सामवेदः

अ आदित्यैरिन्द्रः सगणो मरुद्भिरस्मभ्यं भेषजा करत्

इंद्र, आदित्य आणि मरुत यांनी आम्हाला औषधे द्यावीत.

अ प्र व इन्द्राय वृत्रहन्तमाय विप्राय गाथं गायत यं जुजोषते

वृत्राचा संहार करणाऱ्या, प्रेरित इंद्रासाठी, त्याला आवडेल अशी गाणे गा.

अ अर्चन्त्यर्कं मरुतः स्वर्का आ स्तोभति श्रुतो युवा स इन्द्रः

प्रकाशाने झळाळणारे मरुत स्तुती गातात; तरुण, प्रसिद्ध इंद्राचे गुणगान होते.

अ उप प्रक्षे मधुमति क्षियन्तः पुष्येम रयिं धीमहे त इन्द्र

गोडीने नांदताना, आम्ही तुझ्याकडे येऊ, इंद्रा, आणि संपत्ती व समज मिळवू.

चतुर्थ द्वितीयो ऽर्धः अ प्र काव्यमुशनेव ब्रुवाणो देवो देवानां जनिमा विवक्ति च् महिव्रतः शुचिबन्धुः पावकः पदा वराहो अभ्येति रेभन्

उशना जसा ज्ञान सांगतो, तसा हा देव देवतांच्या उत्पत्तीची घोषणा करतो; महान व्रती, शुद्ध बंध असणारा, तेजस्वी वराह, आपल्या पावलांनी गर्जत पुढे येतो.

अ प्र हंसासस्तृपला वग्नुमच्छामादस्तं वृषगणा अयासुः च् आङ्गोषिणं पवमानं सखायो दुर्मर्षं वाणं प्र वदन्ति साकम्

ती हंसांसारख्या तेजस्वी आणि बलवान मंडळी, वृषभांच्या समूहासह पुढे गेल्या; आणि मित्र मंडळी त्या शुद्ध करणाऱ्या, जिंकता न येणाऱ्या, गर्जणाऱ्या परमात्म्याविषयी एकत्र बोलतात.

अ स योजत उरुगायस्य जूतिं वृथा क्रीडन्तं मिमते न गावः च् परीणसं कृणुते तिग्मशृङ्गो दिवा हरिर्ददृशे नक्तमृज्रः

तो विशाल कीर्तीच्या मार्गाशी जोडला जातो; गायी व्यर्थ खेळणाऱ्याचे मोजमाप करू शकत नाहीत; ती तीक्ष्ण शिंगे असलेली, सोन्यासारखी तेजस्वी मूर्ती दिवसा दिसते, आणि रात्री शुद्ध होते.

अ प्र स्वानासो रथा इवार्वन्तो न अवस्यवः च् सोमासो राये अक्रमुः

त्या गजर करणाऱ्या, रथासारख्या वेगवान शक्ती मदतीसाठी पुढे गेल्या; सोमरस धन मिळवण्यासाठी पोहोचले.

अ हिन्वानासो रथा इव दधन्विरे गभस्त्योः च् भरासः कारिणामिव

प्रेरित होऊन, त्या रथांसारख्या शक्ती हातात स्थिर झाल्या; त्या वाहणाऱ्या, कारागिरांच्या मदतीप्रमाणे आहेत.

अ राजानो न प्रशस्तिभिः सोमासो गोभिरञ्जते च् यज्ञो न सप्त धातृभिः

सोमरस राजांसारखे, स्तुतीने गौरवलेले, गायींनी सुशोभित झाले आहेत; यज्ञ सात योजकांसारखा आहे.

अ परि स्वानास इन्दवो मदाय बर्हणा गिरा च् मधो अर्षन्ति धारया

त्या गजर करणाऱ्या थेंबांनी आनंदासाठी, सामर्थ्य आणि गीतासह सर्वत्र प्रवाह केला; ते आपल्या प्रवाहातून मधाचा वर्षाव करतात.

अ आपानासो विवस्वतो जिन्वन्त उषसो भगम् च् सूरा अण्वं वि तन्वते

प्रकाश पिणारे तेजस्वी जन उषेच्या संपत्तीला जागृत करतात; बलवान मंडळी समृद्धी सर्वत्र पसरवतात.

अ अप द्वारा मतीनां प्रत्ना ऋण्वन्ति कारवः च् वृष्णो हरस आयवः

प्राचीन विचारांचे दरवाजे, कर्मशील मंडळी उघडतात; वृषभाच्या सामर्थ्याचे वेगवान प्रवाह आहेत.

अ समीचीनास आशत होतारः सप्तजानयः च् पदमेकस्य पिप्रतः

एकत्र आलेले, सात जन्माचे पुरोहित एकाच मार्गाचा शोध घेतात, त्या एकमेव पावलाची इच्छा धरतात.

अ नाभा नाभिं न आ ददे चक्षुषा सूर्य दृशे च् कवेरपत्यमा दुहे

जसे नाभीमध्ये नाभी बसवली जाते, तसे मी सूर्यदृष्टीसाठी ते ठेवले; मी कवीच्या संततीचे दान घेतो.

