सामवेदः

पिबा त्वास्य गिर्वणः सुतस्य पूर्वपा इव परिष्कृतस्य रसिन इयमासुतिश्चारुर्मदाय पत्यते

हे गीतरसिक, या उत्तमरीत्या तयार केलेल्या, ओघळणाऱ्या सोमाचा पहिल्यांदा पान कर; ही धार तुझ्या आनंदासाठी अर्पण केली आहे.

आ सोता परि षिञ्चताश्वं न स्तोममप्तुरं रजस्तुरम् वनप्रक्षमुदप्रुतम्

स्तोत्र ओतणारे, ते स्तोत्र वेगवान घोड्यासारखे, सामर्थ्यशाली, आकाश पादाक्रांत करणारे, जंगल फोडत पुढे जाणारे, ओतू देत.

सहस्रधारं वृषभं पयोदुहं प्रियं देवाय जन्मने ऋतेन य ऋतजातो विवावृधे राजा देव ऋतं बृहत्

हजारो धारांचा, दूध देणारा, देवांना प्रिय असलेला वृषभ, जो सत्यातून जन्मला आणि सत्याने वाढला, तो राजा, देव, महान सत्य आहे.

अग्निर्वृत्राणि जङ्घनद्द्रविणस्युर्विपन्यया समिद्धः शुक्र आहुतः

अग्नीने सर्व विघ्नांचा नाश केला; तो संपत्ती देणारा, तेजस्वी, प्रज्वलित, उजळ, कौशल्याने आहूत केला जातो.

गर्भे मातुः पितुष्पिता विदिद्युतानो अक्षरे सीदन्नृतस्य योनिमा

आई-वडिलांच्या गर्भात, तेजाने चमकणारा पिता, अविनाशी ठिकाणी, सत्याच्या मूळात स्थान घेतो.

ब्रह्म प्रजावदा भर जातवेदो विचर्षणे अग्ने यद्दीदयद्दिवि

हे जातवेद, संततीने युक्त अशी प्रार्थना आण, हे बुद्धिमान अग्नी, जसा तू आकाशात झळकतोस.

अस्य प्रेषा हेमना पूयमानो देवो देवेभिः समपृक्त रसम् सुतः पवित्रं पर्येति रेभन्मितेव सद्म पशुमन्ति होता

त्याचा वेगवान, सोन्यासारखा, शुद्ध रस, देवांसह पिळलेला, गाळणीत घोटाळत, गजर करत, घरातल्या जनावरांसारखा, होतारूपात फिरतो.

भद्रा वस्त्रा समन्या ऽ ऽ वसानो महान्कविर्निवचनानि शंसन् आ वच्यस्व चम्वोः पूयमानो विचक्षणो जागृविर्देववीतौ

शुभ वस्त्रे परिधान करून, महान ऋषी, स्तुतीच्या शब्दांनी गौरव करतो; तो पात्रात शुद्ध होऊन, बुद्धिमान, देवसेवेत सदैव जागृत असो.

समु प्रियो मृज्यते सानो अव्ये यशस्तरो यशसां क्षैतो अस्मे अभि स्वर धन्वा पूयमानो यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः

प्रिय, तो पर्वताच्या उतारावर शुद्ध होतो, कीर्तीमध्ये सर्वांत श्रेष्ठ आमच्यात स्थिरावतो; शुद्ध होऊन, पृथ्वीवर गूंजो — तुम्ही नेहमी आम्हाला कल्याणाने राखा.

एतो न्विन्द्रं स्तवाम शुद्धं शुद्धेन साम्ना शुद्धैरुक्थैर्वावृध्वांसं शुद्धैराशीर्वान्ममत्तु

आता आपण इंद्राची स्तुती करू या, शुद्ध, शुद्ध गीतांनी, शुद्ध स्तोत्रांनी वाढलेला; शुद्ध आशीर्वाद तो स्वीकारो.

इन्द्र शुद्धो न आ गहि शुद्धः शुद्धाभिरूतिभिः शुद्धो रयिं नि धारय शुद्धो ममद्धि सोम्य

इंद्रा, शुद्ध, आमच्याकडे ये; शुद्ध, शुद्ध सहाय्यांनी; शुद्ध, संपत्ती दे; शुद्ध, सोमपानात आनंद मान.

इन्द्र शुद्धो हि नो रयिं शुद्धो रत्नानि दाशुषे शुद्धो वृत्राणि जिघ्नसे शुद्धो वाजं सिषाससि

इंद्रा, शुद्ध, आम्हाला संपत्ती दे; शुद्ध, भक्ताला रत्ने दे; शुद्ध, विघ्नांचा नाश कर; शुद्ध, विजय मिळव.

अग्ने स्तोमं मनामहे सिध्रमद्य दिविस्पृशः देवस्य द्रविणस्यवः

अग्नी, आम्ही आज वेगवान, आकाशाला स्पर्श करणारे स्तोत्र आणि देवाच्या संपत्तीची कृपा इच्छितो.

अग्निर्जुषत नो गिरो होता यो मानुषेष्वा स यक्षद्दैव्यं जनम्

अग्नीने आमच्या गीता स्वीकाराव्यात, जो माणसांमध्ये पुरोहित आहे; तो देवांच्या सभेला सन्मान देओ.

त्वमग्ने सप्रथा असि जुष्टो होता वरेण्यः त्वया यज्ञं वि तन्वते

अग्नी, तू प्रसिद्ध आहेस, निवडलेला आणि योग्य पुरोहित आहेस; तुझ्यामुळे यज्ञ वाढवला जातो.

