सामवेदः

त्रिताच्या पत्नी आपल्या हातांनी पिवळ्या रंगाच्या सोमरसाचा पिळून काढतात, तोच सोमरस इंद्रासाठी तयार केला जातो, जेणेकरून तो त्याचा आस्वाद घेऊ शकेल. या सोमरसाच्या प्रवाहाने, हे दिव्य सोमदेवा, तू स्वतःला शुद्ध कर; गडगडणाऱ्या स्वरात तू सर्व बाजूंनी गाळणीतून फिरतोस आणि मधासारख्या धारांनी प्रवाहित होतोस. हा सुवर्णरंगी, प्रिय सोम, शुद्ध होतो; तेजस्वी स्थळी त्याला आनंद होतो. तो गायकांकडे प्रवाहित होतो आणि त्यांच्यासाठी वीरश्री घेऊन येतो. जे मनुष्य सोम पिळतात, त्यांना या रसाची वाणी मिळावी अशी इच्छा असते; आणि त्या भुंकणाऱ्या, मत्सर करणाऱ्याला दूर लोटावं, जसं भृगूंनी यज्ञातील विघ्न दूर केलं. हे सोम, तू वाक्चातुर्यात श्रेष्ठ आहेस; तेजस्वी स्वरूपात सर्व बुद्धिमान कृत्यांना व्यापून टाक. तू, उत्तम वाणीधारक, समुद्रासारख्या पाण्यांना हलवतोस; साऱ्या लोकांसाठी सोम, तू प्रवाहित हो. हे सोम, तुझ्या महिमेमुळे हे जग तुला स्थिर आहे आणि सर्व प्रवाह तुझ्याकडे धावतात. सोम, तू बळकट आणि पिळलेला, लोकांत आम्हाला कीर्ती दे आणि सर्व द्वेष दूर कर. ज्याच्या मैत्रीत आम्ही शत्रूंवर विजय मिळवू, त्या तुझ्या श्रेष्ठ तेजाने, हे सोम, आम्ही विजयी होऊ. तुझी ती भयंकर, तीक्ष्ण शस्त्रे, जी नेहमी लढ्यास सज्ज असतात, त्या आमचे सर्व प्रकारच्या संकटांपासून रक्षण करो. हे सोम, तू बलवान, तेजस्वी, वीरव्रती आणि महान धर्माचे पालन करणारा आहेस. तुझ्यातील वीरशक्ती, तुझं सामर्थ्य, तुझा पिळलेला रस—हे सगळे महान आहेत; म्हणूनच तू खरंच महानांमध्ये महान आहेस. रथाच्या घोड्यासारखा, तू बलवान आणि वेगवानांसोबत धाव घेतोस; हे सोम, दूरवरून आमचं धन वाढव. कारण तूच प्रकाशमय आहेस; आम्ही तुला, तेजस्वी आणि शुद्ध झालेल्या, सूर्यदृष्टी असलेल्या तुला, पुन्हा पुन्हा हाक मारतो. जेव्हा तुला पाण्याने शिंपडले जाते, आणि आयुष्याच्या शक्तीने शुद्ध केले जाते, तेव्हा तू पात्रात पवित्र आसनापर्यंत पोहोचतोस. वीरशक्तीसाठी, आनंदाने, तुझ्या शस्त्रांसह, प्रवाहित हो, हे सोम, आणि तुझ्या धारांसह इथे ये. हे शुद्ध करणाऱ्या सोम, गाळणीतून वर येताना, आम्ही तुझी मैत्री निवडतो. तुझे ते प्रवाह, जे गाळणीतून वाहतात, त्या प्रवाहांनी आम्हाला सुख लाभू दे. हे शुद्ध करणाऱ्या सोम, आम्हाला धन, वीरांसह अन्न, आणि सर्वांवर राज्य मिळू दे. आम्ही या यज्ञासाठी अग्नीला दूत मानतो, कारण तो सर्वज्ञ, चांगला सल्ला देणारा पुरोहित आहे. अग्नी, अग्नी, सर्व वंश नेहमीच तुला आह्वान करतात, तू लोकांचा