सामवेदः

अ प्र वो धियो मन्द्रयुवो विपन्युवः पनस्युवः संवरणेष्वक्रमुः च् हरिं क्रीडन्तमभ्यनूषत स्तुभो ऽभि धेनवः पयसेदशिश्रयुः

तुमचे आनंददायी, कुशल आणि स्तुत्य विचार सभांमध्ये पुढे गेले आहेत; त्यांनी खेळणाऱ्या पिंगटवर्णाच्या शोध घेतला, स्तोत्रांनी त्याला वेढले, आणि गायी दुधाभोवती गोळा झाल्या.

अ आ नः सोम संयतं पिप्युषीमिषमिन्दो पवस्व पवमान ऊर्मिणा च् या नो दोहते त्रिरहन्नसश्चुषी क्षुमद्वाजवन्मधुमत्सुवीर्यम्

हे सोमदेवा, आमच्यासाठी पोषण करणारा रस घेऊन ये. हे इंदू, शुद्ध होऊन लाटा लाटांनी वहा. आमच्यासाठी जे दिवसातून तीनदा काढले जाते, ते आम्हाला सुपीक जमीन, संपत्ती, मधुर बळ आणि शौर्य मिळवून देओ.

अ न किष्टं कर्मणा नशद्यश्चकार सदावृधम् च् इन्द्रं न यज्ञैर्विश्वगूर्त्तमृभ्वसमधृष्टं धृष्णुमोजसा

कोणतेही कर्म वाया जात नाही, ते कधीच नष्ट होत नाही; ते नेहमीच फळ देणारे असते. जसे इंद्र यज्ञांनी सर्वत्र सामर्थ्यवान, अजेय आणि पराक्रमी झाला, तसे.

अ अषाढमुग्रं पृतनासु सासहिं यस्मिन्महीरुरुज्रयः च् सं धेनवो जायमाने अनोनवुर्द्यावः क्षामीरनोनवुः

तो खंबीर, भयंकर आणि युद्धात जिंकणारा आहे, ज्याच्यात मोठी शक्ती मुक्त होते. तो जन्मला की, गायी एकत्र येतात आणि आकाश व पृथ्वी कोणतीही अडथळा न येता एकत्र होतात.

अ सखाय आ नि षीदत पुनानाय प्र गायत च् शिशुं न यज्ञैः परि भूषत श्रिये

मित्रांनो, शुद्धीकरणासाठी बसा आणि गाणे गा. जसा यज्ञांनी सजवलेला बालक असतो, तसा त्याला कीर्ती मिळावी म्हणून त्याला वेढा घाला.

अ समी वत्सं न मातृभिः सृजता गयसाधनम् च् देवाव्यां मदमभि द्विशवसम्

त्याला वासरासारखा त्याच्या मातांकडे मुक्त करा, जीवनप्राप्तीसाठी. दैवी आनंदात, तो द्विजांमध्ये गौरव मिळवो.

अ पुनाता दक्षसाधनं यथा शर्धाय वीतये च् यथा मित्राय वरुणाय शन्तमम्

जसे कुटुंबासाठी आणि समृद्धीसाठी, तसेच मित्र आणि वरुणासाठी शांती मिळावी म्हणून, कौशल्य साधणाऱ्या त्या गोष्टीचे शुद्धीकरण करा.

अ प्र वाज्यक्षाः सहस्रधारस्तिरः पवित्रं वि वारमव्यम्

तो सामर्थ्यवान, हजार प्रवाहांनी वाहणारा, गाळणीतून नेहमी ताजा आणि शुद्ध वाहतो.

अ स वाज्यक्षाः सहस्ररेता अद्भिर्मृजानो गोभिः श्रीणानः

तो सामर्थ्यवान, हजार बीजांचा, पाण्याने धुतलेला आणि गायींनी सजलेला, तेजस्वीपणे प्रकट होतो.

अ प्र सोम याहीन्द्रस्य कुक्षा नृभिर्येमानो अद्रिभिः सुतः

हे सोमदेवा, पुरुषांनी दगडांनी पिळून तयार केलेला, तू इंद्राच्या उदरात जा.

अ ये सोमासः परावति ये अर्वावति सुन्विरे च् ये वादः शर्यणावति

जे सोम दूर देशात पिळले गेले, जे येथे पिळले गेले, आणि जे रथांच्या भूमीत पिळले गेले.

अ य आर्जीकेषु कृत्वसु ये मध्ये पस्त्यानाम् च् ये वा जनेषु पञ्चसु

जे अर्जिक विधींमध्ये, जे घरांच्या मध्यभागी, आणि जे पाच जनांमध्ये आहेत.

अ ते नो वृष्टिं दिवस्परि पवन्तामा सुवीर्यम् च् स्वाना देवास इन्दवः

ते देवतुल्य सोम आमच्यासाठी आकाशातून पाऊस पाडोत आणि शौर्य देणारे ठरोत.

अ आ ते वत्सो मनो यमत्परमाच्चित्सधस्थात् च् अग्ने त्वां कामये गिरा

हे वासर, तुझ्याकडे मन सर्वांत उच्च स्थानाहून येते; अग्निदेवा, मी तुझी स्तुती करतो.

अ पुरुत्रा हि सदृङ्ङसि दिशो विश्वा अनु प्रभुः च् समत्सु त्वा हवामहे

तू अनेक ठिकाणी सुसंगत आहेस, सर्व दिशांचा स्वामी आहेस; युद्धात आम्ही तुला हाक मारतो.

