सामवेदः

अ उत स्वराजो अदितिरदब्धस्य व्रतस्य ये च् महो राजान ईशते

ती तेजस्वी राज्याची अधिष्ठात्री अदिती, जी आपल्या व्रतामध्ये अढळ आहे, आणि जे महान राजे राज्य करतात—ते आमचे रक्षण करो.

अ उ त्वा मन्दन्तु सोमाः कृणुष्व राधो अद्रिवः च् अव ब्रह्मद्विषो जहि

सोमांनी तुला आनंदित करू दे, हे वज्रधारी, आम्हाला तुझं कृपाशीर दे, आणि वेदद्वेष्ट्यांना नष्ट कर.

अ पदा पणीनराधसो नि बाधस्व महां असि च् न हि त्वा कश्च न प्रति

हे महाबळवान, आपल्या पायाने कंजूष लोकांना दूर लोट; कारण खरोखरच, तुला कोणीही थांबवू शकत नाही.

अ त्वमीशिषे सुतानामिन्द्र त्वमसुतानाम् च् त्वं राजा जनानाम्

हे इंद्रा, तू पिळलेल्या आणि न पिळलेल्या सोमाचा स्वामी आहेस; तू सर्व लोकांचा राजा आहेस.

अ आ जागृविर्विप्र ऋतां मतीनां सोमः पुनानो असदच्चमूषु च् सपन्ति यं मिथुनासो निकामा अध्वर्यवो रथिरासः सुहस्ताः

हे ज्ञानी, सत्य विचारांसाठी जागा हो; शुद्ध होत असलेला सोम पात्रांमध्ये ओतला गेला आहे. यज्ञ करणारे, कुशल आणि चपळ, त्याला जसे इच्छेने जोडलेले जोडपे ओततात तसे ओततात.

अ स पुनान उप सूरे दधान ओबे अप्रा रोदसी वि ष आवः च् प्रिया चिद्यस्य प्रियसास ऊती सतो धनं कारिणे न प्र यंसत्

तो शुद्ध होत असलेला सोम सूर्याजवळ ठेवला जातो, आकाश आणि पृथ्वीला कवेत घेतो. त्याच्या प्रियजनांनीही, आपुलकीने, योग्य कर्म करणाऱ्याला धन द्यायला कधीच मागे हटत नाही.

अ स वर्धिता पूयमानः सोमो मीढ्वां अभि नो ज्योतिषावीत् च् यत्र नः पूर्वे पितरः पदज्ञाः स्वर्विदो अभि गा अद्रिमिष्णन्

तो वाढणारा, शुद्ध होत असलेला, दानशूर सोम आम्हाला प्रकाश देवो—जिथे आमचे पूर्वज, मार्ग आणि सूर्य जाणणारे, दगड ओलांडून गेले.

अ मा चिदन्यद्वि शंसत सखायो मा रिषण्यत च् इन्द्रमित्स्तोता वृषणं सचा सुते मुहुरुक्था च शंसत

मित्रांनो, दुसऱ्या कुठल्याही गोष्टीचा उल्लेख करू नका, न डगमगा; इंद्राचे, त्या पराक्रमीचे, पिळलेल्या सोमासह स्तुती करा आणि वारंवार गाणी म्हणा.

अ अवक्रक्षिणं वृषभं यथा जुवं गां न चर्षणीसहम् च् विद्वेषणं संवननमुभयङ्करं मंहिष्ठमुभयाविनम्

जसा तरुण, बळकट वासरू गायींना ओढतो, तसा, जो कुणीही जिंकू शकत नाही, द्वेष दूर करणारा, सर्वांना एकत्र आणणारा, दोन्ही बाजूंना कल्याण करणारा आणि सर्वांत बलवान, तो दोन्ही बाजूंवर विजय मिळवतो.

अ उदु त्ये मधुमत्तमा गिर स्तोमास ईरते च् सत्राजितो धनसा अक्षितोतयो वाजन्तो रथा इव

ती मधुर गाणी, स्तुतीचे शब्द, वर वर उठतात, जणू सत्‍राजिताच्या संपत्ती देणाऱ्या, न संपणाऱ्या रथांसारखी.

अ कण्वा इव भृगवः सूर्या इव विश्वमिद्धीतमाशत च् इन्द्रं स्तोमेभिर्महयन्त आयवः प्रियमेधासो अस्वरन्

कण्वांसारखे, भृगूसारखे, सूर्याप्रमाणे, सर्वांनीच प्रज्वलित तेज शोधले. उत्साही भक्तांनी स्तोत्रांनी इंद्राची महती गायली; प्रियमेधांनी गाणी गातली.

अ पर्यू षु प्र धन्व वाजसातये परि वृत्राणि सक्षणिः च् द्विषस्तरध्या ऋणया न ईरसे

हे सोम, तू विजयासाठी शत्रूंच्या भोवती फिर, अडथळे पार कर, द्वेष करणाऱ्यांना दूर कर, जसा कर्जदार आपलं कर्ज फेडतो.

अ अजीजनो हि पवमान सूर्यं विधारे शक्मना पयः च् गोजीरया रंहमानः पुरन्ध्या

हे शुद्ध झालेल्या सोम, तूच आपल्या सामर्थ्याने सूर्य आणि वाहणारे दूध निर्माण केलेस; गायींसह, पुरंधीसह, जलद धावतोस.

अ अनु हि त्वा सुतं सोम मदामसि महे समर्यराज्ये च् वाजां अभि पवमान प्र गाहसे

हे पिळलेल्या सोम, आम्ही तुझ्यात आनंद मानतो, या महान युद्धातील राज्यात; हे शुद्ध सोम, तू बक्षिसासाठी पुढे धावतोस.

