सामवेदः

अ पावमानीः स्वस्त्ययनीस्ताभिर्गच्छति नान्दनम् च् पुण्यांश्च भक्षान्भक्षयत्यमृतत्वं च गच्छति

पावमानी ऋचा कल्याणकारी आहेत, त्यांच्यामुळे आनंद मिळतो, पुण्य अन्न खाता येते आणि अमरत्व प्राप्त होते.

अ अगन्म महा नमसा यविष्ठं यो दीदाय समिद्धः स्वे दुरोणे च् चित्रभानुं रोदसी अन्तरुर्वी स्वाहुतं विश्वतः प्रत्यञ्चम्

आम्ही मोठ्या नम्रतेने सर्वात तरुण, स्वतःच्या घरात प्रज्वलित होणाऱ्या, आकाश आणि पृथ्वीच्या मध्ये तेजस्वी, सर्व बाजूंनी बोलावलेल्या त्या तेजस्वी अग्नीपाशी आलो आहोत.

अ स मह्ना विश्वा दुरितानि साह्वानग्नि ष्टवे दम आ जातवेदाः च् स नो रक्षिषद्दुरितादवद्यादस्मान्गृणत उत नो मघोनः

आपल्या मोठेपणाने, सर्व वाईट दूर करणारा, घरात बोलावलेला अग्नी, हे जातवेद, तू आम्हाला संकटांपासून, दोषांपासून वाचव, आणि आम्ही तुझी स्तुती करत असताना आम्हाला संपत्ती दे.

अ त्वं वरुण उत मित्रो अग्ने त्वां मतिभिर्वसिष्ठाः च् त्वे वसु सुषणनानि सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः

वरुण, मित्र आणि अग्नी, वसिष्ठांनी आपल्या मनाने तुमची पूजा केली आहे; तुमची संपत्ती अत्यंत प्रिय होवो; तुम्ही सगळे नेहमी आम्हाला कल्याणाने राखा.

अ महां इन्द्रो य ओजसा पर्जन्यो वृष्टिमां इव च् स्तोमैर्वत्सस्य वावृधे

इंद्र मोठा आहे आपल्या बळामुळे, जसा पाऊस देणारा मेघ; स्तुतींमुळे तो वासरासारखा वाढला आहे.

अ कण्वा इन्द्रं यदक्रत स्तोमैर्यज्ञस्य साधनम् च् जामि ब्रुवत आयुधा

कण्वांनी आपल्या स्तोत्रांनी इंद्राला यज्ञाचा साधक केला, हे बंधू, त्या शस्त्रांची गोष्ट सांगा.

अ प्रजामृतस्य पिप्रतः प्र यद्भरन्त वह्नयः च् विप्रा ऋतस्य वाहसा

जेव्हा अमृताचे वहन करणारे अग्नी संतती निर्माण करतात, तेव्हा ज्ञानी लोक सत्याच्या सामर्थ्याने त्याला पुढे नेतात.

अ पवमानस्य जिघ्नतो हरेश्चन्द्रा असृक्षत च् जीरा अजिरशोचिषः

शुद्ध करणाऱ्याच्या, प्रहार करणाऱ्याच्या तेजस्वी धारांनी प्रवाह वाहतात; जुन्या पण नेहमी ताज्या ज्वाळा असतात.

अ पवमानो रथीतमः शुभ्रेभिः शुभ्रशस्तमः च् हरिश्चन्द्रो मरुद्गणः

शुद्ध करणारा, उत्तम रथवान, तेजस्वी किरणांनी उजळणारा, सोन्यासारखा तेजस्वी, मरुतांचा समूह आहे.

अ पवमान् व्यश्नुहि रश्मिभिर्वाजसातमः च् दधत्स्तोत्रे सुवीर्यम्

हे शुद्ध करणारा, आपल्या किरणांनी सर्वत्र पसर, बल देणारा, स्तोत्राला वीर्य प्रदान करणारा.