अ समत्स्वग्निमवसे वाजयन्तो हवामहे च् वाजेषु चित्रराधसम्

युद्धात मदतीसाठी, विजयासाठी आम्ही अग्नीला हाक मारतो, जो स्पर्धेत सुंदर दान देतो.

अ त्वं न इन्द्रा भर ओजो नृम्णं शतक्रतो विचर्षणे च् आ वीरं पृतनासहम्

हे इंद्रा, तू आम्हाला बळ आणि शौर्य दे, हे महाबली, बुद्धिमान, युद्धात जिंकणारा; आम्हाला युद्धात विजयी होणारा वीर दे.

अ त्वं हि नः पिता वसो त्वं माता शतक्रतो बभूविथ च् अथा ते सुम्नमीमहे

तू आमचे वडील आहेस, हे स्वामी; तू आमची आई आहेस, हे महाबली. म्हणूनच आम्ही तुझ्या कृपेची इच्छा करतो.

अ त्वां शुष्मिन्पुरुहूत वाजयन्तमुप ब्रुवे सहस्कृत च् स नो रास्व सुवीर्यम्

हे बलवान, अनेकदा आवाहन केलेल्या, विजय मिळवणाऱ्या, मी तुला प्रार्थना करतो; आम्हाला शौर्य दे.

अ यदिन्द्र चित्र म इह नास्ति त्वादातमद्रिवः च् राधस्तन्नो विदद्वस उभयाहस्त्या भर

इंद्रा, इथे जे काही सुंदर दान नाही, ते तुझ्या हातून आम्हाला मिळू दे. दोन्ही प्रकारचं धन आम्हाला दे, ते आमच्यासाठी आण.

अ यन्मन्यसे वरेण्यमिन्द्र द्युक्षं तदा भर च् विद्याम तस्य ते वयमकूपारस्य दावनः

इंद्रा, तुला जे काही उत्तम आणि स्वर्गीय वाटतं, ते आमच्यासाठी घेऊन ये. तुझं तेजस्वी, कधीही न संपणारं दान आम्ही जाणू दे.

अ यत्ते दिक्षु प्रराध्यं मनो अस्ति श्रुतं बृहत् च् तेन दृढा चिदद्रिव आ वाजं दर्षि सातये

हे अद्रिवा, तुझं मन सर्वदूर प्रसिद्ध आणि विशाल आहे, ते सर्व दिशांना धावणारं आहे. त्याच्याच जोरावर तू ठामपणे विजयासाठी यश मिळवतोस.

पञ्चम प्रथमो ऽर्धः अ शिशुं जज्ञानं हर्यतं मृजन्ति शुम्भन्ति विप्रं मरुतो गणेन च् कविर्गीर्भिः काव्येना कविः सन्त्सोमः पवित्रमत्येति रेभन्

पाचवा, पहिला अर्धा भाग: मरुतगण आपल्या समूहासह त्या तरुण, पिवळसर जन्मलेल्या सोमाला स्वच्छ करतात, सजवतात. ऋषी आपल्या गीतांनी आणि कवितांनी त्या सोमाला स्तुती करतो; तो सोम गाजत, गूढपणे गाळण ओलांडतो.

अ ऋषिमना य ऋषिकृत्स्वर्षाः सहस्रनीथः पदवीः कवीनाम् च् तृतीयं धाम महिषः सिषासन्त्सोमो विराजमनु राजति ष्टुप्

ज्याचं मन ऋषीसारखं आहे, जो कर्तृत्ववान आहे, स्वर्गात तेजस्वी आहे, हजार मार्गदर्शकांसह कवींच्या वाटेवर चालतो, तिसऱ्या ठिकाणी तो बलवान सोम तेजाने झळकतो.

अ चमूषच्छ्येनः शकुनो विभृत्वा गोविन्दुर्द्रप्स आयुधानि बिभ्रत् च् अपामूर्मिं सचमानः समुद्रं तुरीयं धाम महिषो विवक्ति

गरुड, पक्षी, वाहणारा, गोविंद, द्रप्स, शस्त्र घेऊन, पाण्याच्या लाटेसह समुद्राकडे जातो; तो बलवान चौथं स्थान वेगळं करतो.

अ एते सोमा अभि प्रियमिन्द्रस्य काममक्षरन् च् अस्य वीर्यम्

हे सोम, हे सर्व सोम इंद्राच्या आवडीची इच्छा पूर्ण करतात आणि त्याचं पराक्रम प्रकट करतात.

अ पुनानासश्चमूषदो गच्छन्तो वायुमश्विना च् ते नो धत्त सुवीर्यम्

शुद्ध होत, हे सोम वायू आणि अश्विनांसह पुढे जातात; ते आम्हाला उत्तम बळ देवो.

अ इन्द्रस्य सोम राधसे पुनानो हार्दि चोदय च् देवानां योनिमासदम्

हे सोम, इंद्राच्या कृपेसाठी शुद्ध होत, आमचं हृदय जागृत कर; देवांच्या आसनात स्थिर हो.

अ मृजन्ति त्वा देश क्षिपो हिन्वन्ति सप्त धीतयः च् अनु विप्रा अमादिषुः

सात ज्ञानीजन तुला स्वच्छ करतात, ओततात, हे सोम; ऋषी विधीमध्ये तुझ्या मागे चालतात.