अ परि प्र धन्वेन्द्राय सोम स्वादुर्मित्राय पूष्णे भगाय

हे गोड सोम, सर्व बाजूंनी ओत, इंद्रासाठी, मित्रासाठी, पूषणासाठी, भगासाठी.

अ एवामृताय महे क्षयाय स शुक्रो अर्ष दिव्यः पीयूषः

असे अमरत्वासाठी, महान निवासासाठी, तो तेजस्वी, स्वर्गीय, पोषक प्रवाह वाहू दे.

अ इन्द्रस्ते सोम सुतस्य पेयात्क्रत्वे दक्षाय विश्वे च देवाः

हे इंद्रा, हा पिळलेला सोम, तुझ्यासाठी आणि सर्व देवांसाठी, बुद्धीसाठी, कौशल्यासाठी प्यावा जावो.

अ सूर्यस्येव रश्मयो द्रावयित्नवो मत्सरासः प्रसुतः साकमीरते च् तन्तुं ततं परि सर्गास आशवो नेन्द्रादृते पवते धाम किं चन

जसा सूर्याच्या किरणांनी सर्वत्र प्रकाश पसरतो, तशीच ही मत्सराची प्रवृत्ती एकत्रितपणे निर्माण होते आणि एकत्रच वागते. जसे धागे विणले जातात, तशी इच्छा मनाला गुंडाळते. इंद्राशिवाय ही जीवनशक्ती कुठेही जात नाही.

अ उपो मतिः पृच्यते सिच्यते मधु मन्द्राजनी चोदते अन्तरासनि च् पवमानः सन्तनिः सुन्वतामिव मधुमान्द्रप्सः परि वारमर्षति

जशी मध गाळली जाते, तशीच ही बुद्धी ओतली जाते; गूढ आवाज मनात जागृत होतो आणि वीज चमकताना, पवित्र करणारा प्रवाह ओघळतो, तो गोड आणि आनंददायक असतो, जणू काही सर्व अडथळे दूर करतो.

अ उक्षा मिमेति प्रति यन्ति धेनवो देवस्य देवीरुप यन्ति निष्कृतम् च् अत्यक्रमीदर्जुनं वारमव्ययमत्कं न निक्तं परि सोमो अव्यत

बैल गर्जना करतो, गायी परत येतात, देवता देवाच्या स्तोत्राकडे जातात; त्याने तेजस्वी मर्यादा ओलांडली, ती अक्षय आहे, जशी वस्त्राला डाग लागत नाही, तसा सोम सर्वत्र पसरतो.

अ अग्निं नरो दीधितिभिररण्योर्हस्तच्युतं जनयत प्रशस्तम् च् दूरेदृशं गृहपतिमथव्युम्

माणसे आपल्या तेजाने, दोन अरणीपासून, हातातून सुटलेला, प्रसिद्ध आणि दूरदृष्टी असलेला, घराचा स्वामी, आवाहन करण्याजोगा अग्नी निर्माण करतात.

अ तमग्निमस्ते वसवो न्यृण्वन्त्सुप्रतिचक्षमवसे कुतश्चित् च् दक्षाय्यो यो दम आस नित्यः

त्या अग्नीला, हे वसुहो, तुम्ही माणसांत ठेवले आहे, तो नेहमी मदतीला येणारा आणि घरात कुशल असलेला, सर्वत्र स्पष्टदृष्टी असलेला आहे.

अ प्रेद्धो अग्ने दीदिहि पुरो नो ऽजस्रया सूर्म्या यविष्ठ च् त्वां शश्वन्त उप यन्ति वाजाः

हे अग्ने, तू आमच्यासमोर अखंड तेजाने उजळून निघा; सर्वात तरुण असलेल्या तुझ्याकडे नेहमी यश येते.

अ आयं गौः पृश्निरक्रमीदसदन्मातरं पुरः च् पितरं च प्रयन्त्स्वः

ही चित्ताकर्षक गाय पुढे आली आहे, ती आपल्या आईजवळ आणि वडिलांकडे, स्वतःच्या जागेकडे जाते.

अ अन्तश्चरति रोचनास्य प्राणादपानती च् व्यख्यन्महिषो दिवम्

तो तेजस्वी प्रदेशांत फिरतो, त्याच्या श्वासातून आणि उच्छ्वासातून; तो महान बैल आकाश उघडतो.

अ त्रिंशद्धाम वि राजति वाक्पतङ्गाय धीयते च् प्रति वस्तोरह द्युभिः

तो तीस ठिकाणी तेजाने झळकतो, वाणी वेगवानासाठी अर्पण केली जाते; दररोज तो तेजस्वी लोकांसह निवासाकडे येतो.

षष्ठ द्वितीयो ऽर्धः अ उपप्रयन्तो अध्वरं मन्त्रं वोचेमाग्नये च् आरे अस्मे च शृण्वते

यज्ञाच्या जवळ जाताना, आपण अग्नीला मंत्र सांगू या, दूर असणाऱ्यांसाठी आणि आपल्याला ऐकणाऱ्यांसाठीही.

अ यः स्नीहितीषु पूर्व्यः संजग्मानासु कृष्टिषु च् अरक्षद्दाशुषे गयम्

जो मित्रांत सर्वात श्रेष्ठ होता, जो लोकांत एकत्र आला, त्याने भक्तासाठी जीवनाचे रक्षण केले.

अ स नो वेदो अमात्यमग्नी रक्षतु शन्तमः च् उतास्मान्पात्वंहसः

अग्नी, जो सर्व जाणणारा आहे, तो आमच्या घराचे आणि आपले रक्षण करो, तो शांतता देणारा आहे; आणि तो आपल्याला संकटांपासून वाचवो.