सामवेदः

कुळातील सर्व लोक नेहमी अग्निला आहुती देत पुकारतात—तो जनांचा अधिपती, प्रिय, यज्ञाचा वाहक आहे. अग्नि, तू पवित्र कुशावर जन्मलेला, आमच्याकडे देवांना घेऊन ये; तूच आमचा स्तुत्य पुरोहित आहेस. आम्ही मित्र आणि वरुण यांना, ज्यांना शुद्ध बुद्धी लाभली आहे, सोमपानासाठी बोलावतो. सत्याच्या बळावर, हे दोघे—मित्र आणि वरुण—ऋताची स्थापना करतात; हे तेजस्वी सत्याचे अधिपती मी पुन्हा पुन्हा आवाहन करतो. वरुण रक्षक आणि मित्र, त्यांच्या सर्व सहाय्यांसह, आम्हाला आपली कृपा लाभू दे. इंद्रासाठी गायक आपली स्तुती उचलतात; स्तोत्रांनी त्याचे गुणगान करतात, आणि सर्वत्र त्याचे आवाहन केले जाते. इंद्र दोन अग्निसोबत, एकाच हेतूने, वाणीने युक्त होऊन, सुवर्ण वज्रधारी इंद्र, आमचे रक्षण करतो. स्पर्धा आणि युद्धात, हजारो पारितोषिकांसाठी, हे महाबली इंद्र, तू तुझ्या सामर्थ्याने आम्हाला वाचव. दूरदृष्टीसाठी इंद्राने सूर्याला आकाशात उदयास आणले; त्याच्या किरणांनी पर्वत फोडले. इंद्र आणि अग्नि, या दोघांना आम्ही मोठ्या भक्तीने, तेजस्वी स्तुत्यांनी वंदन करतो; आमच्या विचारांनी, जणू गायी मदतीसाठी धावतात तसे, आम्ही त्यांना पुकारतो. बुद्धिमान नेहमीच अशा प्रकारे या दोघांचे गुणगान करतात, कारण युद्धात विजयासाठी त्यांची मदत हवी असते. हे दोन्ही, वाणीने कुशल, उत्साही, आम्ही तुम्हाला पुकारतो; आम्हाला ज्ञान हवे आहे, तुमच्या वरदानांची इच्छा आहे. हे बळशाली, तुझ्या प्रवाहाने, मरुतांसाठी आनंददायक, आम्हाला सामर्थ्य देणारे वरदान दे. तू, शुद्ध करणारा, दोन बळवानांचा आधार, सूर्याचा द्रष्टा, स्पर्धेत आम्हाला प्रेरणा देणारा, युद्धात वेगवान आहेस. या शुद्ध गाळणीतून, हे पिंगट रंगाच्या, प्रवाहित हो; स्पर्धेत तुझ्या युक्त वाहनाला प्रेरणा दे. ती बळवान, लाल रंगाची, मोठ्याने गर्जणारी, पृथ्वी आणि आकाशाचा निनाद करते; इंद्राच्या अग्निप्रमाणे, माझे हे आवाहन ऐक, स्पर्धेत प्रेरणा देणारा. रसाने परिपूर्ण, गोडपणाने ओथंबलेला, तू प्रवाहित होतोस, मधुर पेय देतोस; हे शुद्ध करणारा, तू इंद्रासाठी सोमाचा प्रवाह तयार करतोस. हे आनंददायक, तू शत्रूंना नमवून, तुझ्या तेजस्वी रूपाने, जणू गायी फिरतात तसे, सर्वत्र प्रवाहित हो. हे इंद्र, आम्ही तुला सामर्थ्याच्या पारितोषिकासाठी पुकारतो; युद्धात, खऱ्या अधिपतीला, सर्व बाजूंनी लोक तुझे आवाहन करतात. हे अद्भुत, वज्रधारी, सामर्थ्याने स्तुत्य, शिलाखंड उचलणारा, आम्हाला गायी, घोडे, रथ मिळवून दे; प्रत्येक स्पर्धेत विजयासाठी बळ दे. आता, जसे सर्वांना माहीत आहे, इंद्राचे—समृद्धी देणाऱ्या, उदार, गायकांना हजारो भेटी देणाऱ्या—गुणगान करा. शंभर सैन्यांच्या सेनापतीसारखा, तो पुढे जातो, भक्तासाठी