सामवेदः

इंद्र, युद्धामध्ये सर्व शत्रूंना मागे टाकणारा, शापांचा नाश करणारा, निर्माण करणारा आणि अडथळ्यांवर विजय मिळवणारा आहे. पृथ्वीच्या सर्व क्षेत्रांमध्ये इंद्राला कुणीही मागे टाकू शकला नाही; त्याने सर्वांना आपल्यामध्ये सामावून घेतले आहे. देवासाठी सोमरस दणदणीतपणे पिळून ओतला गेला आहे; इंद्राच्या जन्मावेळीच त्याने सांगितले की, “आम्ही तुझी ओळख यज्ञांमधून करतो—सोमरसाच्या आनंदातून व स्तोत्रांमधून तुझा अनुभव घेऊ दे.” इंद्राचे आसन गृहात स्थिर झाले आहे, त्याचे जू लोकांनी बांधले आहे; सतत आह्वान केला जाणारा इंद्र आमचा रक्षक म्हणून यावा, आम्हाला संपत्ती द्यावी आणि सोमरसाने तृप्त व्हावा. इंद्राने बंदिस्त केलेली कुंपणे फोडली, नद्या मोकळ्या केल्या, पर्वत फोडून दानवांचा नाश केला आणि नद्यांना वाहू दिले. आम्ही सोमरस पिळून तुझी स्तुती करतो, इंद्रा, तुझ्या सामर्थ्यावर विश्वास ठेवून आम्ही धन प्राप्त करू इच्छितो; तुझ्या मदतीने आमच्या शक्तीने आम्ही यशस्वी होऊ. आम्ही तुझा उजवा हात धरला आहे, धनाची इच्छा करत—हे धनसंपन्न, खजिन्याचा स्वामी इंद्रा, आम्ही तुला गुराखी म्हणून ओळखतो, वीर, आम्हाला गौरवशाली व प्रचंड संपत्ती मिळू दे. लोक यज्ञांमध्ये इंद्राला आह्वान करतात, आपले विचार विधीला जोडतात; हे वीर, बलदायक, आम्हाला कीर्ती मिळवून दे—गोधनयुक्त बक्षीस आम्हाला मिळू दे. झपाट्याने उडणारे पक्षी, प्रियवृत्ती ऋषी, इंद्राजवळ आले आहेत; अंधार दूर कर, आम्हाला दृष्टी दे, बांधलेल्या व्यक्तीस मोकळं केल्याप्रमाणे आम्हालाही मुक्त कर. आकाशात सोन्याचे पंख असलेला पक्षी उडतो, तिथे ज्ञानी व्यक्तींनी हृदयाने तुला पाहिले—वरुणाचा दूत, सोन्याचे पंख असलेला, यमाच्या प्रदेशातील पक्षी, वेगवान. ब्रह्मा प्रारंभी जन्माला आला, सर्वांच्या आधी; त्याच्यापासून तेजस्वी ऋषी पसरले. त्याची मुळे खोलवर आहेत—त्याच्या मापात सर्व अस्तित्व व नास्तित्व सामावले आहे. इंद्रासाठी अद्वितीय, विपुल दान निर्माण केले गेले—तो महान, वीर, बलवान, दूरदृष्टी असलेला, वज्रधारी; त्याच्यासाठी शांत, दृढ शब्द रचले गेले. काळा थेंब तेजस्वीवर उभा राहिला, दहा हजारांसह फिरत; इंद्राने त्याला वळवले, आणि कुशलतेने लोकांनी कलंक दूर केला. सर्व देवांनी, वृत्राच्या श्वासाविरुद्ध, तुझी मदत करायला एकत्र आले; इंद्रा, मारुती तुझे साथी असू देत—म्हणूनच तू सर्व युद्धांमध्ये विजयी हो. पाहा या देवाचा चमत्कार: तरुण, आपल्या मित्रांनी वेढलेला, पिकलेला आणि पहारा देतो; त्याची महानता टिकून आहे, तरी काल त्याच्यासारखा एक निघून गेला. इंद्रा, तू जन्मापासूनच शत्रूंचा शत्रू होतास, जरी स्वर्ग आणि पृथ्वीने तुला लपवले; तू सामर्थ्यवान लोकांमध्ये मार्ग काढलास आणि विपुल जीवांमध्ये युद्ध उभे केलेस. वज्रधारी, स्तंभासारखा, तू दृढ आणि बलवान आहेस; उत्साही, दानशूर, उपासक तुला आह्वान करतात, वृत्राचा नाश करणारा, तेजस्वी वृषभ, मी तुझी स्तुती करतो. महान, सतत वाढणारा, ज्ञानी इंद्राची स्तुती करा; लोकांनो, सद्भावना आणा, पुढे चला, मानवांचे नेते, प्राचीन सैन्यांकडे जा. या युद्धात आपण दानशूर इंद्राला बोलावूया, बक्षिसासाठी सर्वोत्तम; तो आमच्या आह्वानाला प्रतिसाद देऊन शत्रूंना पराभूत करो आणि संपत्ती जिंकू द्यो. स्तोत्रे कीर्तीला उद्दिष्ट करून उगवली आहेत; वसिष्ठ सभेत इंद्राची मोठेपणाने स्तुती करतो—ज्याची कीर्ती सर्वत्र पसरली आहे, जो माझ्या