सामवेदः

यजिष्ठं त्वा ववृमहे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम् अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम्

आम्ही तुला, सर्वात पूज्य देव, देवांमध्ये अमर पुरोहित, या यज्ञात बुद्धिमान म्हणून निवडले आहे.

अपां नपातं सुभगं सुदीदितिमग्निमु श्रेष्ठशोचिषम् स नो मित्रस्य वरुणस्य सो अपामा सुम्नं यक्षते दिवि

पाण्याचा पुत्र, कृपाळू, तेजस्वी अग्नी, उत्तम ज्वाला असलेला, तो आम्हाला मित्र आणि वरुणाची कृपा, आणि स्वर्गातील पाण्याचे आशीर्वाद देओ.

यमग्ने पृत्सु मर्त्यमवा वाजेषु यं जुनाः स यन्ता शश्वतीरिषः

अग्नी, ज्याला तू माणसांमध्ये स्पर्धेत वाचवतोस, ज्याला तू बक्षिसांमध्ये मदत करतोस, तो चिरकालची संपत्ती मिळवतो.

न किरस्य सहन्त्य पर्येता कयस्य चित् वाजो अस्ति श्रवाय्यः

कोणीही त्याची ताकद सहन करू शकत नाही किंवा त्याला मागे टाकू शकत नाही; अगदी सर्वात लहानालाही कीर्ती मिळवण्यासारखे बक्षीस असते.

स वाजं विश्वचर्षणिरर्वद्भिरस्तु तरुता विप्रेभिरस्तु सनिता

तो बक्षीस सर्व लोकांनी, घोड्यांसह मिळवावा; तो ऋषींनी जिंकावा; तो धन देणारा असावा.

साकमुक्षो मर्जयन्त स्वसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य द्रोणं ननक्षे अत्यो न वाजी

एकत्र, दहा बहिणी, म्हणजे ज्ञानी पुरुषांच्या विचार, स्वच्छ करतात; धनुष्याच्या दोऱ्या, पिवळसर तो सूर्याच्या पात्राभोवती धावतो, जणू काही स्पर्धेतील घोडा.

सं मातृभिर्न शिशुर्वावशानो वृषा दधन्वे पुरुवारो अद्भिः मर्यो न योषामभि निष्कृतं यन्त्सं गच्छते कलश उस्रियाभिः

मातांसोबत वासरासारखा, अनेक दान घेऊन, तो जलासह पुढे जातो; तरुण मुलासारखा स्त्रियांमध्ये, तो गायींसह कलश घेऊन पुढे सरकतो.

उत प्र पिप्य ऊधरघ्न्याया इन्दुर्धाराभिः सचते सुमेधाः मूर्धानं गावः पयसा चमूष्वभि श्रीणन्ति वसुभिर्न निक्तैः

शहाणा सोम प्रवाहित होतो, धारांमध्ये मिसळतो, स्तन भरतो; गायी पात्रांमध्ये दूध शिंपडतात, जणू संपत्ती ओतली जाते.

पिबा सुतस्य रसिनो मत्स्वा न इन्द्र गोमतः आपिर्नो बोधि सधमाद्ये वृधे ऽस्मां अवन्तु ते धियः

सुताचा रस प्या, त्यात आनंद मान, हे इंद्र, गायींनी समृद्ध; आम्हाला एकत्र जेवणात सोबती हो, तुझे विचार आम्हाला आधार देओ.

भूयाम ते सुमतौ वाजिनो वयं मा न स्तरभिमातये अस्मां चित्राभिरवतादभिष्टिभिरा नः सुम्नेषु यामय

तुझ्या दयाळूपणात आम्ही प्रिय होऊ, हे बक्षीस देणारा; शत्रूच्या हातून आम्ही पडू नये; तुझ्या सुंदर सहाय्यांनी आम्हाला वाचव, तुझ्या कृपेत घेऊन जा.

त्रिरस्मै सप्त धेनवो दुदुह्रिरे सत्यामाशिरं परमे व्योमनि चत्वार्यन्या भुवनानि निर्णिजे चारूणि चक्रे

तीन वेळा, सात गायींनी त्याच्यासाठी दूध दिले, सत्य आणि बलवान, सर्वोच्च आकाशात; चार इतर जग त्याने वेगळे केले, ती सुंदर बनवली.

स भक्षमाणो अमृतस्य चारुण उभे द्यावा काव्येना वि शश्रथे तेजिष्ठा अपो मंहना परि व्यत यदी देवस्य श्रवसा सदो विदुः

तो सुंदर अमृत पितो, आणि आपल्या काव्याने आकाश व पृथ्वी व्यापतो; तेजस्वी पाणी मोठेपणाने पसरले, जेव्हा देवाच्या कीर्तीने त्याचे स्थान सर्वांना कळले.

ते अस्य सन्तु केतवो ऽमृत्यवो ऽदाभ्यासो जनुषी उभे अनु येभिर्नृम्णा च देव्या च पुनत आदिद्राजानं मनना अगृभ्णत

त्याची ही चिन्हे अमर आणि जिंकता येणार नाहीत अशी असू देत, दोन्ही जन्मांत; ज्यांच्या शौर्याने आणि दैवी शक्तीने त्यांनी शुद्ध केले, आणि मग आपल्या मनाने राजाला पकडले.

अभि वायुं वीत्यर्षा गृणानो ऽभि मित्रावरुणा पूयमानः अभी नरं धीजवनं रथेष्ठामभीन्द्रं वृषणं वज्रबाहुम्

मी वायूचे स्तुतीने गुणगान करतो, मित्र आणि वरुण यांना शुद्ध करतो; ज्ञानी, रथावर बसणाऱ्या पुरुषाला आणि वज्रधारी बलवान इंद्रालाही शुद्ध करतो.