स्वामी, हविर्दानाचा वहक आणि सर्वांना प्रिय आहेस. हे अग्नी, तू देवांना इथे आण, कारण तू पवित्र कुशावर जन्मलेला, स्तुत्य पुरोहित आहेस. आम्ही मित्र आणि वरुणाला, शुद्ध बुद्धीने जन्मलेल्या, सोमपानासाठी बोलावतो. सत्याने तुम्ही दोघे ऋताचं पालन करता, तुम्ही सत्याच्या प्रकाशाचे अधिपती आहात; हे मित्र-वरुण, मी तुम्हा दोघांना आवाहन करतो. वरुण रक्षक आणि मित्र, सर्व सहाय्यांनी आम्हाला कृपा लाभू दे. इंद्रासाठी गायक स्तुती करतात; ऋचांनी स्तोत्र गातात, आणि सर्व बाजूंनी इंद्राला हाक मारतात. इंद्र, दोन अग्निशी एकरूप होऊन, वाणीला जुळवून, सुवर्ण वज्रधारी म्हणून प्रकट होतो. इंद्र, स्पर्धा आणि लढाईत, हजारो बक्षीसांसाठी, तुझ्या मोठ्या सहाय्याने आमचं रक्षण कर. दूरदृष्टीसाठी इंद्राने सूर्य आकाशात उगवला आणि त्याच्या किरणांनी पर्वत फोडला. इंद्र आणि अग्नीला आम्ही मोठ्या भक्तीने आणि तेजस्वी स्तुतीने वंदन करतो; विचारांनी, जणू गायी मदतीसाठी धावतात तसं. ज्ञानी लोक नेहमीच त्यांना मदतीसाठी, युद्धातील शक्तीच्या विजयासाठी, या प्रकारे स्तुती करतात. तुम्हा दोघांना, मधुर वाणीने, उत्कटतेने आम्ही बोलावतो; आम्ही तुमच्याकडून ज्ञान आणि वर मागतो. हे बळशाली सोम, मारुतांसाठी आनंददायक प्रवाहाने प्रवाहित हो; आम्हाला बळ देणारा वर दे. तू, शुद्ध करणारा, दोन बळशालींचा आधार, सूर्यदृष्टी असलेला, स्पर्धेत पुढे जाणारा आणि युद्धात वेगवान—तुला आम्ही प्रवृत्त करतो. या शुद्ध गाळणीतून, हे पिवळ्या रंगाच्या सोम, प्रवाहित हो; स्पर्धेत तुझ्या जुळलेल्या घोड्यांना प्रवृत्त कर. तो बळशाली, लाल रंगाचा, मोठ्याने गर्जना करणारा, पृथ्वी आणि आकाशाला नादवतो; जणू इंद्राची अग्नी, माझ्या या स्तोत्राचा आवाज ऐक, स्पर्धेत प्रवृत्त हो. रसाने परिपूर्ण, गोडतेने भरलेला, तू प्रवाहित होतोस; सर्वात मधुर सोमरस इंद्रासाठी निर्माण करतोस. म्हणून, आनंददायक सोम, शत्रूंना वाकवून, तुझ्या तेजस्वी रूपाने, जणू गायीप्रमाणे, सर्वत्र पसरून प्रवाहित हो. हे इंद्र, आम्ही तुला बलशक्तीच्या बक्षीसासाठी बोलावतो; युद्धात, खरा स्वामी म्हणून, सर्व बाजूंनी लोक तुला हाक मारतात. म्हणून, हे अद्भुत इंद्र, वज्रधारी, सामर्थ्याने स्तुत्य, दगडफेक करणाऱ्या, आमच्यासाठी गायी, घोडे, रथ विखुरून दे; प्रत्येक स्पर्धेत विजयासाठी आम्हाला बळ दे. अशा प्रकारे, सोमाचा प्रवाह, अग्नीची पूजा, मित्र-वरुणाची कृपा, आणि इंद्राचे सामर्थ्य—या सर्वांच्या योगाने यज्ञ फळदायी होतो, आणि भक्तांना विजय, समृद्धी, आणि अमोघ मैत्री लाभते.