सामवेदः

विभ्राड् बृहत्पिबतु सोम्यं मध्वायुर्दधद्यज्ञपतावविह्रुतम् वातजूतो यो अभिरक्षति त्मना प्रजाः पिपर्ति बहुधा वि राजति

ते तेजस्वी देवता, महान सोमरस पिऊन, यज्ञ धारण करून, जीवन देणारा, अर्पणात आनंद मानणारा, वाऱ्याच्या वेगाने चालणारा, स्वतःच्या शक्तीने रक्षण करणारा, लोकांना पोसणारा आणि अनेक प्रकारे उजळणारा आहे.

विभ्राड् बृहत्सुभृतं वाजसातमं धर्मं दिवो धरुणे सत्यमर्पितम् अमित्रहा वृत्रहा दस्युहन्तमं ज्योतिर्जज्ञे असुरहा सपत्नहा

तो तेजस्वी, महान आधार देणारा, सामर्थ्य देणारा, स्वर्गाच्या आसनावर धर्म टिकवणारा, शत्रूंचा, वृत्राचा, दस्यूंचा नाश करणारा, प्रकाशाचा जन्म करणारा, असुरांचा आणि प्रतिस्पर्ध्यांचा संहार करणारा आहे.

इदं श्रेष्ठं ज्योतिषां ज्योतिरुत्तमं विश्वजिद्धनजिदुच्यते बृहत् विश्वभ्राड् भ्राजो महि सूर्यो दृश उरु पप्रथे सह ओजो अच्युतम्

हे सर्व प्रकाशांपैकी श्रेष्ठ, सर्वोत्तम तेज आहे, सर्वांचा विजेता, धनाचा जिंकणारा, महान, सर्वत्र प्रकाशमान सूर्य, ज्याचे तेज सर्वदूर पसरते, स्थिर सामर्थ्य आणि बळाने भरलेले आहे.

इन्द्र क्रतुं न आ भर पिता पुत्रेभ्यो यथा शिक्षा णो अस्मिन्पुरुहूत यामनि जीव ज्योतिरशीमहि

इंद्रा, जसा पिता आपल्या मुलांना समज देतो, तशी आम्हाला बुद्धी दे; हे पुरुहूत, या निवासात आम्हाला शिकव, जेणेकरून आम्ही जिवंत प्रकाश प्राप्त करू.

मा नो अज्ञाता वृजना दुराध्यो माशिवासो ऽव क्रमुः त्वया वयं प्रवतः शश्वतीरपो ऽति शूर तरामसि

कोणतीही अज्ञात किंवा वैरभाव असलेली माणसे, किंवा वाईट करणारे, आम्हाला जिंकू नयेत; तुझ्याबरोबर, हे वीर, आम्ही नेहमी प्रवाही पाण्यांवरून सुरक्षितपणे जाऊ शकू.

अद्याद्या श्वःश्व इन्द्र त्रास्व परे च नः विश्वा च नो जरित्र्^ईन्त्सत्पते अहा दिवा नक्तं च रक्षिषः

आज, उद्या आणि दररोज, हे इंद्रा, आम्हाला रक्षण कर; हे सत्पती, आमच्या सर्व गायकांचे रक्षण कर, दिवसा आणि रात्री.

प्रभङ्गी शूरो मघवा तुवीमघः सम्मिश्लो विर्याय कम् उभा ते बाहू वृषणा शतक्रतो नि या वज्रं मिमिक्षतुः

तो दानशूर, पराक्रमी, मोठ्या दानाचा वीर, युद्धासाठी सज्ज आहे; तुझे दोन्ही बलशाली हात, हे शतक्री, सामर्थ्यासाठी वज्र एकत्र जोडतात.

जनीयन्तो न्वग्रवः पुत्रीयन्तः सुदानवः सरस्वन्तं हवामहे

आपल्याला भरपूर संतती आणि उदार दान देणाऱ्या सरस्वतीचे आपण आवाहन करतो, ती आम्हाला कृपा करो.

उत नः प्रिया प्रियासु सप्तस्वसा सुजुष्टा सरस्वती स्तोम्या भूत्

प्रिय भगिनींमध्ये सर्वात प्रिय असलेली, प्रसन्न झालेली सरस्वती आमच्या स्तुतीस पात्र होवो.

तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि धियो यो नः प्रचोदयात्

आपण सवितृ देवतेच्या श्रेष्ठ तेजाचे ध्यान करतो; ते आमच्या बुद्धीला प्रेरणा देवो.

सोमानां स्वरणं कृणुहि ब्रह्मणस्पते कक्षीवन्तं य औशिजः

ब्रह्मणस्पती, सोमांचा गूंजणारा स्वर कर, कक्षीवान आणि औशिज यांना जसा हवा आहे तसा.

अग्न आयूंषि पवसे आ सुवोर्जं इषं च नः आरे बाधस्व दुच्छुनाम्

अग्नी, तू आमचे आयुष्य शुद्ध करतोस; आम्हाला तेजस्वी बळ आणि अन्न मिळवून दे, आणि आमच्यापासून दुष्टपणा दूर कर.

ता नः शक्तं पार्थिवस्य महो रायो दिव्यस्य महि वा क्षत्रं देवेषु

तू आम्हाला पृथ्वीवरील मोठेपणाचे सामर्थ्य, स्वर्गातील संपत्ती आणि देवांमध्ये मोठे राज्य दे.