अ अभि प्रियं दिवस्पदमध्वर्युभिर्गुहा हितम् च् सूरः पस्यति चक्षसा

स्वर्गातील प्रिय स्थान, जे याजकांनी लपवले आहे, तिथे सूर्य आपल्या डोळ्यांनी पाहतो.

अ असृग्रमिन्दवः पथा धर्मन्नृतस्य सुश्रियः च् विदाना अस्य योजना

ते थेंब सत्याच्या मार्गावर, सुंदर रूपात वाहतात; त्यांची व्यवस्था म्हणजे त्याचे योजने.

अ प्र धारा मधो अग्रियो महीरपो वि गाहते च् हविर्हविःषु वन्द्यः

मधाचा प्रमुख प्रवाह, महान असा, पाण्यात सर्वत्र पसरतो; तो होम, इतर होमांमध्ये वंदनीय आहे.

अ प्र युजा वाचो अग्रियो वृषो अचिक्रदद्वने च् सद्माभि सत्यो अध्वरः

वाणीमध्ये श्रेष्ठ असलेला वृषभ, वनात जुळवून मोठ्याने गर्जतो; सत्य यज्ञ घराघरात वास करतो.

अ परि यत्काव्या कविर्नृम्णा पुनानो अर्षति च् स्वर्वाजी सिषासति

जेव्हा कवी, सामर्थ्याने शुद्ध झालेला, त्या कृत्यांभोवती फिरतो, तेव्हा तो तेजस्वी लोक मिळवण्याचा प्रयत्न करतो.

अ पवमानो अभि स्पृधो विशो राजेव सीदति च् यदीमृण्वन्ति वेधसः

शुद्ध करणारा, राजासारखा, सर्व लोकांमध्ये बसतो, शत्रूंना जिंकतो, जेव्हा ज्ञानी मंडळी त्याला प्रेरणा देतात.

अ अव्या वारे परि प्रियो हरिर्वनेषु सीदति च् रेभो वनुष्यते मति अ स वायुमिन्द्रमश्विना साकं मदेन गच्छति च् रणा यो अस्य धर्मणा

प्रिय सुवर्णमूर्ती वनात, अखंड प्रवाहांनी वेढलेली, बसते; गर्जणारा मनाने गौरवला जातो. तो वारा, इंद्र आणि अश्विनांसह, मदिरतेने, आपल्या धर्माने प्रयत्न करतो.

अ आ मित्रे वरुणे भगे मधोः पवन्त ऊर्मयः च् विदाना अस्य शक्मभिः

मित्र, वरुण, भागासाठी मधाचे लाटा वाहतात, त्याच्या योजनेने, त्याच्या सामर्थ्याने.

अ अस्मभ्यं रोदसी रयिं मध्वो वाजस्य सातये च् श्रवो वसूनि सञ्जितम्

हे दोन जग आमच्यावर कृपा करून धन, गोडवा, विजयासाठी बळ, कीर्ती आणि साठवलेली संपत्ती द्या.

अ आ ते दक्षं मयोभुवं वह्निमद्या वृणीमहे च् पान्तमा पुरुस्पृहम्

हे आनंद आणि बुद्धीचे स्रोत अग्निदेव, आज आम्ही तुला दूरवर पोहोचणारा आणि संरक्षण करणारा म्हणून निवडतो.

अ आ मन्द्रमा वरेण्यमा विप्रमा मनीषिणम् च् पान्तमा पुरुस्पृहम्

हे सौम्य, वंदनीय, ज्ञानी आणि विचारशील अग्निदेव, आज आम्ही तुला दूरवर पोहोचणारा आणि संरक्षण करणारा म्हणून निवडतो.

अ आ रयिमा सुचेतुनमा सुक्रतो तनूष्वा च् पान्तमा पुरुस्पृहम्

हे उत्तम सल्ला आणि पुण्यकर्म देणारा, संपत्तीचा दाता अग्निदेव, आज आम्ही तुला दूरवर पोहोचणारा आणि संरक्षण करणारा म्हणून निवडतो.

अ मूर्धानं दिवो अरतिं पृथिव्या वैश्वानरमृत आ जातमग्निम् च् कविं सम्राजमतिथिं जनानामासन्नः पात्रं जनयन्त देवाः

देवतांनी आकाशाच्या शिरावरून आणि पृथ्वीच्या आधारावरून वैश्वानर अग्नीला उत्पन्न केले, जो ऋषी, सर्वांचा राजा, लोकांचा पाहुणा आणि नेहमी जवळ असणारा, यज्ञाचा पात्र आहे.

अ त्वां विश्वे अमृत जायमानं शिशुं न देवा अभि सं नवन्ते च् तव क्रतुभिरमृतत्वमायन्वैश्वानर यत्पित्रोरदीदेः

सर्व अमर देवता तुझ्या जन्मावर बालकासारखे आनंदित होतात; तुझ्या सामर्थ्याने त्यांनी अमरत्व मिळवले, हे वैश्वानर, जेव्हा तू तुझ्या दोन्ही पालकांमध्ये तेजाने प्रकट झाला होतास.