सामवेदः

सौम्य आणि श्रद्धेने, या ऋचांची कथा पुढे चालू होते. आता आपण इंद्राची पूजा करतो, त्याचे स्तवन करतो; पिळलेल्या सोमरसांनी भरलेल्या, सर्वात मोठ्या शक्तीची उपासना करतो, आणि त्याला सामर्थ्याने वंदन करतो. हे इंद्रा, तू आमच्या आर्ततेला प्रतिसाद दे, पुढे ये, आपल्या हिरव्या अश्वांवर स्वार होऊन या; पिळलेला सोमरस प्या, मधुरतेच्या विचाराने, आनंददायक उत्साहात रममाण हो. आपले नवीन पोट स्वर्गातील मधाप्रमाणे, या सोमरसाप्रमाणे भरून घे; तुझ्याकडे हे उत्साहित, सुंदर, स्तुतिपूर्ण पेय आले आहे. इंद्राने, मित्रासारख्या सामर्थ्याने, वृत्राचा वध केला; पुरोहितासारखा, त्याने वळाचा बंद फोडला; भृगूसारखा, सोमाच्या उत्साहात शत्रूंचा सामना केला. सोम, तू तिसरा आणि दुसरा अर्धा आहेस; तू गोधन, संपत्तीचा जाणकार, सुवर्णाचा शोधकर्ता हो. तू, इंद्र, जगात स्थिर राहून, वाहत राहा. तू वीर आहेस, सर्वज्ञ सोम, तुझ्याकडे लोक आपल्या गाण्यांसह येतात. सोम, तू पुरुषांत सर्वत्र पाहणारा, शुद्ध करणारा वृषभ आहेस; तू सर्वत्र धावतोस. आमच्यासाठी संपत्ती आणि सुवर्णाने परिपूर्ण वाहत राहा, जेणेकरून आम्ही या जगात सुखाने राहू शकू. हे इंदु, स्वामी, तू या जगांतून जातोस, वेगवान, हिरव्या पंखांच्या घोड्यांना जुळवून घेतोस. त्यांच्यातून गोड तूप आणि दूध ओतू दे; तुझ्या आज्ञेने, सोम, लोक स्थिर राहू देत. हे सोम, तुझ्या सर्वज्ञ, शुद्ध करणाऱ्या धारांनी सूर्यकिरणांसारखे प्रवाह वाहतात. आकाशात पताका उभारून, तू सर्व रूपांतून जातोस; समुद्रासारखा, सोम, तू फुगतोस. जन्माला येताच, तू भाषेचा शोध घेतोस, ओ शुद्ध करणारा, आपल्या प्रवासात; तू सूर्याप्रमाणे गर्जतोस. सोमाचे प्रवाह वाहू लागले, शुद्ध करणारे इंदु; चमकदार, ते जलांमध्ये आपले स्थान निवडतात. गायींचे प्रवाह, जणू नदीतून खाली येणाऱ्या पाण्यासारखे, शुद्ध होऊन इंद्रापर्यंत पोहोचले आहेत. ओ शुद्ध करणारा सोम, तू वाहतोस, इंद्राला आनंद देतोस; पुरुषांनी नेला जातोस. हे इंदु, जेव्हा दगडांनी पिळला जातोस, तेव्हा तू गाळणीभोवती ओतला जातोस; तू इंद्राच्या निवासासाठी योग्य आहेस. सोम, माणसांना आनंद देणारा, तू वाहतोस, जमातींना आधार देतोस; तू नेहमी ताजातवाना, स्तुतिपात्र आहेस. वाह, ओ वृत्रसंहारक, स्तुतींमध्ये सर्वाधिक योग्य, शुद्ध, तेजस्वी, अद्भुत. शुद्ध, तेजस्वी, त्याला म्हणतात; पिळलेला सोम मधुर आहे; दैवी, वीर, निंदा नष्ट करणारा. ऋषींनी देवांसाठी अखंड प्रवाहांनी रक्षण केले आहे; त्याने सर्व स्पर्धांना बोलावले आहे. कारण तोच गायकांना गोधनाने समृद्ध, हजारपट संपत्ती देतो, ओ शुद्ध करणारा. तू सर्व बुद्धीने