सामवेदः

ज्ञानी ऋषी सतत देवांची स्तुती करतात, कारण त्यांच्या कृपेने युद्धात बल आणि विजय मिळतो. आम्ही दोघांना—ज्यांचे वचन मधुर आहे, ज्यांची कृपा आम्ही इच्छितो—आवाहन करतो, कारण आम्हाला ज्ञान आणि दान हवे आहे. हे बलशाली सोमदेवा, तुझे प्रवाह मारुतांसाठी उत्साहवर्धक असो आणि तू आम्हाला सामर्थ्य देणारे वरदान प्रदान कर. हे शुद्ध करणारे, दोन बलवानांचा आधार देणारे, सूर्यदृष्टी असलेले, तुला मी स्पर्धेत आणि युद्धात वेगाने पुढे जाण्यासाठी प्रेरित करतो. या शुद्ध गाळणीने, तांबड्या वर्णाच्या सोमदेवा, तुझे प्रवाह वाहू दे आणि युक्त घोड्यांना स्पर्धेत प्रेरित कर. तू, बलशाली, तांबडा, गर्जना करणारा, पृथ्वी आणि आकाशाला गुंजवतोस; तू इंद्राच्या अग्नीप्रमाणे आहेस—माझे वचन ऐक, कारण मी तुला स्पर्धेसाठी प्रेरित करतो. रसाळ, गोडपणा असलेला सोम तुझ्या प्रवाहात वाहतो, आणि इंद्रासाठी मधुर पेय निर्माण करतो. हे सोम, तू उत्साहवर्धक प्रवाही होऊन शत्रूंना नमव, तुझ्या तेजस्वी रूपाने सर्वत्र फिर, जणू काही गायींच्या प्रमाणे, तू सर्वत्र शिंपडला जातोस. आम्ही इंद्राला, पुरुषांचा स्वामी, सामर्थ्याच्या बक्षीसासाठी पुन्हा पुन्हा बोलावतो; युद्धात प्रत्येक बाजूने लोक तुझीच प्रार्थना करतात. हे अद्भुत इंद्र, वज्रधारी, सामर्थ्याने स्तुत्य, दगड उचलणारा, आमच्यासाठी गायी, घोडे, रथ यांचे वितरण कर आणि प्रत्येक स्पर्धेत आम्हाला विजयाचे सामर्थ्य दे. आता, हे ज्ञात आहे की, इंद्रच धनाचा दाता आहे, जो गायकांसाठी हजारो दान देतो. शंभर सैन्यांच्या सेनापतीप्रमाणे तो पुढे सरसावतो आणि भक्तांसाठी विघ्ने दूर करतो; त्याची दाने पर्वतातून वाहणाऱ्या प्रवाहासारखी आहेत. इंद्राला, वज्रधारी, लोक पूर्वीपासून सोमार्पण करतात; स्तोत्रांनी वाहून नेला जाणारा इंद्र, आमची प्रार्थना ऐक आणि तुझ्या आप्तांकडे ये. तांबड्या, सुंदर नासिकेच्या सोम, आम्ही तुला शोधतो; तुझ्यामुळे ज्ञानी सज्ज होतात. तुझे यश, इंद्रा, सोमपेषणात प्रकट होते. तुझ्या श्रेष्ठ उत्साहाने, सोम, देव, शूरवीर, दुष्ट वचनांचा नाश करणारा, पेषित सोमासह वाह. तू वृत्राचा वध केला, शत्रूचा नाश केला, रोज बक्षीस मिळविले; तू गायींचा, घोड्यांचा विजेता आहेस. तू पौष्टिक गायींसारखा तांबडा सोम मिसळलास आणि गरुडाप्रमाणे आपल्या घरट्यात स्थिरावलास. पुषण हेच धन आणि सौभाग्य आहे; शुद्ध होणारा सोम प्रवाहित होतो, आणि सर्व संपत्तीचा स्वामी आकाश आणि पृथ्वी प्रकट करतो. प्रिय, उत्साही गायी उत्साहासाठी धाव घेतात; शुद्ध करणारे सोमाचे थेंब मार्ग निर्माण करतात. हे शुद्ध करणारा, आम्हाला सर्वोत्तम कीर्ती दे, जी सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ आहे, ज्यामुळे आम्ही पाच जनांमध्ये धन जिंकू. विचारांमध्ये वृषभ असलेला, विवेकशील सोम शुद्ध होतो; तो दिवस आणि उषाचा अतिक्रम करतो, नद्यांच्या कलशात गर्जना करतो आणि ज्ञानींसह इंद्राच्या हृदयात प्रवेश करतो. ज्ञानी ऋषींच्या हातून शुद्ध होणारा प्राचीन सोम, पुरुषांनी वेढलेला, पात्रे भरतो; त्याने त्रिताचे नाव निर्माण केले, मधुरता ओतली, इंद्र आणि वायूच्या मैत्रीसाठी. हा शुद्ध सोम उषा उजळवतो, नद्यांमध्ये जागा निर्माण करतो; सात प्रवाह तीनदा दुधाळून तो हृदयासाठी शुद्ध होतो, सुंदर आनंद देतो. अशा प्रकारे तू खरोखर शूर आहेस, विजयी आहेस, तुझा मन उदार आहे. तुझ्या विपुल दानाने सर्व दात्यांमध्ये तुझे स्थान आहे; म्हणून, इंद्रा, आमच्यासोबत रहा. हे इंद्रा, आम्हाला काही वाईट घडू नये; आम्ही प्रार्थना करतो—गायींनी समृद्ध केलेल्या सोमपानाचा तू आनंद घे. सर्वांनी इंद्राची महती गायली, ज्याची शक्ती अथांग आहे—रथांमध्ये सर्वोत्तम, खरा स्वामी, बक्षीसांचा स्वामी. तुझ्या मैत्रीने, हे इंद्र, आम्ही बलवान निर्भय राहू; आम्ही तुझी स्तुती करतो, अजिंक्य विजेता. इंद्रा, तुझे प्राचीन दान कधीच कमी होत नाही; गायींचे धन मिळाल्यावर गायकांसाठी ते मोठे आहे. जलद आणि उत्साही थेंब पुन्हा एकदा गाळणीतून वाहतात, सर्व आशीर्वाद घेऊन. हे सामर्थ्यशाली, अनेक दोष दूर करून, तू संततीसाठी मार्ग सोपा करतोस आणि घोड्यांना तुझ्या सामर्थ्याने घडवतोस. गायींसाठी मार्ग रुंद करतात, ते भरपूर स्तुती मिळवतात; आमच्यासाठी सोमार्पण एकत्र होऊ दे. राजा, ज्याच्याकडे ज्ञान आहे, तो शुद्ध होऊन विचारांच्या कडेला पोहोचतो, मध्याकाशातून प्रवास करतो. सोम, आमच्याकडे ये, आम्हाला सामर्थ्य, तरुणाई, सौंदर्य, तेज दे—देवतांसाठी उत्तम प्रकारे पेषित हो. इंदु, आमच्याकडे ये, शंभर गायींचे धन, गायींचे पोषण, उत्तम घोडे आण, आमच्या आनंदासाठी शुभत्व घेऊन ये. तुझे पुरुषार्थ, स्वर्गातील महान निवासस्थानात वास करणारे, आम्ही तुझ्या शुभ कर्मांनी वंदनीय मानतो. एकत्रित सामर्थ्य, स्तोत्रे, व्रत, आणि उत्साहाने तू शंभर किल्ले उद्ध्वस्त केलेस. मग खजिना तुझ्याकडे आला, स्वर्गाचा राजा, कुशल, श्रम न करणारा, तेजस्वी पंख असलेला तो ते घेऊन येतो. अशा प्रकारे, तुझी शक्ती जागृत करून, तू अधिक महानता प्राप्त करतोस, मानवांमध्ये प्रसिद्ध, समृद्धी देणारा. सर्वज्ञ ऋषीसाठी तो सामान्य राज्य घेऊन येतो, वाऱ्यासारखा वेगवान, गायींचा रक्षक, अमृत देणारा. अशा प्रकारे, या ऋचांमध्ये सोम आणि इंद्र यांच्या स्तुतीने, ऋषी आणि भक्त त्यांच्या कृपेने विजय, संपत्ती, आणि कल्याण प्राप्त करतात.