सामवेदः

गोड गोड गीते, मधुर स्तोत्रे, विजयी आणि अखंड प्रवाहित अशा रथांसारखी उंचावतात, जणू काही संपत्ती मिळवणाऱ्या विजेत्यासाठी त्या वरदान घेऊन येतात. जसे तहानलेला वासरू पाण्याकडे धाव घेतो, तसेच हे इंद्रा, आमच्या मैत्रीसाठी आणि आमच्या पूर्वजांसाठी, तू आम्हा कण्वांच्या समीप ये, आमच्यासोबत सोमपान कर. हे बलशाली इंद्रा, सर्व सहाय्यांसह, आम्ही तुझ्यासोबत, भागासारखे, तुझ्या ज्ञानाने संपन्न होत चालावे अशी इच्छा आहे. शत्रूंवर विजय मिळवणारे सामर्थ्य आम्हाला दे, हे मघवन्, गायकांसाठी आणि तुझ्या पूजनासाठी कुशावर आहुती देणाऱ्यांसाठी, हे तेजस्वी इंद्रा. मित्र, आर्यमन्, आणि दृढ नियमांचे पालन करणारे वरुण, तसेच राजांमध्ये राजे अशा देवतांसाठी योग्य अशी स्तुती गा. हे इंद्रा, प्राचीन ऋषींनी, ऋभूंनी आणि रुद्रांनी तुझ्या प्राचीन सामर्थ्याचे स्तवन केले आहे. हे मरुतांनो, बलशाली इंद्राची स्तुती करा; तुमची स्तुती घुमू द्या. शंभर शक्ती असणारा, वृत्राचा संहार करणारा इंद्र, आपल्या वज्राने शत्रूंचा नाश करतो. पुन्हा एकदा, हे मरुतांनो, महान वृत्रहंता इंद्राची मोठ्या आवाजात स्तुती करा, ज्यामुळे सत्यप्रिय देवांनी देवासाठी प्रकाश जागवला. इंद्रा, पित्याप्रमाणे आम्हाला ज्ञान दे, आम्हाला शिकव, जेणेकरून या निवासस्थानी आम्ही जीवनाचा प्रकाश प्राप्त करू शकू. आमच्याकडून दूर जाऊ नकोस; आमच्या सहभोजनात सहभागी हो. तूच आमचा आश्रय आणि मदतीचा स्तंभ आहेस. गायक मंडळी, सोमरसाच्या सान्निध्यात, जसे पवित्र कुशाभोवती पाणी साचते, तसंच तुझ्या आजूबाजूला बसले आहेत. हे इंद्रा, नहुषांच्या वंशात असलेले तुझे सामर्थ्य, लोकांमध्ये असलेली तुझी पुरुषार्थ, आणि पाच जनांमध्ये असलेली तुझी कीर्ती, हे सर्व आम्हाला दे; सर्व वीर्य आम्हाला प्राप्त होऊ दे. तू खरोखर वृषभ आहेस; वृषभाच्या सामर्थ्याने तू आमचे रक्षण करतोस. तू दूर आणि जवळ, सर्वत्र ऐकतोस, आणि तुझी कीर्ती सर्वदूर पसरलेली आहे. तू जे काही करतोस, जवळ असो वा दूर, म्हणूनच गायक तुला स्तोत्रांनी, सोमरसाच्या द्रवणाने पुकारतात. मदांत, वीर, महान, ज्ञानी आणि उदार इंद्राची योग्य स्तुती करा. इंद्रा, आम्हाला त्रिवेध आश्रय आणि त्रिसुवर्ण संरक्षण दे; उदारांना आणि मला झाकण दे, आणि हे विजांचा नाश कर. इंद्राची सर्व संपत्ती, जणू सूर्याकडे पाहणारी, भोगण्यास योग्य आहे; सामर्थ्यात जन्मलो आणि भागासारखे आम्ही आमचा वाटा मिळवला आहे. कोणताही देव, कोणताही मनुष्य, इतकी संपत्ती मिळवू शकत नाही; अगदी दीर्घायुषी किंवा वेगवानही नाही. फक्त इंद्रानेच आपल्या दोन अश्वांना जोडलं आहे. प्रत्येक लढाईत इंद्राला सर्व अर्पणांनी अलंकृत होऊ दे; स्तोत्रे आणि सोमरसाच्या आहुतींसाठी, हे वृत्रहंता, सर्वोच्च स्तुतिसह ये. तुझा तळाचा धन, मधला