अ परीतो षिञ्चता सुतं सोमो य उत्तमं हविः च् दधन्वां यो नर्यो अप्स्वान्तरा सुषाव सोममद्रिभिः

भोवती ओता हा पिळलेला सोम, जो श्रेष्ठ हवि आहे; जो त्याला धारण करतो, तो श्रेष्ठ पुरुष पाण्यात दगडांनी सोम पिळतो.

अ नूनं पुनानो ऽविभिः परि स्रवादब्धः सुरभिन्तरः च् सुते चित्वाप्सु मदामो अन्धसा श्रीणन्तो गोभिरुत्तरम्

आता शुद्ध झालेला, आपल्या प्रवाहांनी सर्वत्र ओतू दे, मुक्त, अत्यंत सुगंधी; पिळताना तो पाण्यात आनंद घेतो, सोमाचा आस्वाद घेतो, गायींनी शोभलेला, श्रेष्ठ आहे.

अ परि स्वानश्चक्षसे देवमादनः क्रतुरिन्दुर्विचक्षणः

घुमणारा, दूरदृष्टी असलेला, बुद्धिमान सोम, देवांचा आनंद, दृष्टीसाठी सर्वत्र ओततो.

अ असावि सोमो अरुषो वृषा हरी राजेव दस्मो अभि गा अचिक्रदत् च् पुनानो वारमत्येष्यव्ययं श्येनो न योनिं घृतवन्तमासदत्

तो सोम, तेजस्वी, तांबूस रंगाचा, बळकट वृषभासारखा, आपल्या दोन घोड्यांसह, एखाद्या सामर्थ्यशाली राजासारखा, गायींना मोठ्याने हाक मारतो; शुद्ध होऊन, तो कधीही न संपणाऱ्या आश्रयाकडे जातो, गरुडासारखा तो तुपाने भरलेल्या आसनावर पोहोचतो.

अ पर्जन्यः पिता महिषस्य पर्णिनो नाभा पृथिव्या गिरिषु क्षयं दधे च् स्वसार आपो अभि गा उदासरन्त्सं ग्रावभिर्वसते वीते अध्वरे

पर्जन्य हा शिंग असलेल्या महिषाचा पिता आहे, पृथ्वीचा नाभी आहे, त्याने आपले निवास डोंगरांमध्ये ठेवलं आहे; त्याच्या बहिणी असलेल्या नद्या गायींकडे वाहत गेल्या, तो यज्ञात दगडांजवळ वास करतो.

अ कविर्वेधस्या पर्येषि माहिनमत्यो न मृष्टो अभि वाजमर्षसि च् अपसेधन्दुरिता सोम नो मृड घृता वसानः परि यासि निर्णिजम्

हे प्रेरित सोम, तू ज्ञानी सर्जकाची महानता शोधतोस, सुंदर सजवलेल्या घोड्यासारखा बक्षिसाकडे धावतोस; सोम, वाईट दूर करून आम्हाला सुख दे, तुपात न्हालेला तू पात्राभोवती फिरतोस.

अ श्रायन्त इव सूर्यं विश्वेदिन्द्रस्य भक्षत च् वसूनि जातो जनिमान्योजसा प्रति भागं न दीधिमः

सर्व लोक इंद्राकडे सूर्याकडे पाहावं तसं पाहतात; सामर्थ्याने जन्मलेला, त्याने संपत्तीची मूळं मिळवली, जसं आम्ही आमचा हिस्सा जिंकलो.

अ अलर्षिरातिं वसुदामुप स्तुहि भद्रा इन्द्रस्य रातयः च् यो अस्य कामं विधतो न रोषति मनो दानाय चोदयन्

दात्या संपत्तीच्या देणाऱ्याचं स्तुती कर, इंद्राच्या देणग्या शुभ आहेत; जो त्याच्यासाठी आपल्या इच्छेला आवर घालत नाही, तो मन दानासाठी प्रवृत्त करतो.