शब्दांना ऐकतो, स्तुतीस उत्सुक आहे. जेव्हा त्याचे चाक पाण्यात ठेवले जाते, तेव्हा गोड पेय पृथ्वीवर त्याच्यासाठी पसरते; जे दूध पिळले जाते, त्याने ते गायींमध्ये आणि वनस्पतींमध्ये ठेवले आहे. आपल्या कल्याणासाठी आपण त्या पराक्रमी, बक्षीस जिंकणाऱ्या, देवांनी चालवलेल्या, बलाढ्य, सर्वात वेगवान सारथी तार्क्ष्याला बोलावूया, ज्याचे चाक अखंड आहे, जो युद्धात जन्मला आहे. मी इंद्राचे रक्षण करणारा, मदतीस येणारा, सर्वत्र आह्वान केला जाणारा, बलवान, सतत पुकारला जाणारा इंद्र—या दानशूर, धनसंपन्न इंद्राला ही आहुती पोहोचू दे. वज्रधारी उजवा हात असलेल्या, तांबड्या घोड्यांच्या रथावर स्वार असणाऱ्या इंद्राची आपण पूजा करू; त्याची दाढ वर हलू दे, तो निर्भयपणे आपल्या सैन्यासह, दान देत येऊ दे. इंद्र, शत्रूंचा संहारक, बलवान, प्रचंड, अमर्याद, उत्तम वज्रधारी वृषभ, वृत्राचा नाश करणारा, बक्षीस जिंकणारा, दानशूर, खरोखरच उदार. जो कोणी, मर्त्य असो किंवा अमर्त्य, आमच्याविरुद्ध उभा राहतो—मग तो सैन्य असो, स्वतःला बलवान समजतो, वेगवान किंवा चतुर असो—इंद्राच्या मदतीने, तुझ्या सामर्थ्यावर विश्वास ठेवून आम्ही त्याला युद्धात हरवू. ज्याला लोक युद्धात, स्पर्धेत, संघर्षात, पाण्याच्या विधीमध्ये बलासाठी पुजारी आह्वान करतात—तो इंद्र आहे. इंद्रा आणि पर्वती, आपल्या महान रथासह या, संपत्ती घेऊन या; यज्ञातील आहुती स्वीकारा, आमच्या स्तोत्रांत आनंद घ्या. इंद्रासाठी स्तोत्रे, मुक्तपणे वाहणारी, निर्माण झाली आहेत; त्याने सागराच्या खोलवरून पाणी प्रवाहित केले; आपल्या सामर्थ्याने, अक्षाच्या प्रमाणे, पृथ्वी आणि आकाश सर्व बाजूंनी सांभाळले. तुझ्या मित्रांनी तुला मैत्रीसाठी निवडले आहे; तू अनेक विशाल समुद्र पार केलेस; पितरांच्या वंशज, ज्ञानी तुला या घरात उज्ज्वलतेने स्थान देवो. आज कोण सत्याच्या गायी जूला जोडीने जोडी लावेल, वेगवान, तेजस्वी, आवरता न येणाऱ्या? त्यांच्यात आनंददायकाने पाणी वाहिले आहे; त्याने त्यांची सेवा पूर्ण केली, त्यांना जीवन दिले. गायत्रीचे गायक तुला चौथ्या आणि दुसऱ्या भागात गातात; अर्काचे गायक तुला अर्काने स्तुती करतात; पुजारी, शतशक्ती असणाऱ्या, तुला ध्वजासारखे उंचावतात. सर्व स्तोत्रांनी त्या इंद्राची स्तुती केली, जो महासागर व्यापतो, सारथ्यांमध्ये श्रेष्ठ सारथी, बलाचा स्वामी, खरा स्वामी, रक्षक आहे. हे इंद्रा, हा पिळलेला सोमरस प्या, सर्वोच्च, अमर आनंद; सत्याच्या तेजस्वी धारांनी तुझ्यासाठी ऋताच्या आसनावर प्रवाह केला आहे. इंद्रा, जे सुंदर दान येथे नाही, ते वज्रधारी, तुझ्यामुळे मिळू दे; दोन्ही प्रकारची संपत्ती येथे घेऊन ये. दूरवरूनही, जो तुझी पूजा करतो त्याचा आवाज ऐक, इंद्रा; वीर पुत्र आणि विपुल संपत्तीची इच्छा पूर्ण कर, कारण तू महान आहेस. तुझ्यासाठी सोमरस पिळला गेला आहे, बलशाली आणि धाडसी इंद्रा; ये, तुझे सामर्थ्य भरू दे, जसे सूर्य आपल्या किरणांनी आकाश भरतो. इंद्रा, तुझ्या तांबड्या घोड्यांसह कण्वाच्या स्तुतीकडे ये; त्या स्वर्गाच्या आज्ञेने, स्वर्गीय निवासात ये, दिवसाचा स्वामी. तुझ्याकडे स्तोत्रे आली आहेत, गाण्याचा प्रिय, जसे सारथी स्पर्धेसाठी येतात; त्या तुझ्याभोवती गोळा झाल्या आहेत, जसे गायी वासराभोवती. आता आपण शुद्ध इंद्राची शुद्ध स्तोत्रे, शुद्ध गाणी, शुद्ध स्तुतिने स्तुती करू; जो शुद्ध स्तुतींनी बलवान झाला आहे, तो आपल्या शुद्ध आहुतींमध्ये आनंद मानो.