सामवेदः

एकदा एक धर्मप्रेमी, सदैव आनंदी आणि उदारवृत्तीचा पुरुष आपल्या जीवनात कोणाच्याही इच्छेला बाधा न आणता, श्रीमंतांच्या संपत्तीला धक्का न लावता, सुखाने मार्गक्रमण करत होता. गोमाता नेहमी पवित्र आणि सर्व काही पुरवणाऱ्या आहेत; देवताही सदैव निर्दोष आहेत. वनातील गायी त्यांच्या स्तनांनी आमच्या मार्गावर येऊ दे, अशी प्रार्थना झाली. गोडतेने नांदत, आपण संपत्तीत वृद्धिंगत होऊ, आणि इंद्रा, तुझ्या कृपेने आम्हाला ज्ञानप्राप्ती होऊ दे. मरुतगण आपल्या स्तोत्रांनी सूर्याची स्तुती करतात; यौवनाने आणि कीर्तीने युक्त इंद्राचा गौरव होतो. वज्रधारी, वृत्रासुराचा संहार करणाऱ्या, प्रेरक इंद्रासाठी स्तुतीगान गा, कारण तोच आमचा प्रिय आहे. अग्निदेव अखंड, बुद्धिमान, यज्ञप्रसाद वाहणारे आणि उत्तम रथाचे स्वामी आहेत. अग्नी आमच्या सर्वात जवळचे, रक्षण करणारे, मंगलकारी आणि आश्रयदाता आहेत. भग देव, तेजस्वी आणि अग्नीप्रमाणे, मोठ्या संपत्तीचे दान करतात. सर्वत्र, सभेत किंवा अग्रभागी, हे देव, तू आपली कीर्ती प्रसारित कर. उषा, सर्व बहिणींमध्ये प्रिय, सुंदर जन्म घेऊन मार्ग चालू करते. हे विश्व कोणासाठी आहे? इंद्र आणि सर्व देवतांसाठीच. इंद्रा, तुझ्यासाठी दानांची नद्या जशा वाहतात तशा येऊ दे. या दानांमुळे, जे देवांनी निश्चित केले आहे ते पारितोषिक आम्ही मिळवू, शंभर सामर्थ्यांनी युक्त होऊन, उत्तम वीरांसह आम्ही आनंद मानू. मित्र आणि वरुण पोषणाचा वर्षाव करतात; इंद्रा, आम्हाला समृद्ध अन्न दे. संपूर्ण विश्वावर इंद्रच राज्य करतो. त्रिकद्रुक यज्ञात, बलाढ्य इंद्राने, विष्णूसह, जवस-मिश्रित सोमपान केले, आणि तो आपल्या इच्छेनुसार त्या सोमामध्ये रमला, महान कार्य करण्यासाठी, अपार शक्तीने. देव देवासोबत, सत्य सोम थेट सत्य इंद्रासोबत होता. हजारो प्रमाणांचा, ज्ञानींच्या दृष्टीने तेजस्वी, विचार, प्रकाश, ऋताचा धारक, तेजस्वी देव, उषांचा संग करतो, जे धूर्तपणाशिवाय, दृढनिश्चयी, त्यांच्या स्थानावर, गायींचा शोध घेत आहेत. इंद्रा, दूरवरून ये, सभेचा अधिपती म्हणून ये; राजा, खरा स्वामी म्हणून आम्ही तुला बोलावतो, दानाच्या लालसेने, जसे पुत्र वडिलांना पारितोषिकासाठी हाक मारतात. तो उदार, महाबली, सर्व गोष्टी एकत्र बांधणारा, अजिंक्य, कीर्तीमान इंद्र, गाण्यांनी व यज्ञांनी स्तुत्य, आमच्याकडे संपत्तीने वळू दे, वज्रधारी आमच्यासाठी सर्व शुभ मार्ग खुला करो. ऐकू येऊ दे, विचारपूर्वक अग्नीला अग्रभागी ठेवू; आता आपण दिव्य सामर्थ्य निवडू; इंद्र आणि वायूची आम्ही निवड करतो; जेव्हा ते दोघे, प्रयत्नपूर्वक, तेजस्वी देवाच्या नवीन नाभीला