सामवेदः

अ प्र ते सोतारो रसं मदाय पुनन्ति सोमं महे द्युम्नाय

पिळणारे तुला, हे सोम, आनंदासाठी, मोठ्या कीर्तीकरता शुद्ध करतात.

अ शिशुं जज्ञानं हरिं मृजन्ति पवित्रे सोमं देवेभ्य इन्दुम्

नवजात बाल हरिला शुद्ध करणाऱ्या पात्रात देवांसाठी सोमरस स्वच्छ केला जातो.

अ उषो षु जातमप्तुरं गोभिर्भङ्गं परिष्कृतम् च् इन्दुं देवा अयासिषुः

उषे, देवांनी नव्याने जन्मलेल्या, गायींनी दाबलेल्या आणि सुंदर केलेल्या त्या सोमरसाकडे आले आहेत.

अ नो गिरो वत्सं संशिश्वरीरिव च् य इन्द्रस्य हृदंसनिः

आपल्या गाणी, जशा गायी वासराकडे जातात तशा, त्या इंद्राच्या मनाला आनंद देणाऱ्यापर्यंत पोहोचू देत.

अ अर्षा नः सोम शं गवे धुक्षस्व पिप्युषीमिषम् च् वर्धा समुद्रमुक्थ्यम्

सोम्या, आमच्यासाठी कल्याणासाठी आणि गायींसाठी वाहत राहा; पोषक अन्न दे आणि स्तुतीच्या समुद्राला वाढव.

अ आ घा ये अग्निमिन्धते स्तृणन्ति बर्हिरानुषक् च् येषामिन्द्रो युवा सखा

जे अग्नी प्रज्वलित करतात, जे योग्य रितीने कुश पसरतात, ज्यांचा इंद्र तरुण मित्र आहे—

अ बृहन्निदिध्म एषां भूरि शस्त्रं पृथुः स्वरुः च् येषामिन्द्रो युवा सखा

त्यांची ज्वाला मोठी, त्यांची स्तुती भरपूर, त्यांचा यश मोठा, ज्यांचा इंद्र तरुण मित्र आहे.

अ अयुद्ध इद्युधा वृतं शूर आजति सत्वभिः च् येषामिन्द्रो युवा सखा

लढाईत जिंकता न येणारे, शूरवीरांनी निवडलेले, सामर्थ्याने धाडसी, ज्यांचा इंद्र तरुण मित्र आहे.

अ य एक इद्विदयते वसु मर्त्ताय दाशुषे च् ईशानो अप्रतिष्कुत इन्द्रो अङ्ग

तो एकटाच त्या माणसाला, जो सेवा करतो, संपत्ती देतो—इंद्र खरोखरच सर्वांचा स्वामी आणि अजेय आहे.

अ यश्चिद्धि त्वा बहुभ्य आ सुतावां आविवासति च् उग्रं तत्पत्यते शव इन्द्रो अङ्ग

जो कोणी तुला, इंद्रा, अनेक अर्पणांनी बोलावतो, त्याला तुझे भयंकर सामर्थ्य खरेच मिळते.

अ कदा मर्त्तमराधसं पदा क्षुम्पमिव स्फुरत् च् कदा नः शुश्रवद्गिर इन्द्रो अङ्ग

इंद्र कधी त्या दुष्ट माणसाला पायाने मातीच्या ढेकळासारखा चिरडेल? तो कधी आमच्या गाण्यांकडे लक्ष देईल?

अ गायन्ति त्वा गायत्रिणो ऽर्चन्त्यर्कमर्किणः च् ब्रह्माणस्त्वा शतक्रत उद्वंशमिव येमिरे

गायक तुझं गायन करतात, स्तोत्र म्हणणारे तुझी स्तुती करतात; ब्राह्मण, शतक्रतु, तुला घोड्यासारखा यज्ञस्थळी बांधतात.

अ यत्सानोः सान्वारुहो भूर्यस्पष्ट कर्त्त्वम् च् तदिन्द्रो अर्थं चेतति यूथेन वृष्णिरेजति

जेव्हा तू शिखरावरून शिखरावर जातो आणि अनेक अद्भुत कृत्ये करतोस, तेव्हा इंद्र हेतू ओळखतो, तो वृषभ आपल्या समूहासह पुढे जातो.

अ युङ्क्ष्वा हि केशिना हरी वृषणा कक्ष्यप्रा च् अथा न इन्द्र सोमपा गिरामुपश्रुतिं चर

इंद्रा, तुझे केसाळ, बलवान घोडे जोडीने जोत; मग सोमपान करणाऱ्या, आमच्याकडे ये आणि आमच्या गाण्यांचा आवाज ऐक.

षष्ठ प्रथमो ऽर्धः अ सुषमिद्धो न आ वह देवां अग्ने हविष्मते च् होतः पावक यक्षि च

सुंदर प्रज्वलित झालेला अग्नी, देवांना हव्यांसाठी येथे आण; पवित्र होतार, अर्पण स्वीकार.