अडथळे दूर करतो; त्याची दानधारा पर्वतातून उगम पावणाऱ्या नद्यांसारखी आहे. हे इंद्र, लोकांनी तुझ्यासाठी पूर्वीपासूनच आहुती दिल्या; वज्रधारी इंद्र, स्तोत्रांनी वाहिला जाणारा, आमचे ऐक—आपल्या बांधवांमध्ये ये. हे सुंदर नाक असलेला, पिंगट, आम्ही तुझी इच्छा करतो—तुझ्यामुळे ज्ञानी शोभून दिसतात. तुझ्या प्रसिद्ध, स्तुत्य कीर्ती, सोमाच्या निचोडात प्रकट होते. तुझ्या श्रेष्ठ आनंदाने, सोमाच्या निचोडासह प्रवाहित हो, हे देव, हे वीर, दुष्ट वाणीचा नाश करणारा. तू वृत्राचा वध केला, शत्रूवर विजय मिळवला; दिवसेंदिवस पारितोषिक जिंकतोस; गायींचा, घोड्यांचा जिंकणारा आहेस. तू पौष्टिक रसांमध्ये, गायींसारखा, मिसळून गेला आहेस; गरुडाप्रमाणे, तू तुझ्या घरट्यात विसावला आहेस. हा पूषण म्हणजेच संपत्ती, समृद्धी; शुद्ध होत असलेला सोम प्रवाहित होतो आहे. सर्व संपत्तीचा अधिपती दोन्ही—आकाश आणि पृथ्वी—प्रकट करतो. प्रिय, उत्साही गायी आनंदासाठी धाव घेतात; शुद्ध होत असलेले सोमाचे थेंब मार्ग तयार करतात. हे शुद्ध करणारा, आम्हाला सर्वोच्च कीर्ती मिळू दे, जी सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ आहे; जिच्याद्वारे आम्ही पाच जनांमध्ये संपत्ती जिंकू. विचारांमध्ये श्रेष्ठ, विवेकी सोम शुद्ध होत आहे, स्वर्गाच्या दिवसांना आणि उषांना मागे टाकतो; तो नद्यांच्या घड्यांमध्ये गर्जत आहे, ज्ञानींसोबत इंद्राच्या हृदयात प्रवेश करतो. ज्ञानींनी शुद्ध केलेला, प्राचीन ऋषी, लोकांनी वेढलेला प्रवाहित होतो; त्याने पात्रे भरली आहेत. त्रिताचे नाव निर्माण करून, मधुरता ओततो, इंद्राच्या वायूसोबतच्या मैत्रीसाठी. हा शुद्ध होत असलेला, उषांचा प्रकाशमान करतो; नद्यांमध्ये अवकाश निर्माण करणारा झाला आहे. हा सोम, सात प्रवाहांना तीनदा दुग्ध देतो, हृदयासाठी शुद्ध, सुंदर आनंद. अशा प्रकारे तू खरोखर वीर आहेस, अशा प्रकारे, हे विजेता, तू स्थिर आहेस; तुझे उदार मन असेच आहे. अशाप्रकारे, दान, हे विपुल देणारा, सर्व दात्यांसोबत ठेवले जाते; म्हणून इंद्र, तू आमच्यासोबत राहा. हे इंद्र, असे काही आमच्यावर येऊ देऊ नकोस, जसे प्रार्थनेने मागतो; गायींनी समृद्ध, निचोडलेल्या सोमात तू आनंद मान. सर्वांनी इंद्राचे गुणगान केले आहे, ज्याचे सामर्थ्य महासागरासारखे आहे—सर्वश्रेष्ठ रथवान, खरा अधिपती, पारितोषिकांचा स्वामी. तुझ्या मैत्रीत, हे इंद्र, आम्ही, बळवान, कधीही घाबरू नये, हे सामर्थ्यशाली; आम्ही तुझ्या जयदायक विजयाचे स्तवन करतो. तुझे प्राचीन दान कधीच संपत नाही; जेव्हा गायींची संपत्ती मिळते, ते गायकांसाठी खरेच महान असते. उत्साही, वेगवान थेंब पुन्हा एकदा शुद्ध गाळणीतून प्रवाहित झाले आहेत, सर्व आशीर्वादांना व्यापून टाकतात.