ऋतमृतेन सपन्तेषिरं दक्षमाशाते अद्रुहा देवौ वर्धेते

सत्यामुळे ते सत्याशी एकरूप होतात; ते शुद्ध बुद्धीची इच्छा करतात; अहितरहित देव वाढतात.

वृष्टिद्यावा रीत्यापेषस्पती दानुमत्याः बृहन्तं गर्त्तमाशाते

पाऊस देणारे आकाश आणि पृथ्वी, समृद्धीचे स्वामी, दानुमतीच्या विशाल गर्तेचा शोध घेतात.

युञ्जन्ति ब्रध्नमरुषं चरन्तं परि तस्थुषः रोचन्ते रोचना दिवि

ते तेजस्वी, वेगवान यांना जुळवतात, जे फिरतात; स्वर्गातील प्रकाशमान प्रदेश उजळतात.

युञ्जन्त्यस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे शोणा धृष्णू नृवाहसा

ते त्याच्या इच्छित घोड्यांना, लाल, तिखट, वीरशूर अशा, रथाला जुळवतात, बळ आणि वेगाने.

केतुं कृण्वन्नकेतवे पेशो मर्या अपेशसे समुषद्भिरजायथाः

चिन्ह नसलेल्यांसाठी चिन्ह निर्माण करतोस, सजवलेल्यांना शोभा देतोस, असजवलेल्यांसाठी; तू उषा सोबत जन्म घेतोस.

अयं सोम इन्द्र तुभ्यं सुन्वे तुभ्यं पवते त्वमस्य पाहि त्वं ह यं चकृषे त्वं ववृष इन्दुं मदाय युज्याय सोमम्

हे इंद्रा, हा सोम मी तुझ्यासाठी पिळतो, तो तुझ्यासाठी शुद्ध होतो; तूच तो पिऊन आनंद घे, कारण तूच त्याला तयार केलास आणि बळ दिलेस.

स ईं रथो न भुरिषाडयोजि महः पुरूणि सातये वसूनि आदीं विश्वा नहुष्याणि जाता स्वर्षाता वन ऊर्ध्वा नवन्त

तो रथासारखा भरपूर जुळवलेला आहे, मोठ्यांसाठी अनेक संपत्ती घेऊन येतो; नहुषांची सर्व संतती, सूर्यापासून जन्मलेली, वर उचलून वनाचा शोध घेतात.

शुष्मी शर्धो न मारुतं पवस्वानभिशस्ता दिव्या यथा विट् आपो न मक्षू सुमतिर्भवा नः सहस्राप्साः पृतनाषाण्न यज्ञः

तू, मरुतांच्या सैन्यासारखा बळकट, दिव्य, शुद्ध करतोस; पाण्यांसारखा लवकर, आमच्यासाठी शुभ हो, हजार प्रवाहांचा, युद्धात विजयी, यज्ञा.

त्वमग्ने यज्ञानां होता विश्वेषां हितः देवेभिर्मानुषे जने

अग्नी, तू सर्व यज्ञांचा पुरोहित आहेस, देव आणि माणसांमध्ये प्रतिष्ठित आहेस.

स नो मन्द्राभिरध्वरे जिह्वाभिर्यजा महः आ देवान्वक्षि यक्षि च

तुझ्या आनंददायक जिव्हांनी यज्ञात पूजा कर, हे महाबळ, देवांना पुढे ने आणि त्यांचा सन्मान कर.

वेत्था हि वेधो अध्वनः पथश्च देवाञ्जसा अग्ने यज्ञेषु सुक्रतो

हे बुद्धिमान अग्नी, तू मार्ग आणि वाटा जाणतोस; यज्ञात देवांना सरळ मार्ग दाखवतोस.

होता देवो अमर्त्यः पुरस्तादेति मायया विदथानि प्रचोदयन्

अमर देव पुरोहित आपल्या कौशल्याने पुढे जातो, विधीला प्रेरणा देतो.

वाजी वाजेषु धीयते ऽध्वरेषु प्र णीयते विप्रो यज्ञस्य साधनः

वेगवान घोडा घोड्यांमध्ये जोतला जातो, यज्ञात पुरोहित पुढे नेला जातो, आणि ऋषी हा यज्ञाचा मुख्य आधार असतो.

धिया चक्रे वरेण्यो भूतानां गर्भमा दधे दक्षस्य पितरं तना

बुद्धीने श्रेष्ठाने सर्व सृष्टीचे बीज घडवले, त्याने कौशल्याचा पिता आपल्या संततीमध्ये ठेवला.

आ सुते सिञ्चत श्रियं रोदस्योरभिश्रियम् रसा दधीत वृषभम्

सोम पिळताना, स्वर्ग आणि पृथ्वीचे वैभव ओता, नद्या त्या बलाढ्य वृषभाला पोसोत.

ते जानत स्वमोक्यां सं वत्सासो न मातृभिः मिथो नसन्त जामिभिः

ते आपली वाणी ओळखतात, जशी वासरं आपल्या मायांजवळ राहतात; ते इतरांशी मिसळत नाहीत, आपल्याच नातलगांमध्ये राहतात.