सामवेदः

क्षपो राजन्नुत त्मनाग्ने वस्तोरुतोषसः स तिग्मजम्भ रक्षसो दह प्रति

हे राजाग्ने, तुझ्या स्वभावाने, रात्रंदिवस आणि उषःकालाने, तुझ्या तीक्ष्ण जबड्यांनी राक्षसांना जाळून टाक.

विशोविशो वो अतिथिं वाजयन्तः पुरुप्रियम् अग्निं वो दुर्यं वच स्तुषे शूषस्य मन्मभिः

प्रत्येक घरात, आपल्या पाहुण्याचा गौरव करीत, सर्वांना प्रिय असलेल्या अग्नी, मी तुझ्या प्राचीन वचनाचे, आपल्या सामर्थ्याच्या स्तोत्रांनी, गुणगान करतो.

यं जनासो हविष्मन्तो मित्रं न सर्पिरासुतिम् प्रशंसन्ति प्रशस्तिभिः

ज्याला लोक, आहुती देताना, तुपासारख्या मित्रासारखे, स्तुतींनी गौरवितात.

पन्यांसं जातवेदसं यो देवतात्युद्यता हव्यान्यैरयद्दिवि

तो ज्ञानी, सर्व जन्मांचा जाणणारा, जो देवांनाही मागे टाकून, आहुती वर आकाशात पोहोचवतो.

समिद्धमग्निं समिधा गिरा गृणे शुचिं पावकं पुरो अध्वरे ध्रुवम् विप्रं होतारं पुरुवारमद्रुहं कविं सुम्नैरीमहे जातवेदसम्

प्रज्वलित अग्नीला, समिधा आणि स्तोत्रांनी मी वंदन करतो — तो शुद्ध, तेजस्वी, यज्ञात अग्रस्थानी, स्थिर, अनेक वर देणारा, निष्पाप, कवी होतार, आम्ही आशीर्वादांसह, सर्व जन्मांचा जाणणारा, त्याला शोधतो.

त्वां दूतमग्ने अमृतं युगेयुगे हव्यवाहं दधिरे पायुमीड्यम्. देवासश्च मर्त्तासश्च जागृविं विभुं विश्पतिं नमसा नि षेदिरे

अग्ने, अमर दूत, प्रत्येक युगात तुझी स्थापना हव्य वाहणारा, रक्षण करणारा आणि स्तुतीस पात्र म्हणून झाली आहे. देव आणि माणसे, जागरूक आणि सामर्थ्यवान, कुलांचे अधिपती, नम्रतेने तुझ्या जवळ आले आहेत.

विभूषन्नग्न उभयां अनु व्रता दूतो देवानां रजसी समीयसे यत्ते धीतिं सुमतिमावृणीमहे ऽध स्मा नस्त्रिवरूथः शिवो भव

शोभेने सजलेला अग्ने, तू दोन्ही नियमांचे पालन करतोस, देवांचा दूत म्हणून तू आकाशाचे मार्ग ओलांडतोस. आम्ही तुझी कृपा आणि चांगुलपणा मागतो; म्हणून आमच्यावर कृपावंत आणि त्रिकाळ रक्षण करणारा हो.

उप त्वा जामयो गिरो देदिशतीर्हविष्कृतः वायोरनीके अस्थिरन्

तुला, स्त्रिया आपली गीते पाठवतात, तुझ्याकडेच त्या वळतात, जसे की हव्य वायूच्या क्षेत्रात अर्पण केली जातात.

यस्य त्रिधात्ववृतं बर्हिस्तस्थावसन्दिनम् आपश्चिन्नि दधा पदम्

ज्याच्या तिप्पट आच्छादित कुशावर, एकत्र आणि स्थिर, अगदी पाण्यांनीही आपले पाऊल ठेवले आहे.

पदं देवस्य मीढुषो ऽनाधृष्टाभिरूतिभिः भद्रा सूर्य इवोपदृक्

त्या उदार देवाचे पाऊल, ज्या कोणत्याही जिंकता येत नाहीत अशा वाटांनी येते, ते शुभ आहे, जसे सूर्याचा दृष्टिकोन.