शुद्ध झालेला आहेस, विचारांनी परिपूत; आम्हाला, सोम, कीर्ती प्रदान कर. महान कीर्तीने, उदारांसाठी वाह, स्थिर संपत्तीने; गायकांना पोषण दे. सोम, उत्तम व्रताचा राजा असल्याप्रमाणे, तू गीतांत प्रवेश केला आहेस; शुद्ध, अद्भुत अग्नी. तो अग्नी, पाण्यात रोखणे कठीण, किरणांमध्ये शुद्ध होत आहे, आणि सोम समुदायांत बसतो. सणासारखा खेळकर, तू आनंद देतोस; सोम, तू गाळणीकडे जातोस, स्तुतिसाठी बळ ठेवतोस. आमच्यासाठी, सोम, पोषणदायक थेंबांनी पुन्हा पुन्हा वाह, आणि सर्व शुभ लाभ आण. हे इंदु, तुझ्या स्तुतीप्रमाणे, तुझ्या पिळलेल्या रसाप्रमाणे, पवित्र कुशावर प्रिय आसनावर स्थिर हो. हे सोम, आमच्यासाठी पिळलेल्या रसाने वाह, गायी व घोडे देणारा, या वेगवान दिवसांसह. जो जिंकतो आणि कधीही पराभूत होत नाही, जो शत्रूला निर्भयपणे पाडतो—असा, सोम, हजारोचा विजेता म्हणून वाह. तुझे ते मधुर प्रवाह, हे इंदु, मी मदतीसाठी वाहू दिले; त्यांच्यामुळे तू गाळणीपर्यंत पोहोचला आहेस. तो इंद्रासाठी पिण्यास वाहतो, न संपणाऱ्या जलांतून जातो, सत्याच्या स्रोताजवळ बसतो. सोम, तू अंगिरसांसाठी सर्वाधिक मधुर वाहतोस, विशाल जागा आणि ओढलेले दूध देतोस. तुझे तेज, पावसाच्या चमकण्यासारखे, अग्नीच्या उजेडासारखे, उषांचा प्रवासासारखे—जेव्हा तू वनस्पतींमध्ये, वृक्षांमध्ये प्रेरित होतोस, तेव्हा स्वतः भोजन गोळा करतोस. वाऱ्याने चालवलेला, इच्छेने प्रेरित, तू कळपांत उभा राहतोस, जेव्हा तू, अन्न शोधणारा, आतुर असतोस; तेव्हा रथवान तुझ्यासाठी प्रयत्न करतात, जणू अमर, जळणाऱ्या अग्नीच्या भागांसाठी. ज्ञानाचा निर्माता, सभेचा आयोजक, अग्नी, पुरोहित, विचारांना वेढणारा—बालकाच्या आहुतीसाठी, ते तुला सर्वांचा मित्र म्हणून निवडतात, हे महाबल, ते दुसरा कोणीही निवडत नाहीत. खरंच, तुझ्याकडून विपुल मदत मिळते; आता, हे वरुण आणि मित्र, मी तुमची कृपा मागतो. आम्ही तुमच्या सुरक्षित निवासस्थानी पोहोचू, हे महाबल, आणि आम्ही तुमचे मित्र होऊ, हे मित्र. मित्रा, तुझ्या रक्षणांनी आम्हाला जपा, आणि तुम्ही दोघे आम्हाला बलवान मदतीने वाचा; आमच्या शरीराने आम्ही शत्रूंवर विजय मिळवू. सामर्थ्याने उठून, शक्तीने एकत्र येऊन, पिळलेल्या सोमाच्या समुदायात, पिऊन, इंद्रा, तू आपले गाल हलवलेस. दोन्ही जग तुझ्या मागे आले, इंद्रा, जेव्हा तू शत्रूचा संहारक झालास. मी आठ पायांची, नवीन रंगाची, सत्यात वाढलेली वाणी, इंद्राकडून माझ्या शरीराच्या विस्तारासाठी मागतो. अशा प्रकारे, स्तुती, प्रार्थना आणि सोमरसाच्या प्रवाहांतून, इंद्र, सोम आणि अन्य देवता यांची महती, त्यांचे कार्य, आणि भक्तांचे आर्त भाव प्रकट होतात.