सामवेदः

अ परीतो षिञ्चता सुतं सोमो य उत्तमं हविः च् दधन्वां यो नर्यो अप्स्वान्तरा सुषाव सोममद्रिभिः

भोवती ओता हा पिळलेला सोम, जो श्रेष्ठ हवि आहे; जो त्याला धारण करतो, तो श्रेष्ठ पुरुष पाण्यात दगडांनी सोम पिळतो.

अ नूनं पुनानो ऽविभिः परि स्रवादब्धः सुरभिन्तरः च् सुते चित्वाप्सु मदामो अन्धसा श्रीणन्तो गोभिरुत्तरम्

आता शुद्ध झालेला, आपल्या प्रवाहांनी सर्वत्र ओतू दे, मुक्त, अत्यंत सुगंधी; पिळताना तो पाण्यात आनंद घेतो, सोमाचा आस्वाद घेतो, गायींनी शोभलेला, श्रेष्ठ आहे.

अ परि स्वानश्चक्षसे देवमादनः क्रतुरिन्दुर्विचक्षणः

घुमणारा, दूरदृष्टी असलेला, बुद्धिमान सोम, देवांचा आनंद, दृष्टीसाठी सर्वत्र ओततो.

अ असावि सोमो अरुषो वृषा हरी राजेव दस्मो अभि गा अचिक्रदत् च् पुनानो वारमत्येष्यव्ययं श्येनो न योनिं घृतवन्तमासदत्

तो सोम, तेजस्वी, तांबूस रंगाचा, बळकट वृषभासारखा, आपल्या दोन घोड्यांसह, एखाद्या सामर्थ्यशाली राजासारखा, गायींना मोठ्याने हाक मारतो; शुद्ध होऊन, तो कधीही न संपणाऱ्या आश्रयाकडे जातो, गरुडासारखा तो तुपाने भरलेल्या आसनावर पोहोचतो.

अ पर्जन्यः पिता महिषस्य पर्णिनो नाभा पृथिव्या गिरिषु क्षयं दधे च् स्वसार आपो अभि गा उदासरन्त्सं ग्रावभिर्वसते वीते अध्वरे

पर्जन्य हा शिंग असलेल्या महिषाचा पिता आहे, पृथ्वीचा नाभी आहे, त्याने आपले निवास डोंगरांमध्ये ठेवलं आहे; त्याच्या बहिणी असलेल्या नद्या गायींकडे वाहत गेल्या, तो यज्ञात दगडांजवळ वास करतो.

अ कविर्वेधस्या पर्येषि माहिनमत्यो न मृष्टो अभि वाजमर्षसि च् अपसेधन्दुरिता सोम नो मृड घृता वसानः परि यासि निर्णिजम्

हे प्रेरित सोम, तू ज्ञानी सर्जकाची महानता शोधतोस, सुंदर सजवलेल्या घोड्यासारखा बक्षिसाकडे धावतोस; सोम, वाईट दूर करून आम्हाला सुख दे, तुपात न्हालेला तू पात्राभोवती फिरतोस.

अ श्रायन्त इव सूर्यं विश्वेदिन्द्रस्य भक्षत च् वसूनि जातो जनिमान्योजसा प्रति भागं न दीधिमः

सर्व लोक इंद्राकडे सूर्याकडे पाहावं तसं पाहतात; सामर्थ्याने जन्मलेला, त्याने संपत्तीची मूळं मिळवली, जसं आम्ही आमचा हिस्सा जिंकलो.

अ अलर्षिरातिं वसुदामुप स्तुहि भद्रा इन्द्रस्य रातयः च् यो अस्य कामं विधतो न रोषति मनो दानाय चोदयन्

दात्या संपत्तीच्या देणाऱ्याचं स्तुती कर, इंद्राच्या देणग्या शुभ आहेत; जो त्याच्यासाठी आपल्या इच्छेला आवर घालत नाही, तो मन दानासाठी प्रवृत्त करतो.

अ यत इन्द्र भयामहे ततो नो अभ्यं कृधि च् मघवन्छग्धि तव तन्न ऊतये वि द्विषो वि मृधो जहि

ज्याच्यामुळे आपण घाबरतो, हे इंद्रा, त्यापासून आम्हाला सुरक्षित कर; हे उदार, आमच्या मदतीसाठी ते दूर कर, आमचे शत्रू आणि विरोधक नष्ट कर.

अ त्वं हि राधस्पते राधसो महः क्षयस्यासि विध्रत्ता च् तं त्वा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे

हे संपत्तीचे अधिपती, तू मोठ्या ऐश्वर्याचा आणि समृद्धीचा धारक आहेस; हे उदार इंद्रा, गायकांनो, आम्ही पिळलेल्या सोमासह तुला हाक मारतो.

अ त्वं सोमासि धारयुर्मन्द्र ओजिष्ठो अध्वरे च् पवस्व मंहयद्रयिः

तू सोम, यज्ञात आधार देणारा, सर्वात आनंददायक आणि बलवान आहेस; ओघळत जा, आनंद आणि संपत्ती घेऊन ये.

अ त्वं सुतो मदिन्तमो दधन्वान्मत्सरिन्तमः च् इन्दुः सत्राजिदस्तृतः

तू पिळलेला, सर्वात अधिक आनंद देणारा, सर्वात प्रेरणा देणारा आहेस, हे सोम; सर्व स्पर्धेत विजयी असलेला, रक्षण केलेला तो थेंब आहेस.