सप्तम तृतीयो ऽर्धः अभि त्वा पूर्वपीतय इन्द्र स्तोमेभिरायवः समीचीनास ऋभवः समस्वरन्रुद्रा गृणन्त पूर्व्यम्

सप्तवा, तिसरा भाग, हे सर्व तुझ्या प्राचीन स्तुतींनी, इंद्रा, गातात; कुशल, एकत्र असलेले ऋभु आणि रुद्र, त्या प्राचीनाचा गौरव करतात.

अस्येदिन्द्रो वावृधे वृष्ण्यं शवो मदे सुतस्य विष्णवि अद्या तमस्य महिमानमायवो ऽनु ष्टुवन्ति पूर्वथा

इंद्राने सुत सोमाच्या आनंदाने आपली शक्ती आणि सामर्थ्य वाढवली आहे; आज, बलवान त्याचे महत्त्व पूर्वीप्रमाणेच गातात.

प्र वामर्चन्त्युक्थिनो नीथाविदो जरितारः इन्द्राग्नी इष आ वृणे

स्तुती करणारे, गाण्याचे आणि मार्गदर्शनाचे जाणकार, इंद्र आणि अग्नी, तुमची स्तुती करतात; मी तुमची कृपा आणि संपत्ती मागतो.

इन्द्राग्नी नवतिं पुरो दासपत्नीरधूनुतम् साकमेकेन कर्मणा

इंद्र आणि अग्नी, तुम्ही एका कृतीने दासांच्या नव्वद किल्ल्या एकत्र हलवल्या आहेत.

इन्द्राग्नी अपसस्पर्युप प्र यन्ति धीतयः ऋतस्य पथ्या ऽ ऽ अनु

इंद्र आणि अग्नी, प्रार्थना तुमच्यापर्यंत पोहोचतात; त्या सत्याच्या मार्गाने चालतात.

इन्द्राग्नी तविषाणी वां सधस्थानि प्रयांसि च युवोरप्तूर्यं हितम्

इंद्र आणि अग्नी, तुमची महान शक्ती, निवासस्थानं आणि उपकारक कृती कधीही अपयशी होत नाहीत.

शग्ध्यू षु शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः भगं न हि त्वा यशसं वसुविदमनु शूर चरामसि

हे इंद्र, सामर्थ्याचे स्वामी, सर्व अजेय मार्गांनी आम्हाला भाग्य दे; कारण आम्ही, कीर्तीमंत आणि संपत्ती जाणणारे, तुझ्यासाठी प्रयत्न करतो, हे वीर.

पौरो अश्वस्य पुरुकृद्गवामस्युत्सो देव हिरण्ययः न किर्हि दानं परि मर्धिषत्वे यद्यद्यामि तदा भर

अनेक घोड्यांची आणि गायींची दाने आहेत, हे देव, तू सुवर्णस्रोत आहेस; दान देण्यात कधीही मागे राहू नकोस, मी जे काही मागतो ते दे.

त्वं ह्येहि चेरवे विदा भगं वसुत्तये उद्वावृषस्व मधवन्गविष्टय उदिन्द्राश्वमिष्टये

तू ये, इच्छुकाला भेट, त्याला भाग्य आणि संपत्ती दे; गायी मिळवण्यासाठी गोडवा वाढव, आणि घोड्यांसाठीही, हे इंद्र.

त्वं पुरू सहस्राणि शतानि च यूथा दानाय मंहसे आ पुरन्दरं चकृम विप्रवचस इन्द्रं गायन्तो ऽवसे

तुझ्याकडे हजारो आणि शेकडो कळप आहेत दानासाठी आणि मोठेपणासाठी; आम्ही पुरंदर इंद्राला आमच्या गाण्यांनी मदतीसाठी प्रसिद्ध केले आहे.

यो विश्वा दयते वसु होता मन्द्रो जनानाम् मधोर्न पात्रा प्रथमान्यस्मै प्र स्तोमा यन्त्वग्नये

जो सर्व संपत्ती देतो, लोकांत मधुर पुरोहित आहे, त्याला मधाचे पहिले पात्र मिळते; अशी स्तुती अग्नीपर्यंत पोहोचो.

