सामवेदः

मन्द्रं होतारमृत्विजं चित्रभानुं विभावसुम् अग्निमीडे स उ श्रवत्

मंद, ऋतुकाळातील यजमान, तेजस्वी, प्रकाशमान असा अग्नी मी स्तुती करतो; तो आमचे ऐकू दे.

पाहि नो अग्न एकया पाह्यूत द्वितीयया पाहि गीर्भिस्तिसृभिरूर्जां पते पाहि चतसृभिर्वसो

अग्ने, एकाने आम्हाला रक्षण कर, दुसऱ्याने रक्षण कर, तिन्ही स्तोत्रांनी रक्षण कर, पोषणाचा स्वामी, चारही बाजूंनी रक्षण कर, हे दयाळू.

पाहि विश्वस्माद्रक्षसो अराव्णः प्र स्म वाजेषु नो ऽव त्वामिद्धि नेदिष्ठं देवतातय आपिं नक्षामहे वृधे

सर्व संकटांपासून, वाईटापासून आम्हाला वाचव; स्पर्धांमध्ये आम्हाला यश दे. आम्ही देवांमध्ये सर्वात जवळ असणारा तुला वाढीसाठी शोधतो.

इनो राजन्नरतिः समिद्धो रौद्रो दक्षाय सुषुमां अदर्शि चिकिद्वि भाति भासा बृहतासिक्नीमेति रुशतीमपाजन्

राजा अग्ने, जेव्हा ज्वाळा प्रज्वलित होते, कौशल्यासाठी ती प्रखर असते, तेजस्वी दिसते, ज्ञानी, मोठ्या प्रकाशाने झळकते, उज्ज्वल अग्नी अंधार शुद्ध करतो.

कृष्णां यदेनीमभि वर्पसाभूज्जनयन्योषां बृहतः पितुर्जाम् ऊर्ध्वं भानुं सूर्यस्य स्तभायन्दिवो वसुभिररतिर्वि भाति

जेव्हा तू तुझ्या रूपाने काळोख झाकतोस, तेव्हा तू महान पित्यापासून उषा निर्माण करतोस; तू सूर्याचा तेज धरून ठेवतोस, आणि आकाशाच्या देणग्यांनी ज्वाळा झळकते.

भद्रो भद्रया सचमान आगात्स्वसारं जारो अभ्येति पश्चात् सुप्रकेतैर्द्युभिरग्निर्वितिष्ठन्रुशद्भिर्वर्णैरभि राममस्थात्

चांगला अग्नी चांगल्यासोबत येतो; प्रियकर मागून आपल्या बहिणीकडे येतो; अग्नी स्पष्ट चिन्हांसह, तेजस्वी रंगांनी उभा राहतो आणि आनंदात स्थिर होतो.

कया ते अग्ने अङ्गिर ऊर्जो नपादुपस्तुतिम् वराय देव मन्यवे

अग्ने अंगिरा, शक्तीच्या पुत्रा, कोणत्या स्तुतीने आम्ही तुझा सन्मान करू, हे देव, तुझ्या कृपेकरिता?

दाशेम कस्य मनसा यज्ञस्य सहसो यहो कदु वोच इदं नमः

आपण कोणासाठी, कोणत्या हेतूने या यज्ञाची सेवा करावी, या सामर्थ्याची आणि बळाची उपासना करावी? हे नम्रतेने कोणाला अर्पण करावे?

अधा त्वं हि नस्करो विश्वा अस्मभ्यं सुक्षितीः वाजद्रविणसो गिरः

कारण, तूच आम्हाला सर्व सुखी निवास देतोस, बळ आणि संपत्ती देणारा, आपल्या स्तोत्रांनी.

अग्न आ याह्यग्निभिर्होतारं त्वा वृणीमहे आ त्वामनक्तु प्रयता हविष्मती यजिष्ठं बर्हिरासदे

अग्ने, तू आपल्या ज्वाळांसह इथे ये. आम्ही तुला होतार म्हणून निवडतो. सज्ज आणि आहुती घेऊन आलेला तुला बोलावो; यज्ञासाठी योग्य असलेला, पवित्र कुशावर येऊन बस.