जाऊन मिळतात, तेव्हा आमचे विचार देवांकडे पोहोचतात. आमचे विचार महान विष्णूकडे, पर्वतजन्मा मरुतांकडे, त्यांच्या संघासाठी, यज्ञासाठी, सहज दानासाठी, सामर्थ्यासाठी, वरदानासाठी, व्रतधारक, बलाढ्यांकडे जाऊ दे. या सुवर्ण तेजाने, शुद्ध होऊन, तो आपल्या संघासह सर्व द्वेष दूर करतो, जसा सूर्य आपल्या किरणांसह करतो; त्याच्या पाठीवरील नद्या उजळतात, तो सप्तगायनांनी, सप्तमुखांनी, सर्व रूपांतून फिरतो. मी त्या सवितृ देवाची स्तुती करतो — बलवान, बुद्धिमान, सत्यसंकल्पी, धनाचा धारक, प्रिय विचारांचा; ज्याचा विचार उंचावलेला, संकल्प तेजस्वी; सुवर्णहस्त, शुभकर्मा, ज्याने आकाशाचे मापन केले, तो स्वप्रकाशी आहे. अग्नी हा पुरोहित, दानशूर, शक्तिपुत्र, सर्व जन्मांचा ज्ञाता, सरळ विधींनी युक्त, दैवी दयाळू देव, तुपाचा प्रसार करणारा, तेजस्वी ज्योतिवंत, शुद्ध तुपाला आवाहन करणारा आहे. हे पराक्रमी इंद्रा, तुझे ते पहिले, प्राचीन कार्य स्वर्गात सांगितले जाते; देवशक्तीने तू जलाचे द्वार उघडलेस, सर्व जग शक्तीने ओथंबून गेले, पोषण निर्माण केलेस, अन्न निर्माण केलेस. अशा इंद्रासाठी, उत्सवात, हे पवमान सोम, तु दाबणीतून जन्मलेला, स्वर्ग आणि पृथ्वीवर आपले स्थान स्थापित करतो; महान संरक्षण, मोठी कीर्ती. सर्वात मधुर, आनंददायी प्रवाहाने, सोमदेवा, इंद्रासाठी दाबला गेलेला, वाहत राहा. हे बलशाली सोम, मरुतांसाठी सामर्थ्याने वाह; सर्व शक्ती घेऊन, उत्साहाने पुढे जा. आपल्या उत्तम, उत्साही गुणांनी, पवित्र पेयासह, हे देव, शापांचा नाश करणारा, वाह. तीन स्वर उमटतात, गायी हंबरण करतात, दुधाळ गायी ओरडतात; पिंगट रंगाचा, गडगडाट करत येतो. सोमदेवा, इंद्र आणि मरुतांसाठी, अत्यंत मधुर, स्तोत्राच्या गर्भात स्थिर होऊन वाह. हा तेजस्वी थेंब, आनंदासाठी, कौशल्याने, पाण्यात स्थिर झाला आहे, जसा गरुड डोंगरावर आपल्या घरट्यात असतो. हे पिंगट सोम, कौशल्य साधून, देवांना पिण्यासाठी वाह; आनंद मरुतांसाठी आणि वायूसाठी आहे. गडगडणारा, पर्वतजन्मा सोम, गाळून वाहतो; तुझ्या आनंदात तू सर्वत्र व्यापलेला आहेस. स्वर्गातील प्रिय ऋषी, संततीत स्थिर होऊन, ध्वनींसह फिरतो; ज्ञानी, प्रेरित संकल्पाने, पुढे जातो. दाबलेले, आनंदाने युक्त सोम, आमच्या कीर्तीसाठी, उदारतेने, सभेत पुढे आले आहेत. ज्ञानी सोम, भैसासारखे, लाटांसारखी पाणी पुढे नेतात, जंगल फोडून मार्ग काढतात. वाह, ओ सोम, बलशाली व दाबलेले; आम्हाला लोकांमध्ये प्रसिद्ध कर; सर्व द्वेष दूर कर. खरंच, तू तेजाने बलवान आहेस; आम्ही तुला बोलावतो, हे शुद्ध, प्रकाशमान; जो आकाशाला प्रकट करतो, तोच आमचा आधार आहे.