सामवेदः

अ अग्निं नरो दीधितिभिररण्योर्हस्तच्युतं जनयत प्रशस्तम् च् दूरेदृशं गृहपतिमथव्युम्

माणसे आपल्या तेजाने, दोन अरणीपासून, हातातून सुटलेला, प्रसिद्ध आणि दूरदृष्टी असलेला, घराचा स्वामी, आवाहन करण्याजोगा अग्नी निर्माण करतात.

अ तमग्निमस्ते वसवो न्यृण्वन्त्सुप्रतिचक्षमवसे कुतश्चित् च् दक्षाय्यो यो दम आस नित्यः

त्या अग्नीला, हे वसुहो, तुम्ही माणसांत ठेवले आहे, तो नेहमी मदतीला येणारा आणि घरात कुशल असलेला, सर्वत्र स्पष्टदृष्टी असलेला आहे.

अ प्रेद्धो अग्ने दीदिहि पुरो नो ऽजस्रया सूर्म्या यविष्ठ च् त्वां शश्वन्त उप यन्ति वाजाः

हे अग्ने, तू आमच्यासमोर अखंड तेजाने उजळून निघा; सर्वात तरुण असलेल्या तुझ्याकडे नेहमी यश येते.

अ आयं गौः पृश्निरक्रमीदसदन्मातरं पुरः च् पितरं च प्रयन्त्स्वः

ही चित्ताकर्षक गाय पुढे आली आहे, ती आपल्या आईजवळ आणि वडिलांकडे, स्वतःच्या जागेकडे जाते.

अ अन्तश्चरति रोचनास्य प्राणादपानती च् व्यख्यन्महिषो दिवम्

तो तेजस्वी प्रदेशांत फिरतो, त्याच्या श्वासातून आणि उच्छ्वासातून; तो महान बैल आकाश उघडतो.

अ त्रिंशद्धाम वि राजति वाक्पतङ्गाय धीयते च् प्रति वस्तोरह द्युभिः

तो तीस ठिकाणी तेजाने झळकतो, वाणी वेगवानासाठी अर्पण केली जाते; दररोज तो तेजस्वी लोकांसह निवासाकडे येतो.

षष्ठ द्वितीयो ऽर्धः अ उपप्रयन्तो अध्वरं मन्त्रं वोचेमाग्नये च् आरे अस्मे च शृण्वते

यज्ञाच्या जवळ जाताना, आपण अग्नीला मंत्र सांगू या, दूर असणाऱ्यांसाठी आणि आपल्याला ऐकणाऱ्यांसाठीही.

अ यः स्नीहितीषु पूर्व्यः संजग्मानासु कृष्टिषु च् अरक्षद्दाशुषे गयम्

जो मित्रांत सर्वात श्रेष्ठ होता, जो लोकांत एकत्र आला, त्याने भक्तासाठी जीवनाचे रक्षण केले.

अ स नो वेदो अमात्यमग्नी रक्षतु शन्तमः च् उतास्मान्पात्वंहसः

अग्नी, जो सर्व जाणणारा आहे, तो आमच्या घराचे आणि आपले रक्षण करो, तो शांतता देणारा आहे; आणि तो आपल्याला संकटांपासून वाचवो.

अ उत ब्रुवन्तु जन्तव उदग्निर्वृत्रहाजनि च् धनञ्जयो रणेरणे

सर्व जीव असे जाहीर करू देत: अग्नी, वृत्राचा संहार करणारा, जन्माला आला आहे, तो प्रत्येक युद्धात संपत्ती मिळवणारा आहे.

अ अग्ने युङ्क्ष्वा हि ये तवाश्वासो देव साधवः च् अरं वहन्त्याशवः

हे अग्ने, तुझे ते चांगले घोडे, जे लवकर अर्पण आणतात, त्यांना जोडी लाव, हे देव.

अ अच्छा नो याह्या वहाभि प्रयांसि वीतये च् आ देवान्त्सोमपीतये

आमच्याकडे ये, हे वहन करणाऱ्या, तुझ्या उत्तम मार्गांनी, आमच्या आनंदासाठी, देवांकडे, सोमपानासाठी.

अ उदग्ने भारत द्युमदजस्रेण दविद्युतत् च् शोचा वि भाह्यजर

हे अग्ने, हे भारत, तू अखंड, वीजेसारख्या तेजाने उजळून निघा; नाश न होणारा, तू तेजाने सर्वत्र पसर.

प्र सुन्वानायान्धसो मर्त्तो न वष्ट तद्वचः अप श्वानमराधसं हता मखं न भृगवः

जो सोम पिळतो त्याला, माणूस ते शब्द इच्छित नाही; द्वेष करणाऱ्यांना दूर लोट, जसे भृगुंनी विश्वासघातकी कुत्र्यापासून यज्ञ वाचवला.

आ जामिरत्के अव्यत भुजे न पुत्र ओण्योः सरज्जारो न योषणां वरो न योनिमासदम्

जुळी मुले रात्री जन्मली, जणू आई-वडिलांच्या कुशीत मुलगा; तो वेगाने हलला, जसा वधूंकडे जाणारा वर, आणि गर्भात स्थान घेतले.