अश्व न गीर्भी रथ्यं सुदानवो मर्मृज्यन्ते देवयवः उभे तोके तनये दस्म विस्पते पर्षि राधो मघोनाम्

घोड्यासारख्या शब्दांनी, रथ चालवण्यात कुशल, उदार लोकांची स्तुती होते; दोन्ही, संतती आणि वंशात, हे अद्भुत कुलाधिपती, तू उदारांच्या संपत्तीचे रक्षण करतोस.

इमं मे वरुण श्रुधी हवमद्या च मृडय त्वामवस्युरा चके

हे वरुणा, आज माझी हाक ऐक आणि कृपा कर; मी तुझ्याकडेच मदतीसाठी आलो आहे.

कया त्वं न ऊत्याभि प्र मन्दसे वृषन् कया स्तोतृभ्य आ भर

हे बलाढ्य, तू कोणत्या मदतीने थकत नाहीस? कोणत्या आधारावर तू आपल्या भक्तांना दान देतोस?

इन्द्रमिद्देवतातय इन्द्रं प्रयत्यध्वरे इन्द्रं समीके वनिनो हवामह इन्द्रं धनस्य सातये

इंद्रासाठीच हे अर्पण केले जाते; यज्ञात पुरोहित इंद्राला हाक मारतात; धन मिळवण्यासाठी, आम्ही धनदायक इंद्राचे आवाहन करतो.

इन्द्रो मह्ना रोदसी पप्रथच्छव इन्द्रः सूर्यमरोचयत् इन्द्रे ह विश्वा भुवनानि येमिर इन्द्रे सुवानास इन्दवः

इंद्राच्या सामर्थ्याने आकाश आणि पृथ्वी पसरली; त्याच्या बळाने सूर्य उजळला; सर्व जग इंद्रामध्ये सामावले आहे; इंद्रामध्ये सोमरस वाहतो.

विश्वकर्मन्हविषा वावृधानः स्वयं यजस्व तन्वां स्वा हि ते मुह्यन्त्वन्ये अभितो जनास इहास्माकं मघवा सूरिरस्तु

सर्वकर्मा, अर्पणामुळे वाढणारा, स्वतःच्या रूपाने स्वतःची पूजा कर; खरी शक्ती तुझीच आहे. इतर सर्वजण चुकून जावोत; येथे आमच्यासाठी दानशूर देव ज्ञानी असो.

अया रुचा हरिण्या पुनानो विश्वा द्वेषांसि तरति सयुग्वभिः सूरो न सयुग्वभिः धारा पृष्ठस्य रोचते पुनानो अरुषो हरिः विश्वा यद्रूपा परियास्यृक्वभिः सप्तास्येभिरृक्वभिः

हा सुवर्ण तेजाने शुद्ध होत, आपल्या सहकाऱ्यांसह सर्व द्वेष जिंकतो; जसा सूर्य आपल्या सहकाऱ्यांसह, त्याच्या पाठीवरील धार चमकते, शुद्ध करणारा, अरुण, पिंगट. तो जेव्हा सप्तमुखांनी, ऋचांनी सर्व रूपांनी फिरतो, तेव्हा तो उजळतो.

प्राचीमनु प्रदिशं पाति चेकितत्सं रश्मिभिर्यतते दर्शतो रथो दैव्यो दर्शतो रथः अग्मन्नुक्थानि पौंस्येन्द्रं जैत्राय हर्षयत वज्रश्च यद्भवथो अनपच्युता समत्स्वनपच्युता

ज्ञानी पूर्व दिशेप्रमाणे रक्षण करतो; आपल्या किरणांनी, दृष्टा ऋषीचा रथ पुढे जातो, तो दिव्य आणि सर्वांना दिसणारा. हे स्तोत्रे, वीर इंद्रा, विजयासाठी तुला आनंद देण्यासाठी आली आहेत; आणि जेव्हा तू युद्धात अपराजित वज्र होतोस, तेव्हा तू अपराजित राहतोस.