अच्छा हि त्वा सहसः सूनो अङ्गिरः स्रुचश्चरन्त्यध्वरे ऊर्जो नपातं घृतकेशमीमहे ऽग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम्

हे सामर्थ्याच्या पुत्रा, अङ्गिरस, तुझ्यासाठी यज्ञात चमचे फिरतात; आम्ही तुपासारख्या तेजस्वी केसांचा, सामर्थ्याच्या मुलाला, यज्ञातील प्राचीन अग्नीला शोधतो.

अच्छा नः शीरशोचिषं गिरो यन्तु दर्शतम् अच्छा यज्ञासो नमसा पुरूवसुं पुरुप्रशस्तमूतये

हे तेजस्वी आणि सुंदर अग्ने, आमच्या स्तुती तुझ्यापर्यंत पोहोचू देत. नम्रतेने केलेले यज्ञ, अनेक दान करणाऱ्या आणि अनेकांनी गौरविलेल्या तुझ्यापर्यंत मदतीसाठी जाऊ देत.

अग्निं सूनुं सहसो जातवेदसं दानाय वार्याणाम् द्विता यो भूदमृतो मर्त्येष्वा होता मन्द्रतमो विशि

संपत्ती देण्यासाठी, सर्व जन्मांचा जाणणारा, सामर्थ्याचा पुत्र अग्नी, जो मर्त्यांमध्ये एकटाच अमर होतार आहे, सर्वांत प्रिय आणि श्रेष्ठ आहे.

अदाभ्यः पुरएता विशामग्निर्मानुषीणाम् तूर्णी रथः सदा नवः

अग्नी हा अपराजेय, लोकांचा मार्गदर्शक, माणसांचा नेता, वेगवान रथासारखा, नेहमी नवा असतो.

अभि प्रयांसि वाहसा दाश्वां अश्नोति मर्त्यः क्षयं पावकशोचिषः

आपल्या तेजस्वी ज्वाळेने, भक्त आपल्या वाहनाने, निवासस्थान गाठतो; हे शुद्ध तेजस्वी अग्ने, माणूस तुझ्या सहाय्याने घर पोहोचतो.

साह्वान्विश्वा अभियुजः क्रतुर्देवानाममृक्तः अग्निस्तुविश्रवस्तमः

जो सर्व स्पर्धकांना बोलावतो, देवांचा इच्छाशक्ती आहे, न थकणारा — तो अग्नी सर्वांत प्रसिद्ध आहे.

भद्रो नो अग्निराहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः भद्रा उत प्रशस्तयः

आमच्यासाठी अग्नी, बोलावल्यावर मंगलमय होवो; तुझी देणगी शुभ होवो, भाग्यशाली अग्ने, यज्ञ मंगलमय होवो, आणि स्तुतीही शुभ होवोत.

भद्रं मनः कृणुष्व वृत्रतूर्ये येना समत्सु सासहिः अव स्थिरा तनुहि भूरि वनेमा ते अभिष्टये

विघ्नांवर मात करण्यासाठी आमचे मन शुभ कर. ज्याने तू युद्धात विजय मिळवतोस, तेच आम्हाला मिळू दे. आमचे शरीर बळकट कर, तुझ्या कृपेने आम्ही पुष्कळ काही जिंकू दे.

अग्ने वाजस्य गोमत ईशानः सहसो यहो अस्मे देहि जातवेदो महि श्रवः

हे अग्ने, गोधनाने युक्त सामर्थ्याचा स्वामी, बळ आणि पराक्रमाचा अधिपती, सर्व जन्मांचा जाणणारा, आम्हाला मोठा कीर्ती दे.

