सामवेदः

दूतं वो विश्ववेदसं हव्यवाहममर्त्यम् यजिष्ठमृञ्जसे गिरा

सर्वज्ञ दूत, अमर, आहुती पोहोचवणारा आणि यज्ञासाठी सर्वात योग्य असलेल्या तुला मी गाण्याने स्तुती करतो.

उप त्वा जामयो गिरो देदिशतीर्हविष्कृतः वायोरनीके अस्थिरन्

अग्ने, तुझ्यासाठी स्त्रिया आपली गीते अर्पण करतात, आहुती तयार करून त्या वायूच्या क्षेत्रात स्थान घेतात.

उप त्वाग्ने दिवेदिवे दोषावस्तर्धिया वयम् नमो भरन्त एमसि

अग्ने, दिवसेंदिवस, पहाटे आणि संध्याकाळी, आम्ही विचारपूर्वक तुला नमस्कार करत येतो.

जराबोध तद्विविड्ढि विशेविशे यज्ञियाय स्तोमं रुद्राय दृशीकम्

ज्ञानवान अग्ने, जागा हो, प्रत्येक भक्तासाठी हे लक्षात ठेव; पूज्य रुद्रासाठीची ही स्तुती दिसू दे.

प्रति त्यं चारुमध्वरं गोपीथाय प्र हूयसे मरुद्भिरग्न आ गहि

त्या सुंदर यज्ञासाठी, गायींच्या रक्षणासाठी, तुला बोलावलं जातं; अग्ने, मरुतांसह इथे ये.

अश्वं न त्वा वारवन्तं वन्दध्या अग्निं नमोभिः सम्राजन्तमध्वराणाम्

वेगवान घोड्यासारखा, आम्ही तुला अग्ने, नम्रतेने आणि श्रद्धेने, यज्ञांचा अधिपती म्हणून गौरवितो.

और्वभृगुवच्छुचिमप्नवानवदा हुवे अग्निं समुद्रवाससम्

और्व आणि भृगु वंशासारखा शुद्ध, पापरहित, समुद्रात वास करणारा अग्नी, तुला मी बोलावतो.

अग्निमिन्धानो मनसा धियं सचेत मर्त्यः अग्निमिन्धे विवस्वभिः

माणूस आपल्या मनाने अग्नी प्रज्वलित करतो, विचार आणि समज यांना एकत्र आणतो; तो अग्नीला सूर्याच्या किरणांनी पेटवतो.

आदित्प्रत्नस्य रेतसो ज्योतिः पश्यन्ति वासरम् परो यदिध्यते दिवि

प्राचीन बीजापासून ते दिव्याचं तेज पाहतात, जे आकाशात दूरवर चमकतं.

अग्निं वो वृधन्तमध्वराणां पुरूतमम् अच्छा नप्त्रे सहस्वते

यज्ञ वाढवणाऱ्या, सर्वात उदार अशा अग्नीला, बलशाली वंशजाला आम्ही जवळ जातो.

अग्निस्तिग्मेन शोचिषा यंसद्विश्वं न्यात्रिणम् अग्निर्नो वंसते रयिम्

अग्नी आपल्या तीक्ष्ण ज्वाळांनी सर्व अपराध्यांना थांबवतो; अग्नीने आम्हाला संपत्ती द्यावी.

अग्ने मृड महां अस्यय आ देवयुं जनम् इयेथ बर्हिरासदम्

अग्नी, कृपाळू हो; या देवभक्त लोकांच्या मोठ्या सभेला तू समिधेच्या आसनापर्यंत ने.

अग्ने रक्षा णो अंहसः प्रति स्म देव रीषतः तपिष्ठैरजरो दह

अग्नी, आम्हाला संकटांपासून वाचव; हे देव, सर्व अपाय दूर कर; तुझ्या प्रखर आणि अमर ज्वाळांनी ते जाळून टाक.

अग्ने युङ्क्ष्वा हि ये तवाश्वासो देव साधवः अरं वहन्त्याशवः

अग्नी, तुझे वेगवान आणि उत्तम घोडे जोख, हे देव, जे सहजपणे समिधा वाहून नेतात.

नि त्वा नक्ष्य विश्पते द्युमन्तं धीमहे वयम् सुवीरमग्न आहुत

हे लोकांचे अधिपती, तेजस्वी अग्नी, आम्ही तुला सामर्थ्यासाठी आणि शूर पुत्रांसाठी, प्रज्वलित असताना, बोलावतो.

अग्निर्मूर्धा दिवः ककुत्पतिः पृथिव्या अयम् अपां रेतांसि जिन्वति

अग्नी हा आकाशाचा मुकुट, शिखर आणि पृथ्वीचा स्वामी आहे; तो पाण्याच्या बीजांना हलवतो.

