सामवेदः

पवित्र जलात जेव्हा त्याचे चक्र स्थिर होते, तेव्हा पृथ्वीवर त्यासाठी मधुर पेय पसरते; दुधाचा जो अर्क निघतो, तो त्याने गायींमध्ये आणि वनस्पतींमध्ये ठेवला आहे. अशा या बलवान, विजयशाली, देवप्रेरित, वेगवान आणि अजेय रथी तार्क्ष्याला आपण आपल्या कल्याणासाठी येथे आवाहन करूया, ज्याचे चक्र कधीही तुटत नाही, जो रणभूमीत जन्माला आला आहे. आपल्यासाठी रक्षण करणारा, मदतीला धावणारा, प्रत्येक वेळी आवाहन केला जाणारा, बलशाली, आणि उदार असा इंद्र—त्याला मी पुन्हा पुन्हा हाक देतो. आमच्या या यज्ञातील समर्पण इंद्रापर्यंत पोहोचो, जो धनाचा स्वामी आणि दानशूर आहे. वज्रधारी उजव्या हाताने रथावर बसणारा, तांबड्या घोड्यांनी ओढला जाणारा इंद्र—त्याची दाढ वर हलू दे, तो निर्भयपणे, आपल्या सैन्यासह, दान देत येवो. शत्रूंचा संहार करणारा, बलवान, प्रचंड, असीम सामर्थ्याचा, उत्तम वज्रधारी, वृत्राचा नाश करणारा, विजयशाली, उदार, आणि खऱ्या अर्थाने दानशूर इंद्र—तो आमचा रक्षक आहे. जो कोणी, मर्त्य असो वा अमर्त्य, आमच्या विरोधात उभा राहतो—तो सैन्य असो, बलशाली असो, वेगवान किंवा चतुर असो—इंद्राच्या सहाय्याने आम्ही त्याचा पराभव करू, तुझ्या सामर्थ्यावर विश्वास ठेवून. समरात, स्पर्धेत, संघर्षात, आणि यज्ञातील पवित्र जलाच्या दाबणीवेळी, ज्या इंद्राला लोक, वीर, आणि ऋत्विज आवाहन करतात—तोच इंद्र आहे. इंद्रा आणि पर्वती, तुमच्या महान रथासह या, संपत्ती घेऊन या; आमच्या स्तुतींनी आनंदित व्हा आणि यज्ञातील समर्पण स्वीकारा. इंद्रासाठी निर्मित, मुक्तपणे वाहणाऱ्या स्तोत्रांनी त्याची महती गायली आहे; त्याने समुद्राच्या तळापासून जल प्रवाहित केले; आपल्या सामर्थ्याने, अक्षाच्या सहाय्याने, पृथ्वी आणि आकाश सर्व बाजूंनी स्थिर केले. तुझ्या मित्रांनी तुला मैत्रीसाठी निवडले आहे; तू असंख्य महासागर ओलांडले आहेस; पितरांचा वंशज, ज्ञानी तुझ्या तेजाने हे निवासस्थान उजळू दे. आज कोण सत्याच्या गायींना जूतीला जोखील? त्या वेगवान, तेजस्वी, आणि आवरता न येणाऱ्या आहेत. त्यांच्या मध्ये आनंददायक जल वाहून नेतो आणि त्यांना जीवन मिळवून देतो. गायत्रीचे गायक तुला चौथ्या आणि दुसऱ्या भागात गातात; अर्काचे गायक अर्काने तुझी स्तुती करतात; शतकधारी, ऋत्विज तुला ध्वजासारखा उंचावतात. सर्व स्तोत्रांनी इंद्राची महती गायली आहे, जो सागरांना व्यापणारा, रथींपैकी श्रेष्ठ, सामर्थ्याचा स्वामी, खरा अधिपती आणि रक्षक आहे. इंद्रा, हे द्रवित सोमपान कर, जे महान, अमर आनंददायक आहे; सत्याचे तेजस्वी प्रवाह तुझ्यासाठी ऋताच्या आसनावर वाहतात. इंद्रा, जे सुंदर दान येथे नाही, ते तुझ्या हातून आम्हाला मिळू दे; दोन प्रकारचे धन आम्हाला प्राप्त होवो. इंद्रा, दूरवरूनही तुझ्या भक्ताचा आवाज ऐक, वीर पुत्रांची आणि विपुल संपत्तीची इच्छा पूर्ण कर, कारण तू महान आहेस. इंद्रासाठी सोम दाबला गेला आहे, हे महाबली; ये, तुझे सामर्थ्य भरून जा, जसे सूर्य आपल्या किरणांनी आकाश भरतो. इंद्रा, कण्वाच्या स्तुतिपाठासाठी आपल्या तांबड्या घोड्यांसह ये; त्या स्वर्गाच्या आज्ञेने स्वर्गीय निवासात ये, दिवसाचा स्वामी. इंद्रा, तुझ्यासाठी स्तोत्रे