अभि वस्त्रा सुवसनान्यर्षाभि धेनूः सुदुघाः पूयमानः अभि चन्द्रा भर्त्तवे नो हिरण्याभ्यश्वान्रथिनो देव सोम

मी सुंदर वस्त्रे शुद्ध करतो, उत्तम कपडे घातलेली; मी भरपूर दूध देणाऱ्या गायी शुद्ध करतो; आपल्या स्वामीसाठी, सोमदेवासाठी, तेजस्वी, सोन्याचे, घोड्यांनी ओढलेले रथ शुद्ध करतो.

अभी नो अर्ष दिव्या वसून्यभि विश्वा पार्थिवा पूयमानः अभि येन द्रविणमश्नवामाभ्यार्षेयं जमदग्निवन्नः

मी आपल्यासाठी दैवी संपत्ती शुद्ध करतो, पृथ्वीवरील सर्व वस्तू शुद्ध करतो; ज्यामुळे आपल्याला धन मिळेल, तेही जमदग्नीच्या वंशजासाठी शुद्ध करतो.

यज्जायथा अपूर्व्य मघवन्वृत्रहत्याय तत्पृथिवीमप्रथयस्तदस्तभ्ना उतो दिवम्

मघवन्, जेव्हा तू वृत्‍राचा वध करण्यासाठी जन्मास आलास, तेव्हा तू पृथ्वीला विस्तारलेस, तिला आधार दिलास आणि आकाशालाही सांभाळलेस.

तत्ते यज्ञो अजायत तदर्क उत हस्कृतिः तद्विश्वमभिभूरसि यज्जातं यच्च जन्त्वम्

मग तुझा यज्ञ जन्माला आला, मग स्तुती आणि तेजस्वी गाणे; मग तू सर्व निर्माण झालेल्या आणि जिवंत असलेल्या गोष्टींवर अधिपती झालास.

आमासु पक्वमैरय आ सूर्यं रोहयो दिवि घर्मं न सामं तपता सुवृक्तिभिर्जुष्टं गिर्वणसे बृहत्

त्यांच्यात शिजवलेले पुढे आण, सूर्याला आकाशात उचल, जसे उष्णता पसरते तसे; सुंदर स्तुतिंनी सजलेले गाणे तेजाने झळकू दे, गायकासाठी महान असो.

मत्स्यपायि ते महः पात्रस्येव हरिवो मत्सरो मदः वृषा ते वृष्ण इन्दुर्वाजी सहस्रसातमः

तुझे मोठेपण मासा जसा पाणी पितो तसे प्यायले जाते, हे पिंगटवर्णा, जसे प्याल्याची इच्छा; तुझा बलवान सोम, हे वृषभा, बक्षिसांनी भरपूर आणि हजारपट फळ देणारा आहे.

आ नस्ते गन्तु मत्सरो वृषा मदो वरेण्यः सहावां इन्द्र सानसिः पृतनषाडमर्त्यः

तुझी इच्छा आमच्याकडे येऊ दे, हे वृषभा, श्रेष्ठ आनंद येऊ दे; बलशाली इंद्रा, युद्धात विजयी, आम्हाला बक्षीस मिळवून दे.

त्वं हि शूरः सनिता चोदयो मनुषो रथम् सहावान्दस्युमव्रतमोषः पात्रं न शोचिषा

तूच खरा वीर, जिंकणारा, माणसांच्या रथाचा चालक; बलवान, तू दुष्ट शत्रूंचा नाश करतोस, जणू अग्नीने उजळलेला प्याला.

षष्ठ तृतीयो ऽर्धः पवस्व वृष्टिमा सु नो ऽपामूर्मिं दिवस्परि अयक्ष्मा बृहतीरिषः

सहावा, तिसरा, अर्धा—शुद्ध कर, आमच्यासाठी पाऊस आण; आकाशातून येणारी पाण्याची मोठी, रोगरहित लाट आम्हाला पोषण देऊ दे.

तया पवस्व धारया यया गाव इहागमन् जन्यास उप नो गृहम्

त्या प्रवाहाने शुद्ध कर, ज्यामुळे गायी आमच्याकडे, आमच्या घरात, जन्मून आल्या.

घृतं पवस्व धारया यज्ञेषु देववीतमः अस्मभ्यं वृष्टिमा पव

त्या प्रवाहाने तूप शुद्ध कर, यज्ञात देवांना सर्वात प्रिय; आमच्यासाठी पाऊस आण, शुद्ध कर.

स न ऊर्जे व्याव्ययं पवित्रं धाव धारया देवासः शृणवन्हि कम्

आमच्यासाठी, बळाने वाह, त्या प्रवाहाने शुद्ध करणाऱ्या पात्रातून वाह; देवांनी आमची इच्छा ऐकू दे.

पवमानो असिष्यदद्रक्षांस्यपजङ्घनत् प्रत्नवद्रोचयन्रुचः

वाहणाऱ्याने अडथळे फोडले, शत्रूंना दूर केले, प्राचीन तेजाने झळकतो.

प्रत्यस्मै पिपीषते विश्वानि विदुषे भर अरङ्गमाय जग्मये ऽपश्चादध्वने नरः

जो इच्छितो, जो सर्व जाणतो, त्याच्यासाठी घेऊन ये; जो प्रवासाला तयार आहे, जो मार्गावर आहे, मागे येणाऱ्या लोकांसाठीही.

एमेनं प्रत्येतन सोमेभिः सोमपातमम् अमत्रेभिरृजीषिणमिन्द्रं सुतेभिरिन्दुभिः

या सोमांसह त्याच्याकडे जा, सोमपान करणाऱ्याकडे; शुद्ध, बलवान, पिळलेल्या रसांसह इंद्राजवळ जा.