सामवेदः

अ कण्वा इव भृगवः सूर्या इव विश्वमिद्धीतमाशत च् इन्द्रं स्तोमेभिर्महयन्त आयवः प्रियमेधासो अस्वरन्

कण्वांसारखे, भृगूसारखे, सूर्याप्रमाणे, सर्वांनीच प्रज्वलित तेज शोधले. उत्साही भक्तांनी स्तोत्रांनी इंद्राची महती गायली; प्रियमेधांनी गाणी गातली.

अ पर्यू षु प्र धन्व वाजसातये परि वृत्राणि सक्षणिः च् द्विषस्तरध्या ऋणया न ईरसे

हे सोम, तू विजयासाठी शत्रूंच्या भोवती फिर, अडथळे पार कर, द्वेष करणाऱ्यांना दूर कर, जसा कर्जदार आपलं कर्ज फेडतो.

अ अजीजनो हि पवमान सूर्यं विधारे शक्मना पयः च् गोजीरया रंहमानः पुरन्ध्या

हे शुद्ध झालेल्या सोम, तूच आपल्या सामर्थ्याने सूर्य आणि वाहणारे दूध निर्माण केलेस; गायींसह, पुरंधीसह, जलद धावतोस.

अ अनु हि त्वा सुतं सोम मदामसि महे समर्यराज्ये च् वाजां अभि पवमान प्र गाहसे

हे पिळलेल्या सोम, आम्ही तुझ्यात आनंद मानतो, या महान युद्धातील राज्यात; हे शुद्ध सोम, तू बक्षिसासाठी पुढे धावतोस.

अ परि प्र धन्वेन्द्राय सोम स्वादुर्मित्राय पूष्णे भगाय

हे गोड सोम, सर्व बाजूंनी ओत, इंद्रासाठी, मित्रासाठी, पूषणासाठी, भगासाठी.

अ एवामृताय महे क्षयाय स शुक्रो अर्ष दिव्यः पीयूषः

असे अमरत्वासाठी, महान निवासासाठी, तो तेजस्वी, स्वर्गीय, पोषक प्रवाह वाहू दे.

अ इन्द्रस्ते सोम सुतस्य पेयात्क्रत्वे दक्षाय विश्वे च देवाः

हे इंद्रा, हा पिळलेला सोम, तुझ्यासाठी आणि सर्व देवांसाठी, बुद्धीसाठी, कौशल्यासाठी प्यावा जावो.

अ सूर्यस्येव रश्मयो द्रावयित्नवो मत्सरासः प्रसुतः साकमीरते च् तन्तुं ततं परि सर्गास आशवो नेन्द्रादृते पवते धाम किं चन

जसा सूर्याच्या किरणांनी सर्वत्र प्रकाश पसरतो, तशीच ही मत्सराची प्रवृत्ती एकत्रितपणे निर्माण होते आणि एकत्रच वागते. जसे धागे विणले जातात, तशी इच्छा मनाला गुंडाळते. इंद्राशिवाय ही जीवनशक्ती कुठेही जात नाही.

अ उपो मतिः पृच्यते सिच्यते मधु मन्द्राजनी चोदते अन्तरासनि च् पवमानः सन्तनिः सुन्वतामिव मधुमान्द्रप्सः परि वारमर्षति

जशी मध गाळली जाते, तशीच ही बुद्धी ओतली जाते; गूढ आवाज मनात जागृत होतो आणि वीज चमकताना, पवित्र करणारा प्रवाह ओघळतो, तो गोड आणि आनंददायक असतो, जणू काही सर्व अडथळे दूर करतो.

अ उक्षा मिमेति प्रति यन्ति धेनवो देवस्य देवीरुप यन्ति निष्कृतम् च् अत्यक्रमीदर्जुनं वारमव्ययमत्कं न निक्तं परि सोमो अव्यत

बैल गर्जना करतो, गायी परत येतात, देवता देवाच्या स्तोत्राकडे जातात; त्याने तेजस्वी मर्यादा ओलांडली, ती अक्षय आहे, जशी वस्त्राला डाग लागत नाही, तसा सोम सर्वत्र पसरतो.

अ अग्निं नरो दीधितिभिररण्योर्हस्तच्युतं जनयत प्रशस्तम् च् दूरेदृशं गृहपतिमथव्युम्

माणसे आपल्या तेजाने, दोन अरणीपासून, हातातून सुटलेला, प्रसिद्ध आणि दूरदृष्टी असलेला, घराचा स्वामी, आवाहन करण्याजोगा अग्नी निर्माण करतात.

अ तमग्निमस्ते वसवो न्यृण्वन्त्सुप्रतिचक्षमवसे कुतश्चित् च् दक्षाय्यो यो दम आस नित्यः

त्या अग्नीला, हे वसुहो, तुम्ही माणसांत ठेवले आहे, तो नेहमी मदतीला येणारा आणि घरात कुशल असलेला, सर्वत्र स्पष्टदृष्टी असलेला आहे.

अ प्रेद्धो अग्ने दीदिहि पुरो नो ऽजस्रया सूर्म्या यविष्ठ च् त्वां शश्वन्त उप यन्ति वाजाः

हे अग्ने, तू आमच्यासमोर अखंड तेजाने उजळून निघा; सर्वात तरुण असलेल्या तुझ्याकडे नेहमी यश येते.

