सामवेदः

अ अव स्म दुर्हृणायतो मर्त्तस्य तनुहि स्थिरम् च् अधस्पदं तमीं कृधि यो अस्मां अभिदासति ए देवी जनित्र्यजीजनद्भद्रा जनित्र्यजीजनत्

माणसाच्या द्वेषापासून आम्हाला दूर ठेव, त्याचे स्थान खाली आणि स्थिर कर, जो आमच्यावर हल्ला करतो त्याला आमच्या खाली पाड; देवमातेने, शुभ मातेने तुला जन्म दिला आहे.

अ परि स्वानो गिरिष्ठाः पवित्रे सोमो अक्षरत् च् मदेषु सर्वधा असि

डोंगरावर पिळलेला, गूंजणारा सोम पवित्र पात्रातून वाहतो; आनंदात तू सर्वत्र व्यापलेला आहेस.

अ त्वं विप्रस्त्वं कविर्मधु प्र जातमन्धसः च् मदेषु सर्वधा असि

तू प्रेरित, तू ऋषी, पिळण्यातून गोड जन्मलेला; आनंदात तू सर्वत्र व्यापलेला आहेस.

अ त्वे विश्वे सजोषसो देवासः पीतिमाशत च् मदेषु सर्वधा असि

तुझ्यात सर्व देवांनी एकत्र येऊन पान केले आहे; आनंदात तू सर्वत्र व्यापलेला आहेस.

अ स सुन्वे यो वसूनां यो रायामानेता य इडानाम् च् सोमो यः सुक्षितीनाम्

जो संपत्ती आणतो, जो श्रीमंतीचा नेता आहे, जो यज्ञाचा आहे, तोच सोम, उत्तम घरांचा स्वामी आहे.

अ यस्य त इन्द्रः पिबाद्यस्य मरुतो यस्य वार्यमणा भगः च् आ येन मित्रावरुणा करामह एन्द्रमवसे महे

ज्याचा सोम इंद्र, मरुत, आणि वर्यमा भग पितात; ज्यामुळे आपण मित्र आणि वरुणासोबत कृत्य करू शकतो, इंद्राकडून मोठ्या मदतीसाठी.

अ तं वः सखायो मदाय पुनानमभि गायत च् शिशुं न हव्यैः स्वदयन्त गूर्तिभिः

आपल्या मित्रासाठी, आनंदासाठी, शुद्ध झालेल्या सोमाचे गाणे गा; जसे लहान मुलाला स्तुतीने आनंदित करतो, तसे त्याला अर्पणांनी तृप्त करा.

अ सं वत्स इव मातृभिरिन्दुर्हिन्वानो अज्यते च् देवावीर्मदो मतिभिः परिष्कृतः

वासराच्या वासरासारखा, तो सोमरस आपल्या मातांसोबत पुढे ढकलला जातो; आनंददायक असा हा रस, सुंदर विचारांनी सजवलेला, देवांसाठी तयार केला जातो.

अ अयं दक्षाय साधनो ऽयं शर्धाय वीतये च् अयं देवेभ्यो मधुमत्तरः सुतः

हा निचोळलेला सोमरस कौशल्यासाठी, बळासाठी आणि आनंदासाठी तयार केला आहे; हा गोडसर सोमरस देवांना अर्पण केला जातो.

अ सोमाः पवन्त इन्दवो ऽस्मभ्यं गातुवित्तमाः च् मित्राः सुवाना अरेपसः स्वाध्यः स्वर्विदः

हे सोमरसाचे रस आमच्यासाठी शुद्ध केले जातात, ते मार्ग दाखवणारे आहेत; हे मित्रवत, उत्तम निचोळलेले, निष्कलंक, स्वतःपुरते असणारे आणि प्रकाश जाणणारे आहेत.

अ ते पूतासो विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः च् सूरासो न दर्शतासो जिगत्नवो ध्रुवा घृते

हे शुद्ध, बुद्धिमान सोमरस, शिर धारण करणारे, वीरांसारखे तेजस्वी, सुंदर दिसणारे, विजयी आणि तुपात स्थिर आहेत.

अ सुष्वाणासो व्यद्रिभिश्चिताना गोरधि त्वचि च् इषमस्मभ्यमभितः समस्वरन्वसुविदः

पाषाणांनी नीट निचोळलेले हे रस, गायीच्या चमकदार कातड्यावरून वाहतात; ते सर्व बाजूंनी आम्हाला पोषण मिळवून देऊ देत, संपत्ती शोधणारे आहेत.

अ अया पवा पवस्वैना वसूनि मांश्चत्व इन्दो सरसि प्र धन्व च् ब्रघ्नश्चिद्यस्य वातो न जूतिं पुरुमेधाश्चित्तकवे नरं धात्

या शुद्धीकरणाने, हे सोमरस, तू या संपत्तीत वाहत जा; सरोवरात प्रवेश कर आणि प्रवाहात पुढे धाव, ज्या प्रवासाला वारा अडवत नाही, ज्याला अनेक ज्ञानी विचारवंत स्थिर करतात.

अ उत न एना पवया पवस्वाधि श्रुते श्रवाय्यस्य तीर्थे च् षष्टिं सहस्रा नैगुतो वसूनि वृक्षं न पक्वं धूनवद्रणाय

आणि या शुद्धीकरणाने, हे सोमरस, तू कीर्तीच्या प्रसिद्ध स्थळी वाहत जा; आमच्यासाठी स्पर्धेसाठी जणू पिकलेल्या झाडासारखी साठ हजार संपत्ती झटकून टाक.

