सामवेदः

हे ऐका—एकदा दिव्य शक्तींनी, आपल्या तेजाने आणि सामर्थ्याने, अनेक दोष दूर केले. त्यांनी आपल्या संततीसाठी मार्ग सुलभ करून दिले, आणि आपल्या सामर्थ्याने घोड्यांना घडवले. गायींसाठीही त्यांनी मार्ग विशाल केला आणि भरपूर कीर्ती मिळवण्यासाठी प्रयत्न केले. आम्हा सर्वांची आहुती एकत्रित व्हावी अशी प्रार्थना त्यांनी केली. राजा, ज्याला प्रज्ञा लाभली आहे, तो शुद्ध होऊन विचारांच्या सीमांपर्यंत, अंतरिक्षातून प्रवास करतो. सोमदेवा, आमच्याकडे ये, आम्हाला बळ, तरुणाई, सौंदर्य आणि तेज दे—तू देवांना प्रिय व्हावेस म्हणून उत्तम प्रकारे पिळलेला आहेस. इन्दु, आम्हाला शंभर गायींचे, उत्तम घोड्यांचे, आणि गोधनाचे, आनंददायक संपत्ती दे, आणि आम्हाला सौभाग्यही दे. तू महान दिव्य लोकांत राहतोस, वीर्याने युक्त आहेस, तुझे उत्तम कर्म आम्हाला प्रिय आहे. तू संचित शक्ती, स्तोत्रे, आणि महान व्रतांनी, आनंदाने, शंभर दुर्गे फोडल्या आहेत. तेव्हा खजिना, हे कुशल राजा, तुझ्याकडे आला; तो थकता न येणारा, तेजस्वी पंख असलेला, तो आणतो. आपली शक्ती जागृत करून, तू अधिक महानता प्राप्त करतोस, हे पुरुषांमध्ये प्रसिद्ध असलेल्या, संपत्ती देणाऱ्या! सर्व पाहणाऱ्या ऋषीसाठी, तो सामूहिक क्षेत्र घेऊन येतो—तो वाऱ्यासारखा वेगवान, गायींचा रक्षक आणि अमृत देणारा आहे. इन्दु, तू पोषणासाठी शुद्ध हो, ऋषीजनांनी शुद्ध केलेला, आपल्या तेजाने गायींकडे ये. तू शुद्ध होत, मार्ग विस्तृत करतोस, लोकांसाठी बल उत्पन्न करतोस; तांबूस रंगाच्या, जलद प्रवाह सोड. देवांची कृपा मिळवण्यासाठी शुद्ध होत, इन्दु, इंद्राच्या मार्गाने तेजस्वी घोड्यांना जुळवून पुढे जा. अग्नीने अग्नी जागवला, तो ऋषी, तरुण, गृहस्वामी, आहुती वाहणारा, ज्याच्या तोंडात चमचा आहे. जो कोणी, अग्ने, आहुतींनी तुला दूत मानून पूजतो, त्याचा तू खरोखरीच रक्षक हो. जो कोणी आहुतींनी अग्नीला देवकृपेसाठी बोलावतो, त्या शुद्ध अग्नी, त्याला तू सुख दे. मी प्रार्थना करतो—मित्र, कौशल्याने शुद्ध, आणि शत्रूंचे संहारक वरुण, आणि तेजस्वी व बुद्धिमत्ता देणारे, त्यांना. सत्याने वाढणारे, सत्याचा स्पर्श करणारे मित्र-वरुण, त्यांनी विशाल सामर्थ्य मिळवले. मित्र-वरुण, ज्ञानी आणि महान वंशाचे, विशाल लोकांत वास करणारे, आम्हाला कौशल्य द्या आणि वैर दूर करा. इंद्रासोबत तुम्ही दोघे एकत्र दिसता, निर्भयपणे, समान तेजाने चमकत. ते पुन्हा आपल्या नियमाने गर्भात प्रवेश करतात, पवित्र नाव धारण करून, यज्ञास पात्र होतात. अगदी लपलेल्यालाही, इंद्रा, तू आपल्या ज्वाळांनी शोधलेस, गायींच्या मागे जाऊन बंदिस्त जागा फोडलीस. मी त्या