अ आयं गौः पृश्निरक्रमीदसदन्मातरं पुरः च् पितरं च प्रयन्त्स्वः

ही चित्ताकर्षक गाय पुढे आली आहे, ती आपल्या आईजवळ आणि वडिलांकडे, स्वतःच्या जागेकडे जाते.

अ अन्तश्चरति रोचनास्य प्राणादपानती च् व्यख्यन्महिषो दिवम्

तो तेजस्वी प्रदेशांत फिरतो, त्याच्या श्वासातून आणि उच्छ्वासातून; तो महान बैल आकाश उघडतो.

अ त्रिंशद्धाम वि राजति वाक्पतङ्गाय धीयते च् प्रति वस्तोरह द्युभिः

तो तीस ठिकाणी तेजाने झळकतो, वाणी वेगवानासाठी अर्पण केली जाते; दररोज तो तेजस्वी लोकांसह निवासाकडे येतो.

षष्ठ द्वितीयो ऽर्धः अ उपप्रयन्तो अध्वरं मन्त्रं वोचेमाग्नये च् आरे अस्मे च शृण्वते

यज्ञाच्या जवळ जाताना, आपण अग्नीला मंत्र सांगू या, दूर असणाऱ्यांसाठी आणि आपल्याला ऐकणाऱ्यांसाठीही.

अ यः स्नीहितीषु पूर्व्यः संजग्मानासु कृष्टिषु च् अरक्षद्दाशुषे गयम्

जो मित्रांत सर्वात श्रेष्ठ होता, जो लोकांत एकत्र आला, त्याने भक्तासाठी जीवनाचे रक्षण केले.

अ स नो वेदो अमात्यमग्नी रक्षतु शन्तमः च् उतास्मान्पात्वंहसः

अग्नी, जो सर्व जाणणारा आहे, तो आमच्या घराचे आणि आपले रक्षण करो, तो शांतता देणारा आहे; आणि तो आपल्याला संकटांपासून वाचवो.

अ उत ब्रुवन्तु जन्तव उदग्निर्वृत्रहाजनि च् धनञ्जयो रणेरणे

सर्व जीव असे जाहीर करू देत: अग्नी, वृत्राचा संहार करणारा, जन्माला आला आहे, तो प्रत्येक युद्धात संपत्ती मिळवणारा आहे.

अ अग्ने युङ्क्ष्वा हि ये तवाश्वासो देव साधवः च् अरं वहन्त्याशवः

हे अग्ने, तुझे ते चांगले घोडे, जे लवकर अर्पण आणतात, त्यांना जोडी लाव, हे देव.

अ अच्छा नो याह्या वहाभि प्रयांसि वीतये च् आ देवान्त्सोमपीतये

आमच्याकडे ये, हे वहन करणाऱ्या, तुझ्या उत्तम मार्गांनी, आमच्या आनंदासाठी, देवांकडे, सोमपानासाठी.

अ उदग्ने भारत द्युमदजस्रेण दविद्युतत् च् शोचा वि भाह्यजर

हे अग्ने, हे भारत, तू अखंड, वीजेसारख्या तेजाने उजळून निघा; नाश न होणारा, तू तेजाने सर्वत्र पसर.

प्र सुन्वानायान्धसो मर्त्तो न वष्ट तद्वचः अप श्वानमराधसं हता मखं न भृगवः

जो सोम पिळतो त्याला, माणूस ते शब्द इच्छित नाही; द्वेष करणाऱ्यांना दूर लोट, जसे भृगुंनी विश्वासघातकी कुत्र्यापासून यज्ञ वाचवला.

आ जामिरत्के अव्यत भुजे न पुत्र ओण्योः सरज्जारो न योषणां वरो न योनिमासदम्

जुळी मुले रात्री जन्मली, जणू आई-वडिलांच्या कुशीत मुलगा; तो वेगाने हलला, जसा वधूंकडे जाणारा वर, आणि गर्भात स्थान घेतले.

स वीरो दक्षसाधनो वि यस्तस्तम्भ रोदसी हरिः पवित्रे अव्यत वेधा न योनिमासदम्

तो वीर, कुशलतेने सर्व काही साधणारा, ज्याने हे दोन विश्व उचलून धरले — हरि, पवित्रतेत सुरक्षित, आणि सृष्टीकर्ता गर्भात स्थिरावला नाही.

अभ्रातृव्यो अना त्वमनापिरिन्द्र जनुषा सनादसि युधेदापित्वमिच्छसे

हे इंद्रा, तू भाऊ किंवा नातेवाईक नसलेला आहेस, जन्मापासूनच स्वतंत्र आहेस; युद्धातसुद्धा, स्वतःच्या वडिलांनाही मागे टाकायची इच्छा बाळगतोस.

न की रेवन्तं सख्याय विन्दसे पीयन्ति ते सुराश्वः यदा कृणोषि नदनुं समूहस्यादित्पितेव हूयसे

तुला धनवान मित्र सापडत नाही; तुझे तेजस्वी घोडे पाणी पितात जेव्हा तू त्यांना बोलावतोस, आणि सभेच्या सुरुवातीला, वडिलांसारखा तुझा सन्मान केला जातो.

आ त्वा सहस्रमा शतं युक्ता रथे हिरण्यये ब्रह्मयुजो हरय इन्द्र केशिनो वहन्तु सोमपीतये

हजारो, शंभर सोन्याच्या रथाला जोडलेले, केस पिवळसर असलेले घोडे, स्तोत्रांनी एकत्र आलेले, हे इंद्रा, सोमपानासाठी तुला घेऊन येवोत.