सामवेदः

सोम, आपल्या महान तेजाने, उदार लोकांसाठी आणि स्थिर संपत्तीने प्रवाहित होतो, गायकांना पोषण देतो. राजासारखा उत्तम व्रतधारी सोम, शुद्ध होऊन, अद्भुत अग्निस्वरूपाने स्तोत्रांमध्ये प्रवेश करतो. हा अग्नि, जलांमध्ये आवरता न येणारा, किरणांमध्ये शुद्ध होत असतो, आणि सोम देवांच्या समुदायात विराजमान असतो. सोम, उत्सवातील अर्पणासारखा आनंद देतो, आणि स्तोत्रासाठी बल देत, गाळणीत प्रवेश करतो. हे सोम, आमच्यासाठी सातत्याने पोषक रसांनी प्रवाहित हो, आणि सर्व शुभ फल आमच्यापर्यंत घेऊन ये. हे इंदु, तुझ्या स्तुतीने आणि दाबलेल्या रसाने, तू प्रिय कुशावर स्थान घे. दाबलेला सोम, आम्हाला गायी, घोडे आणि वेगवान दिवसांसह लाभ देत प्रवाहित होतो. जो जिंकतो आणि कधीच हरत नाही, जो शत्रूला निर्भयपणे पराभूत करतो—असा सोम हजारो विजय मिळवत पुढे जातो. तुझे मधुर प्रवाह, हे इंदु, मदतीसाठी मी सोडले; त्या प्रवाहांनी तू गाळणीत पोहोचला आहेस. तो सोम, इंद्रासाठी प्यायला, अव्यय जलांतून जातो, आणि सत्याच्या मूळावर बसतो. अंगिरसांसाठी सर्वात मधुर, सोम सर्वत्र पसरतो, प्रशस्त जागा आणि दूध देतो. तुझे तेज वृष्टीच्या चमकासारखे, अग्नीच्या प्रकाशासारखे, उषांचा मार्गासारखे आहे—जेव्हा तू वनस्पतींमध्ये, वृक्षांमध्ये, स्वतः अन्न गोळा करतोस. वाऱ्याने प्रेरित, इच्छेने चालवलेला, तू कळपांमध्ये उभा राहतोस; अन्नाच्या शोधात तू उत्सुक असतोस; तेव्हा सारथी तुझ्यासाठी जणू अमर तेजस्वी अग्नीच्या वाट्यांसाठी स्पर्धा करतात. प्रज्ञेचा निर्माता, सभेचा व्यवस्थापक, पुरोहित अग्नी, विचारांना वेढणारा—बालकाच्या अर्पणासाठी, सर्व मित्र म्हणून तुलाच निवडतात, बलवान; दुसरा कोणी निवडला जात नाही. तुझ्याकडून विपुल सहाय्य मिळते; आता, हे वरुण आणि मित्रा, मी तुमची कृपा मागतो. आम्ही तुमच्या सुरक्षित निवासस्थानी पोहोचू, बलवानांनो, आणि मित्रा, आम्ही तुमचे मित्र होऊ. हे मित्रा, तुझ्या रक्षणांनी आम्हाला जपू दे, तुम्ही दोघेही आम्हाला बलशाली सहाय्याने वाचवा; आम्ही आमच्या शरीराने शत्रूंवर विजय मिळवू. शक्तीने उभे राहून, एकत्र सामर्थ्याने, सोम प्याल्यावर, इंद्राने आपल्या गालांना हलवले. दोन्ही जग तुझ्या मागे आले, इंद्रा, जेव्हा तू शत्रूचा संहारक झालास. मी इंद्राकडून आठ पायांची, नव्या रंगाची, सत्यात वाढलेली वाणी मागतो, जी माझ्या अंगाचा विस्तार करेल. हे इंद्र व अग्नी, हे स्तोत्रे तुमच्यासाठी रचली आहेत; या आणि सोमपान करा, जे तुम्हाला आनंददायक आहे. हे बलवान इंद्र व