अ त्वं सुष्वाणो अद्रिभिरभ्यर्ष कनिक्रदत् च् द्युमन्तं शुष्मा भर

तू दगडांनी उत्तम प्रकारे पिळलेला, मोठ्याने गाजत वाहतोस, तेजस्वी सामर्थ्य घेऊन ये.

अ पवस्व देववीतय इन्दो धाराभिरोजसा च् आ कलशं मधुमान्त्सोम नः सदः

देवतांच्या आनंदासाठी वाह, हे सोम, आपल्या प्रवाहांनी आणि सामर्थ्याने; मधुर सोम, आमच्या आसनात कलशात ये.

अ तव द्रप्सा उदप्रुत इन्द्रं मदाय वावृधुः च् त्वां देवासो अमृताय कं पपुः

तुझे चमकदार थेंब, हे सोम, इंद्राच्या आनंदासाठी फुलले; अमरत्वासाठी देवांनी तुला पिले आहे.

अ आ नः सुतास इन्दवः पुनाना धावता रयिम् च् वृष्टिद्यावो रीत्यापः स्वर्विदः

आमच्याकडे या, शुद्ध झालेल्या सोमाचे थेंब, आम्हाला संपत्ती द्या; पावसाने भरलेले आकाश आणि वाहणाऱ्या नद्या, प्रकाश देणाऱ्या, जवळ येऊ द्या.

अ परि त्यं हर्यतं हरिं बभ्रुं पुनन्ति वारेण च् यो देवान्विश्वां इत्परि मदेन सह गच्छति

त्या तांबूस, आकर्षक घोड्याभोवती, ते गाळणीतून शुद्ध करतात, जो सर्व देवांसह आनंदाने पुढे जातो.

अ द्विर्यं पञ्च स्वयशसं सखायो अद्रिसंहतम् च् प्रियमिन्द्रस्य काम्यं प्रस्नापयन्त ऊर्मयः

दहा लाटा, स्वतः तेजस्वी, मित्र, दगडांनी पिळलेल्या, इंद्राला प्रिय आणि हव्या असलेला सोम ओघळवतात.

अ इन्द्राय सोम पातवे वृत्रघ्ने परि षिच्यसे च् नरे च दक्षिणावते वीराय सदनासदे

इंद्रासाठी, पिण्यासाठी, हे सोम, वृत्राचा नाश करणारा, तू ओतला जातोस; उजव्या हाताच्या पुरुषासाठी, वीरासाठी, आसनावर बसणाऱ्यासाठी.

अ पवस्व सोम महे दक्षायाश्वो न निक्तो वाजी धनाय

महान कौशल्यासाठी वाह, हे सोम, जुळवलेल्या घोड्यासारखा, संपत्ती मिळवणारा.

अ प्र ते सोतारो रसं मदाय पुनन्ति सोमं महे द्युम्नाय

पिळणारे तुला, हे सोम, आनंदासाठी, मोठ्या कीर्तीकरता शुद्ध करतात.

अ शिशुं जज्ञानं हरिं मृजन्ति पवित्रे सोमं देवेभ्य इन्दुम्

नवजात बाल हरिला शुद्ध करणाऱ्या पात्रात देवांसाठी सोमरस स्वच्छ केला जातो.

अ उषो षु जातमप्तुरं गोभिर्भङ्गं परिष्कृतम् च् इन्दुं देवा अयासिषुः

उषे, देवांनी नव्याने जन्मलेल्या, गायींनी दाबलेल्या आणि सुंदर केलेल्या त्या सोमरसाकडे आले आहेत.

अ नो गिरो वत्सं संशिश्वरीरिव च् य इन्द्रस्य हृदंसनिः

आपल्या गाणी, जशा गायी वासराकडे जातात तशा, त्या इंद्राच्या मनाला आनंद देणाऱ्यापर्यंत पोहोचू देत.

अ अर्षा नः सोम शं गवे धुक्षस्व पिप्युषीमिषम् च् वर्धा समुद्रमुक्थ्यम्

सोम्या, आमच्यासाठी कल्याणासाठी आणि गायींसाठी वाहत राहा; पोषक अन्न दे आणि स्तुतीच्या समुद्राला वाढव.

अ आ घा ये अग्निमिन्धते स्तृणन्ति बर्हिरानुषक् च् येषामिन्द्रो युवा सखा

जे अग्नी प्रज्वलित करतात, जे योग्य रितीने कुश पसरतात, ज्यांचा इंद्र तरुण मित्र आहे—

अ बृहन्निदिध्म एषां भूरि शस्त्रं पृथुः स्वरुः च् येषामिन्द्रो युवा सखा

त्यांची ज्वाला मोठी, त्यांची स्तुती भरपूर, त्यांचा यश मोठा, ज्यांचा इंद्र तरुण मित्र आहे.

अ अयुद्ध इद्युधा वृतं शूर आजति सत्वभिः च् येषामिन्द्रो युवा सखा

लढाईत जिंकता न येणारे, शूरवीरांनी निवडलेले, सामर्थ्याने धाडसी, ज्यांचा इंद्र तरुण मित्र आहे.

अ य एक इद्विदयते वसु मर्त्ताय दाशुषे च् ईशानो अप्रतिष्कुत इन्द्रो अङ्ग

तो एकटाच त्या माणसाला, जो सेवा करतो, संपत्ती देतो—इंद्र खरोखरच सर्वांचा स्वामी आणि अजेय आहे.