अभि त्रिपृष्ठं वृषणं वयोधामाङ्गोषिणमवावशंत वाणीः वना वसानो वरुणो न सिन्धूर्वि रत्नधा दयते वार्याणि

त्या बलवान, तिळपटी, तरुण, तेजस्वी, जंगलांनी सजलेल्या याचे स्तवन वाणींनी केले; तो नद्यांमध्ये वरुणासारखा आहे, जो धन आणि हवेहवेसे दान देतो.

शूरग्रामः सर्ववीरः सहावान्जेता पवस्व सनिता धनानि तिग्मायुधः क्षिप्रधन्वा समत्स्वषाढः साह्वान्पृतनासु शत्रून्

हे पराक्रमी सेनापती, सर्व वीरांचा, बलवान, विजयी—तू प्रवाहित हो, आम्हाला संपत्ती मिळवून दे; तिखट शस्त्र असलेला, जलद धनुष्यधारी, युद्धात शत्रूंना जिंकणारा, वीरांमध्ये श्रेष्ठ असा हो.

उरुगव्यूतिरभयानि कृण्वन्त्समीचीने आ पवस्वा पुरन्धी अपः सिषासन्नुषसः स्वार्गाः सं चिक्रदो महो अस्मभ्यं वाजान्

रक्षणाचा विस्तार करून, निर्भयता निर्माण करत, एकत्र प्रवाहित हो, हे पुरंधी, पाणी मिळवण्यासाठी; स्वर्गातील उषा, गजर कर, आम्हाला मोठे बक्षिसे दे.

त्वमिन्द्र यशा अस्यृजीषी शवसस्पतिः त्वं वृत्राणि हंस्यप्रतीन्येक इत्पुर्वनुत्तश्चर्षणीधृतिः

इंद्रा, तू प्रसिद्ध आहेस, शक्तीचा स्वामी; तू एकटाच बलाढ्य शत्रूंना नष्ट करतोस, लोकांचे रक्षण करतोस, आणि प्राचीन कृत्यांमध्ये सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ आहेस.

तमु त्वा नूनमसुर प्रचेतसं राधो भागमिवेमहे महीव कृत्तिः शरणा त इन्द्र प्र ते सुम्ना नो अश्नवन्

आता, हे बुद्धिमान असुर, आम्ही तुला आमच्या भाग्याचा वाटा म्हणून शोधतो, जशी मोठी कातडी असते; इंद्रा, तुझे कृपाशील मन आम्हाला आश्रय मिळवून देओ.

यजिष्ठं त्वा ववृमहे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम् अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम्

आम्ही तुला, सर्वात पूज्य देव, देवांमध्ये अमर पुरोहित, या यज्ञात बुद्धिमान म्हणून निवडले आहे.

अपां नपातं सुभगं सुदीदितिमग्निमु श्रेष्ठशोचिषम् स नो मित्रस्य वरुणस्य सो अपामा सुम्नं यक्षते दिवि

पाण्याचा पुत्र, कृपाळू, तेजस्वी अग्नी, उत्तम ज्वाला असलेला, तो आम्हाला मित्र आणि वरुणाची कृपा, आणि स्वर्गातील पाण्याचे आशीर्वाद देओ.

यमग्ने पृत्सु मर्त्यमवा वाजेषु यं जुनाः स यन्ता शश्वतीरिषः

अग्नी, ज्याला तू माणसांमध्ये स्पर्धेत वाचवतोस, ज्याला तू बक्षिसांमध्ये मदत करतोस, तो चिरकालची संपत्ती मिळवतो.

न किरस्य सहन्त्य पर्येता कयस्य चित् वाजो अस्ति श्रवाय्यः

कोणीही त्याची ताकद सहन करू शकत नाही किंवा त्याला मागे टाकू शकत नाही; अगदी सर्वात लहानालाही कीर्ती मिळवण्यासारखे बक्षीस असते.

स वाजं विश्वचर्षणिरर्वद्भिरस्तु तरुता विप्रेभिरस्तु सनिता

तो बक्षीस सर्व लोकांनी, घोड्यांसह मिळवावा; तो ऋषींनी जिंकावा; तो धन देणारा असावा.

साकमुक्षो मर्जयन्त स्वसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य द्रोणं ननक्षे अत्यो न वाजी

एकत्र, दहा बहिणी, म्हणजे ज्ञानी पुरुषांच्या विचार, स्वच्छ करतात; धनुष्याच्या दोऱ्या, पिवळसर तो सूर्याच्या पात्राभोवती धावतो, जणू काही स्पर्धेतील घोडा.

सं मातृभिर्न शिशुर्वावशानो वृषा दधन्वे पुरुवारो अद्भिः मर्यो न योषामभि निष्कृतं यन्त्सं गच्छते कलश उस्रियाभिः

मातांसोबत वासरासारखा, अनेक दान घेऊन, तो जलासह पुढे जातो; तरुण मुलासारखा स्त्रियांमध्ये, तो गायींसह कलश घेऊन पुढे सरकतो.

उत प्र पिप्य ऊधरघ्न्याया इन्दुर्धाराभिः सचते सुमेधाः मूर्धानं गावः पयसा चमूष्वभि श्रीणन्ति वसुभिर्न निक्तैः

शहाणा सोम प्रवाहित होतो, धारांमध्ये मिसळतो, स्तन भरतो; गायी पात्रांमध्ये दूध शिंपडतात, जणू संपत्ती ओतली जाते.

पिबा सुतस्य रसिनो मत्स्वा न इन्द्र गोमतः आपिर्नो बोधि सधमाद्ये वृधे ऽस्मां अवन्तु ते धियः

सुताचा रस प्या, त्यात आनंद मान, हे इंद्र, गायींनी समृद्ध; आम्हाला एकत्र जेवणात सोबती हो, तुझे विचार आम्हाला आधार देओ.