अग्नी, तुमच्या ज्या उत्सुक सेना आहेत, त्या घेऊन भक्ताकडे या. त्या सेनेसह, हे वीरांनो, या सोमयज्ञात या, सोमपानासाठी. सर्वात तेजस्वी सोम, गडगडाट करत, पात्रांत प्रवाहित होऊ दे; योग्य जागी स्थिर होऊ दे. सोम इंद्रासाठी, वायूसाठी, वरुणासाठी, मरुतांसाठी आणि विष्णूसाठी प्रवाहित होऊ दे. हे सोम, आम्हाला सर्व बाजूंनी पोषण आणि संतती दे, हजारो पटीने संपत्ती घेऊन प्रवाहित हो. पुरोहितांनी दाबलेला आणि गाळलेला सोम, वेगवान घोड्यासारखा पुढे सरकतो, आनंददायक प्रवाहाने पुढे जातो. गायींनी समृद्ध, हिरव्यागार कुरणांत, दूध देणाऱ्या गायींनी राखलेला सोम, नद्या जशा समुद्राकडे वाहतात तसा, आनंदात ओसंडून वाहतो. स्वर्गीय किंवा भौतिक जे काही तेजस्वी धन आहे, हे सोम, ते सर्व शुद्ध करून आम्हाला दे. बलशाली, शुद्ध सोम, गडगडाट करत, जीवन देतो, जेव्हा तो पवित्र कुशावर स्थिर होतो; पिवळसर रंगाचा तो सर्वांसाठी जागी बसतो. इंद्र व सोम, तुम्ही दोघेही उत्तम गोष्टींचे स्वामी आहात, गोधनाचे रक्षक; राज्यकर्ते म्हणून आमच्या प्रार्थना फलदायी करा. इंद्राने आनंदासाठी, सामर्थ्यासाठी, वृत्रसंहारासाठी आपली शक्ती वाढवली; आम्ही मोठ्या युद्धांत त्याला पुकारतो—तो आम्हाला विजय देवो. तू खरोखर वीर नेतृत्वकर्ता आहेस; तू विपुल दान देतोस; नम्रालाही दान देतोस; सोम दाबणाऱ्या भक्ताला संपत्ती देतोस. जेव्हा योद्धे युद्धासाठी सज्ज होतात, जेव्हा धाडसासाठी बक्षीस ठरते, तेव्हा तू आनंददायक घोड्यांना जोत; कोणावर प्रहार करशील, कोणाला समृद्ध करशील? हे इंद्र, आम्हाला समृद्ध कर. गायी मधुर, ओसंडून वाहणारे मध प्याल्या; त्या इंद्रासोबत, बलवान, सामर्थ्यात आनंद करणाऱ्या, संपत्तीने युक्त, सूर्याच्या प्रभुत्वाचा पाठपुरावा करणाऱ्या, तेजाने झळकतात. त्या चित्ताकर्षक गायी सोम दाबतात; इंद्राला प्रिय, त्या गायी वज्र आणि बाण तयार करतात, संपत्तीने युक्त, सूर्याच्या प्रभुत्वाचा पाठपुरावा करणाऱ्या. ते ज्ञानी, भक्तीने त्याच्या सामर्थ्याची सेवा करतात; त्याचे अनेक प्राचीन यज्ञ त्याच्या आनंदासाठी करतात, संपत्तीने युक्त, सूर्याच्या प्रभुत्वाचा पाठपुरावा करणारे. तो सोम, आनंदासाठी दाबलेला, जलांत कौशल्य असलेला, पर्वतात वास करणारा, गरुडासारखा, आपल्या जागी स्थिर झाला आहे. शुद्ध, दोषरहित सोम, देवांच्या वाऱ्याने चालवला गेलेला, जलांत धुतलेला, मानवांनी दाबलेला, गायी आपल्या दूधाने त्याला गोड करतात. जसे जूंपलेल्या घोड्याला सजवतात, तसे अमरत्वासाठी गोड रसाने त्याला अलंकृत करतात, मंडपात.