चुकून जावोत; येथे आमच्यासाठी दानशूर देव ज्ञानी असो.

अया रुचा हरिण्या पुनानो विश्वा द्वेषांसि तरति सयुग्वभिः सूरो न सयुग्वभिः धारा पृष्ठस्य रोचते पुनानो अरुषो हरिः विश्वा यद्रूपा परियास्यृक्वभिः सप्तास्येभिरृक्वभिः

हा सुवर्ण तेजाने शुद्ध होत, आपल्या सहकाऱ्यांसह सर्व द्वेष जिंकतो; जसा सूर्य आपल्या सहकाऱ्यांसह, त्याच्या पाठीवरील धार चमकते, शुद्ध करणारा, अरुण, पिंगट. तो जेव्हा सप्तमुखांनी, ऋचांनी सर्व रूपांनी फिरतो, तेव्हा तो उजळतो.

प्राचीमनु प्रदिशं पाति चेकितत्सं रश्मिभिर्यतते दर्शतो रथो दैव्यो दर्शतो रथः अग्मन्नुक्थानि पौंस्येन्द्रं जैत्राय हर्षयत वज्रश्च यद्भवथो अनपच्युता समत्स्वनपच्युता

ज्ञानी पूर्व दिशेप्रमाणे रक्षण करतो; आपल्या किरणांनी, दृष्टा ऋषीचा रथ पुढे जातो, तो दिव्य आणि सर्वांना दिसणारा. हे स्तोत्रे, वीर इंद्रा, विजयासाठी तुला आनंद देण्यासाठी आली आहेत; आणि जेव्हा तू युद्धात अपराजित वज्र होतोस, तेव्हा तू अपराजित राहतोस.

त्वं ह त्यत्पणीनां विदो वसु सं मातृभिर्मर्जयसि स्व आ दम ऋतस्य धीतिभिर्दमे परावतो न साम तद्यत्रा रणन्ति धीतयः त्रिधातुभिररुषीभिर्वयो दधे रोचमानो वयो दधे उत नो गोषणिं धियमश्वसां वाजसामुत नृवत्कृणुह्यूतये

तू व्यापाऱ्यांचे धन जाणतोस; ते मातांसह आपल्या घरी गोळा करतोस. सत्य विचारांनी, घरात, तू दूरचे गाणे निर्माण करतोस, जिथे विचार स्पर्धा करतात. तीन रंगांच्या तेजस्वी पंखांनी तू प्रकाश निर्माण केलास; आणि आमच्यासाठी, गायींचे धन, घोड्यांचा विचार, आणि वीरांचे बळ मदतीसाठी दे.

शशमानस्य वा नरः स्वेदस्य सत्यशवसः विदा कामस्य वेनतः

हे पुरुषांनो, आनंदी, घाम गाळणाऱ्या, खरी ताकद असलेल्या, उत्कट इच्छेच्या जाणिवा समजून घ्या.

उप नः सूनवो गिरः शृण्वन्त्वमृतस्य ये सुमृडीका भवन्तु नः

अमर पुत्रांनी आमच्या गीता ऐकाव्यात; ते आमच्यावर कृपा करोत.

प्र वां महि द्यवी अभ्युपस्तुतिं भरामहे शुची उप प्रशस्तये

हे द्यावा आणि पृथ्वी, तुमच्यासाठी आम्ही मोठे आणि उजळ स्तुती अर्पण करतो, शुद्ध मनाने तुमच्या गौरवासाठी.

पुनाने तन्वा मिथः स्वेन दक्षेण राजथः ऊह्याथे सनादृतम्

स्वतःला शुद्ध करून, तुम्ही प्रत्येकजण आपल्या शक्तीने राज्य करता; तुम्ही प्राचीन सत्य पुढे नेले आहे.

मही मित्रस्य साधथस्तरन्ती पिप्रती ऋतम् परि यज्ञं नि षेदथुः

मित्राची मदत मोठी आहे, ती पार नेणारी आणि सत्य टिकवणारी; यज्ञाभोवती तुम्ही स्थान घेतले आहे.

अयमु ते समतसि कपोत इव गर्भधिम् वचस्तच्चिन्न ओहसे

हे तुझ्या सभेत, हे वचन जणू कपोताच्या घरट्यासारखे आहे; हे वचन मी तुझ्यापासून लपवत नाही.