अ मधुमन्तं तनूनपाद्यज्ञं देवेषु नः कवे च् अद्या कृणुय्हूतये

कवी, आज आमच्यासाठी देवांमध्ये गोडतेने भरलेला यज्ञ कर, आमच्या आह्वानासाठी.

अ नराशंसमिह प्रियमस्मिन्यज्ञ उप ह्वये च् मधुजिह्वं हविष्कृतम्

या यज्ञात प्रिय असलेल्या, मधुर जिभेने अर्पण स्वीकारणाऱ्या नराशंसाला मी येथे बोलावतो.

अ अग्ने सुखतमे रथे देवां ईडित आ वह च् असि होता मनुर्हितः

अग्ने, सुखद रथात देवांना येथे घेऊन ये, जे स्तुत्य आहेत; तू मनूने नेमलेला होतार आहेस.

अ यदद्य सूर उदिते ऽनागा मित्रो अर्यमा च् सुवाति सविता भगः

आज सूर्य उगवल्यावर, निष्पाप मित्र, अर्यमन्, सविता आणि भग आपल्यावर कृपा करोत.

अ सुप्रावीरस्तु स क्षयः प्र नु यामन्त्सुदानवः च् ये नो अंहो ऽतिपिप्रति

हे उदार वीर, तो नाश खरोखर मोठा आहे; तो आमच्यावर येऊ दे. जे आमच्या दुःखावर मात करायला निघाले आहेत, त्यांना तू हरवू दे.

अ उत स्वराजो अदितिरदब्धस्य व्रतस्य ये च् महो राजान ईशते

ती तेजस्वी राज्याची अधिष्ठात्री अदिती, जी आपल्या व्रतामध्ये अढळ आहे, आणि जे महान राजे राज्य करतात—ते आमचे रक्षण करो.

अ उ त्वा मन्दन्तु सोमाः कृणुष्व राधो अद्रिवः च् अव ब्रह्मद्विषो जहि

सोमांनी तुला आनंदित करू दे, हे वज्रधारी, आम्हाला तुझं कृपाशीर दे, आणि वेदद्वेष्ट्यांना नष्ट कर.

अ पदा पणीनराधसो नि बाधस्व महां असि च् न हि त्वा कश्च न प्रति

हे महाबळवान, आपल्या पायाने कंजूष लोकांना दूर लोट; कारण खरोखरच, तुला कोणीही थांबवू शकत नाही.

अ त्वमीशिषे सुतानामिन्द्र त्वमसुतानाम् च् त्वं राजा जनानाम्

हे इंद्रा, तू पिळलेल्या आणि न पिळलेल्या सोमाचा स्वामी आहेस; तू सर्व लोकांचा राजा आहेस.

अ आ जागृविर्विप्र ऋतां मतीनां सोमः पुनानो असदच्चमूषु च् सपन्ति यं मिथुनासो निकामा अध्वर्यवो रथिरासः सुहस्ताः

हे ज्ञानी, सत्य विचारांसाठी जागा हो; शुद्ध होत असलेला सोम पात्रांमध्ये ओतला गेला आहे. यज्ञ करणारे, कुशल आणि चपळ, त्याला जसे इच्छेने जोडलेले जोडपे ओततात तसे ओततात.

अ स पुनान उप सूरे दधान ओबे अप्रा रोदसी वि ष आवः च् प्रिया चिद्यस्य प्रियसास ऊती सतो धनं कारिणे न प्र यंसत्

तो शुद्ध होत असलेला सोम सूर्याजवळ ठेवला जातो, आकाश आणि पृथ्वीला कवेत घेतो. त्याच्या प्रियजनांनीही, आपुलकीने, योग्य कर्म करणाऱ्याला धन द्यायला कधीच मागे हटत नाही.

अ स वर्धिता पूयमानः सोमो मीढ्वां अभि नो ज्योतिषावीत् च् यत्र नः पूर्वे पितरः पदज्ञाः स्वर्विदो अभि गा अद्रिमिष्णन्

तो वाढणारा, शुद्ध होत असलेला, दानशूर सोम आम्हाला प्रकाश देवो—जिथे आमचे पूर्वज, मार्ग आणि सूर्य जाणणारे, दगड ओलांडून गेले.

अ मा चिदन्यद्वि शंसत सखायो मा रिषण्यत च् इन्द्रमित्स्तोता वृषणं सचा सुते मुहुरुक्था च शंसत

मित्रांनो, दुसऱ्या कुठल्याही गोष्टीचा उल्लेख करू नका, न डगमगा; इंद्राचे, त्या पराक्रमीचे, पिळलेल्या सोमासह स्तुती करा आणि वारंवार गाणी म्हणा.

अ अवक्रक्षिणं वृषभं यथा जुवं गां न चर्षणीसहम् च् विद्वेषणं संवननमुभयङ्करं मंहिष्ठमुभयाविनम्

जसा तरुण, बळकट वासरू गायींना ओढतो, तसा, जो कुणीही जिंकू शकत नाही, द्वेष दूर करणारा, सर्वांना एकत्र आणणारा, दोन्ही बाजूंना कल्याण करणारा आणि सर्वांत बलवान, तो दोन्ही बाजूंवर विजय मिळवतो.