अ यत इन्द्र भयामहे ततो नो अभ्यं कृधि च् मघवन्छग्धि तव तन्न ऊतये वि द्विषो वि मृधो जहि

ज्याच्यामुळे आपण घाबरतो, हे इंद्रा, त्यापासून आम्हाला सुरक्षित कर; हे उदार, आमच्या मदतीसाठी ते दूर कर, आमचे शत्रू आणि विरोधक नष्ट कर.

अ त्वं हि राधस्पते राधसो महः क्षयस्यासि विध्रत्ता च् तं त्वा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे

हे संपत्तीचे अधिपती, तू मोठ्या ऐश्वर्याचा आणि समृद्धीचा धारक आहेस; हे उदार इंद्रा, गायकांनो, आम्ही पिळलेल्या सोमासह तुला हाक मारतो.

अ त्वं सोमासि धारयुर्मन्द्र ओजिष्ठो अध्वरे च् पवस्व मंहयद्रयिः

तू सोम, यज्ञात आधार देणारा, सर्वात आनंददायक आणि बलवान आहेस; ओघळत जा, आनंद आणि संपत्ती घेऊन ये.

अ त्वं सुतो मदिन्तमो दधन्वान्मत्सरिन्तमः च् इन्दुः सत्राजिदस्तृतः

तू पिळलेला, सर्वात अधिक आनंद देणारा, सर्वात प्रेरणा देणारा आहेस, हे सोम; सर्व स्पर्धेत विजयी असलेला, रक्षण केलेला तो थेंब आहेस.

अ त्वं सुष्वाणो अद्रिभिरभ्यर्ष कनिक्रदत् च् द्युमन्तं शुष्मा भर

तू दगडांनी उत्तम प्रकारे पिळलेला, मोठ्याने गाजत वाहतोस, तेजस्वी सामर्थ्य घेऊन ये.

अ पवस्व देववीतय इन्दो धाराभिरोजसा च् आ कलशं मधुमान्त्सोम नः सदः

देवतांच्या आनंदासाठी वाह, हे सोम, आपल्या प्रवाहांनी आणि सामर्थ्याने; मधुर सोम, आमच्या आसनात कलशात ये.

अ तव द्रप्सा उदप्रुत इन्द्रं मदाय वावृधुः च् त्वां देवासो अमृताय कं पपुः

तुझे चमकदार थेंब, हे सोम, इंद्राच्या आनंदासाठी फुलले; अमरत्वासाठी देवांनी तुला पिले आहे.

अ आ नः सुतास इन्दवः पुनाना धावता रयिम् च् वृष्टिद्यावो रीत्यापः स्वर्विदः

आमच्याकडे या, शुद्ध झालेल्या सोमाचे थेंब, आम्हाला संपत्ती द्या; पावसाने भरलेले आकाश आणि वाहणाऱ्या नद्या, प्रकाश देणाऱ्या, जवळ येऊ द्या.

अ परि त्यं हर्यतं हरिं बभ्रुं पुनन्ति वारेण च् यो देवान्विश्वां इत्परि मदेन सह गच्छति

त्या तांबूस, आकर्षक घोड्याभोवती, ते गाळणीतून शुद्ध करतात, जो सर्व देवांसह आनंदाने पुढे जातो.

अ द्विर्यं पञ्च स्वयशसं सखायो अद्रिसंहतम् च् प्रियमिन्द्रस्य काम्यं प्रस्नापयन्त ऊर्मयः

दहा लाटा, स्वतः तेजस्वी, मित्र, दगडांनी पिळलेल्या, इंद्राला प्रिय आणि हव्या असलेला सोम ओघळवतात.

अ इन्द्राय सोम पातवे वृत्रघ्ने परि षिच्यसे च् नरे च दक्षिणावते वीराय सदनासदे

इंद्रासाठी, पिण्यासाठी, हे सोम, वृत्राचा नाश करणारा, तू ओतला जातोस; उजव्या हाताच्या पुरुषासाठी, वीरासाठी, आसनावर बसणाऱ्यासाठी.