स वीरो दक्षसाधनो वि यस्तस्तम्भ रोदसी हरिः पवित्रे अव्यत वेधा न योनिमासदम्

तो वीर, कुशलतेने सर्व काही साधणारा, ज्याने हे दोन विश्व उचलून धरले — हरि, पवित्रतेत सुरक्षित, आणि सृष्टीकर्ता गर्भात स्थिरावला नाही.

अभ्रातृव्यो अना त्वमनापिरिन्द्र जनुषा सनादसि युधेदापित्वमिच्छसे

हे इंद्रा, तू भाऊ किंवा नातेवाईक नसलेला आहेस, जन्मापासूनच स्वतंत्र आहेस; युद्धातसुद्धा, स्वतःच्या वडिलांनाही मागे टाकायची इच्छा बाळगतोस.

न की रेवन्तं सख्याय विन्दसे पीयन्ति ते सुराश्वः यदा कृणोषि नदनुं समूहस्यादित्पितेव हूयसे

तुला धनवान मित्र सापडत नाही; तुझे तेजस्वी घोडे पाणी पितात जेव्हा तू त्यांना बोलावतोस, आणि सभेच्या सुरुवातीला, वडिलांसारखा तुझा सन्मान केला जातो.

आ त्वा सहस्रमा शतं युक्ता रथे हिरण्यये ब्रह्मयुजो हरय इन्द्र केशिनो वहन्तु सोमपीतये

हजारो, शंभर सोन्याच्या रथाला जोडलेले, केस पिवळसर असलेले घोडे, स्तोत्रांनी एकत्र आलेले, हे इंद्रा, सोमपानासाठी तुला घेऊन येवोत.

आ त्वा रथे हिरण्यये हरी मयूरशेप्या शितिपृष्ठा वहतां मध्वो अन्धसो विवक्षणस्य पीतये

तुझे पिवळसर, मोराच्या शेपटीसारखे आणि पाठीवर डाग असलेले घोडे, सोन्याच्या रथाला जोडून, गोड रसाच्या पानासाठी तुला घेऊन येवोत.

पिबा त्वास्य गिर्वणः सुतस्य पूर्वपा इव परिष्कृतस्य रसिन इयमासुतिश्चारुर्मदाय पत्यते

हे गीतरसिक, या उत्तमरीत्या तयार केलेल्या, ओघळणाऱ्या सोमाचा पहिल्यांदा पान कर; ही धार तुझ्या आनंदासाठी अर्पण केली आहे.

आ सोता परि षिञ्चताश्वं न स्तोममप्तुरं रजस्तुरम् वनप्रक्षमुदप्रुतम्

स्तोत्र ओतणारे, ते स्तोत्र वेगवान घोड्यासारखे, सामर्थ्यशाली, आकाश पादाक्रांत करणारे, जंगल फोडत पुढे जाणारे, ओतू देत.

सहस्रधारं वृषभं पयोदुहं प्रियं देवाय जन्मने ऋतेन य ऋतजातो विवावृधे राजा देव ऋतं बृहत्

हजारो धारांचा, दूध देणारा, देवांना प्रिय असलेला वृषभ, जो सत्यातून जन्मला आणि सत्याने वाढला, तो राजा, देव, महान सत्य आहे.

अग्निर्वृत्राणि जङ्घनद्द्रविणस्युर्विपन्यया समिद्धः शुक्र आहुतः

अग्नीने सर्व विघ्नांचा नाश केला; तो संपत्ती देणारा, तेजस्वी, प्रज्वलित, उजळ, कौशल्याने आहूत केला जातो.

गर्भे मातुः पितुष्पिता विदिद्युतानो अक्षरे सीदन्नृतस्य योनिमा

आई-वडिलांच्या गर्भात, तेजाने चमकणारा पिता, अविनाशी ठिकाणी, सत्याच्या मूळात स्थान घेतो.

ब्रह्म प्रजावदा भर जातवेदो विचर्षणे अग्ने यद्दीदयद्दिवि

हे जातवेद, संततीने युक्त अशी प्रार्थना आण, हे बुद्धिमान अग्नी, जसा तू आकाशात झळकतोस.

अस्य प्रेषा हेमना पूयमानो देवो देवेभिः समपृक्त रसम् सुतः पवित्रं पर्येति रेभन्मितेव सद्म पशुमन्ति होता

त्याचा वेगवान, सोन्यासारखा, शुद्ध रस, देवांसह पिळलेला, गाळणीत घोटाळत, गजर करत, घरातल्या जनावरांसारखा, होतारूपात फिरतो.

भद्रा वस्त्रा समन्या ऽ ऽ वसानो महान्कविर्निवचनानि शंसन् आ वच्यस्व चम्वोः पूयमानो विचक्षणो जागृविर्देववीतौ

शुभ वस्त्रे परिधान करून, महान ऋषी, स्तुतीच्या शब्दांनी गौरव करतो; तो पात्रात शुद्ध होऊन, बुद्धिमान, देवसेवेत सदैव जागृत असो.

समु प्रियो मृज्यते सानो अव्ये यशस्तरो यशसां क्षैतो अस्मे अभि स्वर धन्वा पूयमानो यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः

प्रिय, तो पर्वताच्या उतारावर शुद्ध होतो, कीर्तीमध्ये सर्वांत श्रेष्ठ आमच्यात स्थिरावतो; शुद्ध होऊन, पृथ्वीवर गूंजो — तुम्ही नेहमी आम्हाला कल्याणाने राखा.