इममू षु त्वमस्माकं सनिं गायत्रं नव्यांसम् अग्ने देवेषु प्र वोचः

हे अग्नी, आमचं हे नवीन गाणं, आमच्या मित्रासारखं, देवांमध्ये तू सांग.

तं त्वा गोपवनो गिरा जनिष्ठदग्ने अङ्गरः स पावक श्रुधी हवम्

गोपालकाच्या वाणीने तुझा जन्म झाला, अग्नी; हे तेजस्वी, आमचं आवाहन ऐक.

परि वाजपतिः कविरग्निर्हव्यान्यक्रमीत् दधद्रत्नानि दाशुषे

ज्ञानी आणि संपत्तीचा स्वामी असलेला अग्नी, समिधांच्या भोवती फिरतो; तो भक्ताला धन देतो.

उदु त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः दृशे विश्वाय सूर्यम्

त्या जातवेदस देवाला किरणे वर नेतात, सर्वांना दिसावा म्हणून, जणू सूर्यच.

कविमग्निमुप स्तुहि सत्यधर्माणमध्वरे देवममीवचातनम्

ज्ञानी, सत्यधर्मी आणि यज्ञात पाप दूर करणाऱ्या अग्नीचे स्तवन कर.

शं नो देवीरभिष्टये शं नो भवन्तु पीतये शं योरभि स्रवन्तु नः

देवी आमच्या इच्छेसाठी सुख आणोत; पान्यासाठी आनंद मिळवून देोत; कृपेचे प्रवाह आमच्यासाठी वाहोत.

कस्य नूनं परीणसि धियो जिन्वसि सत्पते जोषाता यस्य ते गिरः

तू खरंच कोणाला वेढतोस? सत्याचा अधिपती, कोणाच्या विचारांना जागृत करतोस, कोणाच्या गाण्यांनी तुझं मन प्रसन्न होतं?

यज्ञायज्ञा वो अग्नये गिरागिरा च दक्षसे प्रप्र वयममृतं जातवेदसं प्रियं मित्रं न शंसिषम्

यज्ञामागून यज्ञ, गाण्यामागून गाणं आणि कौशल्यासाठी आम्ही अमर जातवेदस, प्रिय मित्र, मित्रासारखा, नेहमी स्तुती करतो.

पाहि नो अग्न एकया पाह्यूत द्वितीयया पाहि गीर्भिस्तिसृभिरूर्जां पते पाहि चतसृभिर्वसो

अग्नी, एक संरक्षण देऊन आम्हाला वाचव; दुसऱ्याने वाचव; तीन गाण्यांनी, सामर्थ्याच्या अधिपती, वाचव; चारांनी, हे धनदायिनी, वाचव.

बृहद्भिरग्ने अर्चिभिः शुक्रेण देव शोचिषा भरद्वाजे समिधानो यविष्ठ्य रेवत्पावक दीदिहि

अग्ने, तुझ्या तेजस्वी आणि विशाल ज्वाळांनी प्रकाशमान हो. हे देव, तुझ्या निर्मळ तेजाने उजळ. भरद्वाजाने पेटवलेल्या, सर्वात तरुण आणि उज्ज्वल शुद्ध करणाऱ्या अग्ने, तुझ्या तेजाने झळक.

त्वे अग्ने स्वाहुत प्रियासः सन्तु सूरयः यन्तारो ये मघवानो जनानामूर्वं दयन्त गोनाम्

अग्ने, तुझ्यातच आमचे श्रेष्ठ आणि प्रिय दानशूर लोक वास करोत. जे लोकांना दान देतात, गायींना मोकळी कुरणे देतात, असे उदार पुरुष तुझ्या कृपेने आमच्यासाठी प्रिय असोत.

अग्ने जरितर्विश्पतिस्तपानो देव रक्षसः अप्रोषिवान्गृहपते महां असि दिवस्पायुर्दुरोणयुः

अग्ने, गाणारा, लोकांचा स्वामी, प्रखर आणि रक्षण करणारा देव, जागृत गृहपालक, तू महान आहेस, घराचा रक्षक आणि आकाशात वास करणारा आहेस.

अग्ने विवस्वदुषसश्चित्रं राधो अमर्त्य आ दाशुषे जातवेदो वहा त्वमद्या देवां उषर्बुधः

अग्ने, अमर असलेल्या विवस्वतच्या प्रभातांचे सुंदर धन आज भक्ताला मिळवून दे. सर्व जन्मांचा ज्ञाता, आज देवांना आमच्यासाठी जागे कर.