स्तोत्रं राधानां पते गिर्वाहो वीर यस्य ते विभूतिरस्तु सूनृता

हे दानपती, स्तोत्र गाणारा, वीर, तुझ्या कीर्तीला सुंदर वाणी लाभो.

ऊर्ध्वस्तिष्ठा न ऊतये ऽस्मिन्वाजे शतक्रतो समन्येषु ब्रवावहै

हे शतक्रतु, आमच्या मदतीसाठी उभा राहा; या स्पर्धेत, आपण मित्रांमध्ये बोलूया.

गाव उप वदावटे महि यज्ञस्य रप्सुदा उभा कर्णा हिरण्यया

गायी पाणवठ्यावर आल्या आहेत, यज्ञरसाने परिपूर्ण, दोन्ही कान सोन्याने सजलेले.

अभ्यारमिदद्रयो निषिक्तं पुष्करे मधु अवटस्य विसर्जने

दगड एकत्र वाहू लागले, मधुर रस पात्रात ओतला गेला, पाणवठ्याच्या प्रवाहात.

सिञ्चन्ति नमसावटमुच्चाचक्रं परिज्मानम् नीचीनबारमक्षितम्

ते भक्तीभावाने पाणवठ्यावर ओततात, उंच चाकांचे, दूरवर जाणारे, कधीही न आटणारे प्रवाह.

मा भेम मा श्रमिष्मोग्रस्य सख्ये तव महत्ते वृष्णो अभिचक्ष्यं कृतं पश्येम तुर्वशं यदुम्

हे महाबली, तुझ्या भीषण सोबतीत आम्ही भीती बाळगू नये, थकू नये. तू तुर्वश आणि यदु यांच्यासाठी केलेली मोठी कृत्ये आम्हाला पाहू दे.

सव्यामनु स्फिग्यं वावसे वृष्ना न दानो अस्य रोषति मध्वा संपृक्ताः सारघेण धेनवस्तूयमेहि द्रवा पिब

तू डाव्या बाजूने हालचाल करतोस, बलवान आहेस; दान करणारा यावर रागावत नाही. मधाने न्हालेल्या, सुंदर गायी पुढे येतात; ये, वाहणारे अमृत प्या.

इमा उ त्वा पुरूवसो गिरो या मम पावकवर्णाः शुचयो विपश्चितो ऽभि स्तोमैरनूषत

हे पुरूवस, माझ्या या तेजस्वी, शुद्ध आणि बुद्धिमान स्तुतींनी मी तुला गाण्यांनी गौरविले आहे.

अयं सहस्रमृषिभिः सहस्कृतः समुद्र इव पप्रथे सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये

हा, हजार ऋषींनी सन्मानित, समुद्रासारखा विस्तारलेला आहे; त्याची महती खरी आहे, मी त्याचे सामर्थ्य यज्ञात आणि ज्ञानींच्या राज्यात गौरवितो.

यस्यायं विश्व आर्यो दासः शेवधिपा अरिः तिरश्चिदर्ये रुशमे पवीरवि तुभ्येत्सो अज्यते रयिः

ज्याच्यासाठी सर्व आर्य आणि दास, शत्रूही, अधीन होतात; शत्रू जरी विरोधात असला तरी नमतो. तुझ्याकडे, तेजस्वी, संपत्ती अर्पण होते.

तुरण्यवो मधुमन्तं घृतश्चतं विप्रासो अर्कमानृचुः अस्मे रयिः पप्रथे वृष्ण्यं शवो ऽस्मे स्वानास इन्दवः

वेगवानांनी मधुर तुपाचे गाणे गायले; ऋषींनी स्तुती केली. आपल्यासाठी संपत्ती वाढली, बल वाढले; आपल्यासाठी, हे इंदु, प्रवाह आपलेच आहेत.

गोमन्न इन्दो अश्ववत्सुतः सुदक्ष धनिव शुचिं च वर्णमधि गोषु धार्य

हे इंदु, गायी आणि घोड्यांसह पिळला गेलेला, कुशल, श्रीमंत, शुद्ध वर्णाचा, तू गायींमध्ये ठेवावा असा आहेस.

स नो हरीणां पत इन्दो देवप्सरस्तमः सखेव सख्ये नर्यो रुचे भव

हे इंदु, आमच्यासाठी हरिंचा स्वामी, सर्वात दिव्य, मैत्रीत मित्रासारखा, श्रेष्ठांमध्ये तेजस्वी असा हो.