आली आहेत, जसे रथी स्पर्धेसाठी येतात; गायी वासरूभोवती जशा जमा होतात तसे, तुझ्या सभोवती त्या एकत्र झाल्या आहेत. आता आपण शुद्ध स्तोत्रांनी, शुद्ध गाण्यांनी, शुद्ध स्तुतिंनी इंद्राची स्तुती करूया, ज्याने शुद्ध स्तुतींनी आपली शक्ती वाढवली आहे; तो आमच्या शुद्ध समर्पणात आनंद मानो. जो धनाचा दाता, सर्वांत उदार, सर्वांत तेजस्वी आहे—सोम दाबल्यावर, हे इंद्र, तोच तुझा खरा आनंद आहे, सामर्थ्याचा स्वामी. जो इच्छुक आहे, जो सर्व जाणणारा आहे, त्याच्यासाठी सर्व संपत्ती एकत्र करा, जेथे तो उत्सुकतेने, दूरवरून आला आहे. हे महाबली, आमच्यापासून महान हानी, मोठे संकट, प्राचीन अनिष्ट दूर कर; कठोर वचनांचा प्रभाव दूर कर. जणू प्रवासासाठी, आम्ही तुझा रथ अनुकूलतेसाठी चालू करतो, हे सामर्थ्यशाली इंद्र, शक्तिशाली घोड्यांसह, शत्रूंना जिंकण्यासाठी. तो महानांचा प्राचीन गायक, ज्ञानासह जन्मलेला, ज्याच्या दाराने आपले पितर मनु देवांमध्ये ज्ञानाने प्रवेशले. जेव्हा तेजस्वी, रथात असणारे वेगवान, आनंददायक मधुर पेय घेऊन जातात, तेव्हा तेथे त्यांना कीर्ती मिळते. मी त्या अजेय, सर्वशक्तिमान, अत्यंत कुशल, सर्वज्ञ, सामर्थ्याच्या स्वामी इंद्राची स्तुती करतो. मी दधीक्रावण या विजयी, वेगवान अश्वासाठी स्तोत्र तयार केले आहे; त्याच्या सुगंधी तोंडांनी आम्हाला कल्याण मिळू दे, आमचे आयुष्य वाढू दे. नगरांचा भेद करणारा, तरुण, ज्ञानी, असीम तेजाचा, इंद्र वज्रधारी, अनेकांनी स्तुत्य, सर्व कर्मांचा आधार—तो जन्माला आला. आपण त्रिष्टुप् छंदातील स्तोत्र इंद्रासाठी पाठवूया, ज्याची वीरांनी स्तुती केली पाहिजे; विचाराने, ज्ञान मिळवण्यासाठी, पुरंधी त्याला आवाहन करते. कश्यपाशी एकरूप असलेल्या दोन देवांची लोक चर्चा करतात, स्वर्गज्ञ, ज्यांच्या व्रताने ज्ञानींनी संपूर्ण विश्व आणि यज्ञ स्थापन केला. स्तुती! जे यज्ञाला प्रिय आहेत, ते पुरुष स्तुती करो; त्यांचे पुत्र आणि नगरवासीही, बुलंद आवाजात, स्तुती करो. इंद्रासाठी स्तोत्र गायले जाओ, ज्याला प्रसिद्ध केले जाओ, कारण शक्री, अजेय, आमच्या सोमपानात आणि मैत्रीत आनंद मानतो. विश्वनर, धनाचा स्वामी, अजेय सामर्थ्याचा—त्याच्या द्वारे मी लोकांच्या साहाय्यासाठी रथांना बोलावतो. जो, हे मानवांनो, आपल्या ज्ञानाने, स्वर्गातून मदत करतो, त्याच्या सहाय्याने तो महान आकाशातील द्वेष आणि दुःख पार करतो, जसे अरुंद जागा ओलांडतो. हे सर्वव्यापी, शतकधारी, दानशूर इंद्र, आम्हाला विपुल संपत्ती दे; मग सर्व लोकांसाठी, तुझ्या उत्तम सल्ल्याने, आमची कीर्ती वाढव. पक्षी, मनाने पंख असलेले, दोन पायांचे आणि चार पायांचे, पहाटे ऋतूनुसार, स्वर्गाच्या सीमा ओलांडून प्रवास करतात. हे देव, जे मधोमध, तेजस्वी स्वर्गात उभे आहेत—त्यांचे सत्य काय, अमरत्व काय, आणि त्यांची प्राचीन आहुती कोणती? ऋच आणि सामन यांच्या साहाय्याने आम्ही पूजा करतो, ज्यांनी या विधींचे आचरण केले; तुझ्या सभेत, तू देवांमध्ये यज्ञ जाहीर करतोस. सर्व मानवांच्या समूहांनी, आपल्या सहकाऱ्यांसह, इंद्र या राजाला सामर्थ्यासाठी, उत्तम संकल्पासाठी, स्थैर्यासाठी, व्यापक सामर्थ्यासाठी, आणि शक्तीसाठी घडवले आहे.