भाग आणि सर्वोच्च सर्व काही तुझ्याकडे आहे; कुणीही तुझ्यापासून गोमाता दूर करू शकत नाही. इंद्रा, तू कुठे आहेस? तुझं मन सर्वत्र आहे. तू लढाईत फिरतोस, दुर्गांचा भेदक, पुरंदर; ये, आम्ही तुझ्यासाठी गायत्री गाऊ. आम्ही वज्रधारीसाठी सोमरस ओतला आहे; आजच्या द्रवणात, ताज्या सोमरसाने तू शोभा पाव. जो प्रजांचा राजा आहे, रथावर स्वार आहे, श्रम न करता सर्व सैन्यांवर विजय मिळवतो, त्याची मी स्तुती करतो—तोच वृत्रहंता, सर्वात महान. ज्याच्यापासून आम्हाला भीती आहे, त्या शत्रूपासून आम्हाला निर्भय कर, हे उदार इंद्रा; तुझ्या सहाय्याचा आनंद घे, आमचे शत्रू दूर कर, शत्रूंना नष्ट कर. हे गृहपति, सोमयज्ञाचा आधारस्तंभ, प्राचीन दुर्गांचा भेदक, इंद्र ऋषींचा शाश्वत मित्र आहे. हे सूर्य, हे आदित्य, तू महान आहेस; तुझी महत्ता श्रेष्ठ आहे; तुझ्या सामर्थ्याने तू देवांमध्ये महान आहेस. जो घोडेस्वार, रथस्वार, सुंदर रूपाचा, गोमंत आहे—जेव्हा इंद्राचा मित्र, सामर्थ्यात सहभागी होतो, तो तेजाने मंडपात येतो. इंद्रा, तुझ्याकडे शंभर आकाश, शंभर पृथ्वी असल्या तरी, हजार सूर्यसुद्धा तुझ्याशी समकक्ष नाहीत, दोन्ही जगही नाहीत. जेव्हा इंद्रा, पूर्व, पश्चिम, उत्तर, दक्षिण—कुठेही लोक तुला पुकारतात, तेव्हा तू सर्वत्र प्रसिद्ध होतोस, साहाय्यक ठरतोस, तुर्वशाचा आधार आहेस. कोण मनुष्य तुला आव्हान देईल? तुझा विश्वास सर्वोच्च स्वर्गात आहे; विजेता विजय प्राप्त करतो. इंद्र आणि अग्नी, पाय प्राचीन पादयुक्तांकडून आले; डोकं टाकून दिलं, जीभेने पकडलं; रात्री तीस पावलं पुढे गेले. इंद्रा, मैत्रीभावाने, सहाय्यांसह, कल्याणकारी आशीर्वादांसह, तुझ्या शक्तींसह जवळ ये. तुझं सहाय्य, हे इंद्रा, अमर असो; तू सर्वश्रेष्ठ नेता, अजेय, जलद विजेता, प्रेरक, रथस्वार, श्रम न करणारा, तुग्रासाठी सामर्थ्य वाढवणारा असो. तुझे भक्त किंवा इतर कुणीही आमच्यापासून दूर जाऊ नयेत; दूर असो वा सभेत, तू कधीही मागे हटू नकोस; इथे ये, जवळ असशील तर आमचं ऐक. सोमरस इंद्रासाठी पिळा, वज्रधारीसाठी; सहाय्यासाठी आहुती शिजवा; आनंद आणि हर्षाने भोजन तयार करा. जो सर्वांचा सहाय्यक, ज्ञानी इंद्र आहे, त्याला आम्ही पुकारतो; हजार शक्तींचा, उत्तमाचा अधिपती, युद्धात आमचे सामर्थ्य हो. तुझ्या शक्तीने, दिवस रात्र आम्हाला उत्तम दिशा दे; तुझं कृपाछत्र कधीही आमच्यावरून हटू नये; आमच्यावर कधीही कृपाभंग होऊ नये. जेव्हा गायक वृद्ध होतो, तेव्हा त्याने वरुणाची स्तुती करावी, जो सोडून गेलेल्या लोकांना आधार देतो. गायींचे आणि सोमरसाचे रक्षण कर, हे इंद्रा, यज्ञातील पाहुण्या, दोन सुवर्ण अश्वांसह, सुवर्णमय वज्रधारी. इंद्रा, आमचे दोन्ही शब्द ऐक, या वाणीजवळ ये; उदार, सोमरसाचा इच्छुक, सर्वात बलवान ज्ञानाने सोमरसाच्या द्रवणात ये.