अ महीमे अस्य वृष नाम शूषे मांश्चत्वे वा पृशने वा वधत्रे च् अस्वापयन्निगुतः स्नेहयच्चापामित्रां अपाचितो अचेतः

त्याचे वृषभासारखे मोठे नाव निचोळण्यात आहे, मग ते मांसात असो, गाळणीत असो किंवा पात्रात असो; लपलेला तो झोपवतो, ओलावा देतो, शत्रूंना दूर करतो आणि अज्ञान दूर करतो.

अ अग्ने त्वं नो अन्तम उत त्राता शिवो भुवो वरूथ्यः

अग्ने, तू आमचा सर्वात जवळचा आहेस आणि रक्षकही आहेस; तू मंगलमय आणि आमच्यासाठी आश्रयदायक होवो.

अ वसुरग्निर्वसुश्रवा अच्छा नक्षि द्युमत्तमो रयिं दाः

अग्नी हे धन आहे, संपत्तीने प्रसिद्ध आहे; तू येथे ये, तेजस्वी, आणि आम्हाला भरपूर संपत्ती दे.

अ तं त्वा शोचिष्ठ दीदिवः सुम्नाय नूनमीमहे सखिभ्यः

हे तेजस्वी, उजळणाऱ्या अग्ने, आम्ही आता तुझ्याकडे आमच्यासाठी आणि आमच्या मित्रांसाठी कृपा मागतो.

अ इमा नु कं भुवना सीषधेमेन्द्रश्च विश्वे च देवाः

इंद्र आणि सर्व देवता आता या जगात आमच्यासोबत येथे बसोत.

अ यज्ञं च नस्तन्वं च प्रजां चादित्यैरिन्द्रः सह सीषधातु

इंद्र आणि आदित्यांनी आमचा यज्ञ, आमची शरीरे आणि आमची संतती स्थिर करावी.

अ आदित्यैरिन्द्रः सगणो मरुद्भिरस्मभ्यं भेषजा करत्

इंद्र, आदित्य आणि मरुत यांनी आम्हाला औषधे द्यावीत.

अ प्र व इन्द्राय वृत्रहन्तमाय विप्राय गाथं गायत यं जुजोषते

वृत्राचा संहार करणाऱ्या, प्रेरित इंद्रासाठी, त्याला आवडेल अशी गाणे गा.

अ अर्चन्त्यर्कं मरुतः स्वर्का आ स्तोभति श्रुतो युवा स इन्द्रः

प्रकाशाने झळाळणारे मरुत स्तुती गातात; तरुण, प्रसिद्ध इंद्राचे गुणगान होते.

अ उप प्रक्षे मधुमति क्षियन्तः पुष्येम रयिं धीमहे त इन्द्र

गोडीने नांदताना, आम्ही तुझ्याकडे येऊ, इंद्रा, आणि संपत्ती व समज मिळवू.

चतुर्थ द्वितीयो ऽर्धः अ प्र काव्यमुशनेव ब्रुवाणो देवो देवानां जनिमा विवक्ति च् महिव्रतः शुचिबन्धुः पावकः पदा वराहो अभ्येति रेभन्

उशना जसा ज्ञान सांगतो, तसा हा देव देवतांच्या उत्पत्तीची घोषणा करतो; महान व्रती, शुद्ध बंध असणारा, तेजस्वी वराह, आपल्या पावलांनी गर्जत पुढे येतो.

अ प्र हंसासस्तृपला वग्नुमच्छामादस्तं वृषगणा अयासुः च् आङ्गोषिणं पवमानं सखायो दुर्मर्षं वाणं प्र वदन्ति साकम्

ती हंसांसारख्या तेजस्वी आणि बलवान मंडळी, वृषभांच्या समूहासह पुढे गेल्या; आणि मित्र मंडळी त्या शुद्ध करणाऱ्या, जिंकता न येणाऱ्या, गर्जणाऱ्या परमात्म्याविषयी एकत्र बोलतात.

अ स योजत उरुगायस्य जूतिं वृथा क्रीडन्तं मिमते न गावः च् परीणसं कृणुते तिग्मशृङ्गो दिवा हरिर्ददृशे नक्तमृज्रः

तो विशाल कीर्तीच्या मार्गाशी जोडला जातो; गायी व्यर्थ खेळणाऱ्याचे मोजमाप करू शकत नाहीत; ती तीक्ष्ण शिंगे असलेली, सोन्यासारखी तेजस्वी मूर्ती दिवसा दिसते, आणि रात्री शुद्ध होते.

अ प्र स्वानासो रथा इवार्वन्तो न अवस्यवः च् सोमासो राये अक्रमुः

त्या गजर करणाऱ्या, रथासारख्या वेगवान शक्ती मदतीसाठी पुढे गेल्या; सोमरस धन मिळवण्यासाठी पोहोचले.

अ हिन्वानासो रथा इव दधन्विरे गभस्त्योः च् भरासः कारिणामिव

प्रेरित होऊन, त्या रथांसारख्या शक्ती हातात स्थिर झाल्या; त्या वाहणाऱ्या, कारागिरांच्या मदतीप्रमाणे आहेत.