दोघांना पुन्हा पुन्हा बोलावतो—ज्यांनी पूर्वी हे सर्व साध्य केले—इंद्र आणि अग्नी. आम्ही इंद्र आणि अग्नीला, कठोर, विघ्नहर्त्या, बोलावतो; ते आम्हाला अशी कृपा देवोत. तुम्ही शत्रू वृत्रांचा नाश करता, दस्यूंचा नाश करता, हे खरे स्वामी; सर्व शत्रूंचा नाश करता. पिळलेले, आनंद देणारे सोम, आनंदाने भरलेले, सागराच्या पृष्ठभागावर वाहतात, उत्सुक, आनंदात ओसंडून वाहतात. शुद्ध होत, तू आपल्या लाटेने समुद्र ओलांडतोस, हे राजन, हे सत्यप्रधान देव; मित्र-वरुण यांच्या नियमाने, महान सत्य पुढे ने, वाहत रहा. राजा, सागराचा देव, पुरुषांनी सुशोभित, तेजस्वी, विवेकशील, प्रकट होतो. तो तीन स्वरांनी गर्जतो—अग्नी सत्याची प्रेरणा पाठवतो, पुजाऱ्याची बुद्धी; गायी आपल्या स्वामीकडे चौकशी करतात, आणि विचार, आकांक्षेने, सोमाकडे जातात. गायी, दुधाळ गायी, सोमाकडे आकांक्षेने जातात; ज्ञानी आपल्या विचारांनी सोमाची चौकशी करतात; पिळलेला, शुद्ध सोम स्तुतीस पात्र ठरतो; सोमाला स्तोत्रे, त्रिष्टुप छंद एकत्र होतात. अशा प्रकारे, सोम, तू पिळला जातोस, शुद्ध होतोस, आमच्या कल्याणासाठी वाह; आपल्या विशाल उन्मादाने इंद्रात प्रवेश कर, आणि आमच्यासाठी भरपूर वाणी निर्माण कर. इंद्रा, जरी तुझ्याकडे शेकडो आकाश आणि पृथ्वी असतील, तरी हजार सूर्यही तुला समकक्ष नाहीत, ना दोन्ही लोकांची एकत्रित शक्ती. तू आपल्या सामर्थ्याने विस्तारलेला आहेस, हे बलशाली, तुझ्या शक्तीने सर्वात बलवान; आम्हाला गोधनाने समृद्ध बक्षिसात वाचव, हे दयाळू, वज्रधारी, उज्ज्वल सहाय्यांनी. आम्ही सोम पिळून, तुझ्याकडे येतो, जसे पाणी वेदीकडे येते; शुद्ध करणाऱ्या सोमाच्या प्रवाहावर, हे वृत्रहंता, तुझे भक्त एकत्र होतात. हे वसु, जेव्हा तू पिळला जातोस, लोक स्तोत्रांनी तुला बोलावतात; जेव्हा तू अपेक्षित असतोस, तू कधी आमच्या घरी येणार, इंद्रा, बासरीच्या निनादासारखा? कण्वांसोबत, हे बलशाली, आम्ही तुला पाहिले—ध्वजधारक, हजार देणारा, मघवन्, तांबूस वर्णाचा, हे ज्ञानी; आम्ही गोधनसमृद्ध संपत्ती वेगाने शोधतो. वेगवान, विजयाच्या इच्छेने, पुरंधीसोबत जुळवून, बक्षिस शोधतो; तुला, इंद्रा, बहुस्तुती केलेला, मी स्तोत्रांनी वंदन करतो, जणू सुंदर, मजबूत चाकाच्या कडेला. जे चांगल्या स्तोत्रांनी स्तुत नाही, तो श्रीमंतांत गौरव पावत नाही; नासणारे धन टिकत नाही; मघवन्, तुझ्यासाठी, बलशाली, उदारांना सर्वोत्तम तेच उच्च स्वर्गात असो. तीन स्वर उगवतात; गायी हंबरण करतात, दुधाळ गायी हाक मारतात; तांबूस रंगाचा मोठ्याने गर्जतो. ब्रह्मणांचे स्तोत्रे मागे येतात, सत्याच्या तरुण मातांनी, स्वर्गसुत शुद्ध करत.