स इधानो वसुष्कविरग्निरीडेन्यो गिरा रेवदस्मभ्यं पुर्वणीक दीदिहि

जो प्रज्वलित झाला आहे, संपत्तीने युक्त आहे, स्तोत्रांनी वंदनीय अग्नी, तू आमच्यासाठी, हे पुढारी, धनाने उजळून टाक.

क्षपो राजन्नुत त्मनाग्ने वस्तोरुतोषसः स तिग्मजम्भ रक्षसो दह प्रति

हे राजाग्ने, तुझ्या स्वभावाने, रात्रंदिवस आणि उषःकालाने, तुझ्या तीक्ष्ण जबड्यांनी राक्षसांना जाळून टाक.

विशोविशो वो अतिथिं वाजयन्तः पुरुप्रियम् अग्निं वो दुर्यं वच स्तुषे शूषस्य मन्मभिः

प्रत्येक घरात, आपल्या पाहुण्याचा गौरव करीत, सर्वांना प्रिय असलेल्या अग्नी, मी तुझ्या प्राचीन वचनाचे, आपल्या सामर्थ्याच्या स्तोत्रांनी, गुणगान करतो.

यं जनासो हविष्मन्तो मित्रं न सर्पिरासुतिम् प्रशंसन्ति प्रशस्तिभिः

ज्याला लोक, आहुती देताना, तुपासारख्या मित्रासारखे, स्तुतींनी गौरवितात.

पन्यांसं जातवेदसं यो देवतात्युद्यता हव्यान्यैरयद्दिवि

तो ज्ञानी, सर्व जन्मांचा जाणणारा, जो देवांनाही मागे टाकून, आहुती वर आकाशात पोहोचवतो.

समिद्धमग्निं समिधा गिरा गृणे शुचिं पावकं पुरो अध्वरे ध्रुवम् विप्रं होतारं पुरुवारमद्रुहं कविं सुम्नैरीमहे जातवेदसम्

प्रज्वलित अग्नीला, समिधा आणि स्तोत्रांनी मी वंदन करतो — तो शुद्ध, तेजस्वी, यज्ञात अग्रस्थानी, स्थिर, अनेक वर देणारा, निष्पाप, कवी होतार, आम्ही आशीर्वादांसह, सर्व जन्मांचा जाणणारा, त्याला शोधतो.

त्वां दूतमग्ने अमृतं युगेयुगे हव्यवाहं दधिरे पायुमीड्यम्. देवासश्च मर्त्तासश्च जागृविं विभुं विश्पतिं नमसा नि षेदिरे

अग्ने, अमर दूत, प्रत्येक युगात तुझी स्थापना हव्य वाहणारा, रक्षण करणारा आणि स्तुतीस पात्र म्हणून झाली आहे. देव आणि माणसे, जागरूक आणि सामर्थ्यवान, कुलांचे अधिपती, नम्रतेने तुझ्या जवळ आले आहेत.

विभूषन्नग्न उभयां अनु व्रता दूतो देवानां रजसी समीयसे यत्ते धीतिं सुमतिमावृणीमहे ऽध स्मा नस्त्रिवरूथः शिवो भव

शोभेने सजलेला अग्ने, तू दोन्ही नियमांचे पालन करतोस, देवांचा दूत म्हणून तू आकाशाचे मार्ग ओलांडतोस. आम्ही तुझी कृपा आणि चांगुलपणा मागतो; म्हणून आमच्यावर कृपावंत आणि त्रिकाळ रक्षण करणारा हो.

उप त्वा जामयो गिरो देदिशतीर्हविष्कृतः वायोरनीके अस्थिरन्

तुला, स्त्रिया आपली गीते पाठवतात, तुझ्याकडेच त्या वळतात, जसे की हव्य वायूच्या क्षेत्रात अर्पण केली जातात.

यस्य त्रिधात्ववृतं बर्हिस्तस्थावसन्दिनम् आपश्चिन्नि दधा पदम्

ज्याच्या तिप्पट आच्छादित कुशावर, एकत्र आणि स्थिर, अगदी पाण्यांनीही आपले पाऊल ठेवले आहे.