सामवेदः

हे ऐका—एकदा ऋषी आणि यज्ञकर्ते मोठ्या भक्तिभावाने इंद्राला आवाहन करतात, "हे महाबलवान इंद्रा, तुझ्या महान रक्षणांसह आमच्याकडे ये." इंद्र, ज्याने आपल्या सामर्थ्याने आणि पराक्रमाने दोन्ही जगांची स्थापना केली, जणू काही दोन कातड्यांना ताणून धरावे तसे, त्याची महती सर्वत्र पसरली आहे. त्याची वाणी, कबुतर आपल्या घरट्याकडे येते तशी, आमच्याजवळ आली; तू कधीही आमच्या आर्जवाकडे दुर्लक्ष केले नाहीस. वारा आमच्यासाठी औषधी घेऊन येवो, आनंद व सुख आमच्या हृदयात भरवो, आणि आमचे सर्व रोग दूर करील अशी इच्छा आम्ही करतो. ज्याचे रक्षण ज्ञानी देवता—वरुण, मित्र आणि अर्यमन्—करतात, त्याला कोणीही हानी पोहोचवू शकत नाही. जसे पूर्वी घडले, तसेच आम्हाला पुन्हा गायी, घोडे आणि रथांची समृद्धी लाभो, आणि त्यातून मोठी कीर्ती मिळो. इंद्रा, या चित्ताकर्षक गायी भरपूर तुप देतात; अमृतसमान प्रवाह वाहतात. याच प्रार्थना आणि गोधनाच्या इच्छेने, हे बहुप्रशंसित इंद्रा, तू सोमयज्ञात प्रकट होतोस. सरस्वती—शुद्ध, घोड्यांनी समृद्ध, सामर्थ्यवान आणि विद्वत्ता प्रदान करणारी—ती आमच्या यज्ञाची इच्छा करो. नहुषाच्या वंशातला कोण इंद्राला सोमाने तृप्त करील? त्याने आम्हाला संपत्ती आणून द्यावी. इंद्रा, तू खरोखरच उत्सुक आहेस; या सोमाचा आस्वाद घे. पवित्र कुशावर माझे आसन तयार आहे. मित्र, अर्यमन् आणि अपराजित वरुण—त्यांचे आश्रय महान आहे. तुझ्या सहाय्याने, हे इंद्रा, आम्ही रथांचे मार्गदर्शक आणि समर्थक आहोत. तिसरा, पहिला भाग—सोमा तुला आनंदित करो; आम्हाला धन दे आणि प्रार्थनेचे वैर करणाऱ्यांचा नाश कर. गानप्रिय इंद्रा, आमच्या पिळलेल्या सोमाचे रक्षण कर; गोड प्रवाह तुला आनंदित करतात आणि तुझ्यापासूनच कीर्ती प्राप्त होते. इंद्राला नेहमीच स्तुती करावी लागते; उपासना करणारा कोणताही देव त्याच्याकडून वळत नाही. इंद्राकडे सर्व सोमरसाचे थेंब एकत्र येतात, जसे नद्या समुद्राकडे जातात; कोणीही इंद्राला मागे टाकू शकत नाही. गायक फक्त बलशाली इंद्राचीच स्तुती करतात; स्तोत्रांनी त्याचे गुणगान करतात, आणि सर्व आवाज त्यालाच हाक देतात. इंद्रा, आम्हाला ऋभूंची शक्ती व संपत्ती दे; बलशाली एक, आम्हाला पराक्रम आणि प्रयत्नाची शक्ती दे. खरोखरच, इंद्रा, तू मोठ्या भीतीला दूर कर; कारण तू स्थिर आणि ज्ञानी आहेस. हे गगनगायन करणाऱ्या इंद्रा, या स्तुतिगाथा तुझ्यासाठी रचलेल्या आहेत; या स्तोत्रे जणू गायी वासराकडे धावतात तसे तुला शोधतात. आम्ही इंद्र आणि पूषण यांना मैत्रीसाठी, कल्याणासाठी आणि सामर्थ्यप्राप्तीसाठी पुकारतो. हे वृत्रहंता इंद्रा, तुझ्यापेक्षा श्रेष्ठ किंवा मोठा कोणी नाही; तुझ्यासारखा दुसरा कोणी नाही. मी लोकांमध्ये वेगवान, धनदायक व गोधनदायक, सर्वांचा समकक्ष अशा तुझी स्तुती करतो. हे इंद्रा, मी माझी स्तोत्रे तुला वाहिली आहेत; ती एकरूपतेने, बलशाली व प्रभू तुला पोहोचोत. ज्याला मरुत, अर्यमन् आणि मित्र—हे अहित न करणारे—साथ देतात, तो मनुष्य योग्य मार्गाने चालतो. इंद्रा, जे काही लपलेले, दृढ किंवा गुप्त आहे, जे काही मौल्यवान धन अडवून ठेवले आहे, ते सर्व आम्हाला मिळवून दे. हे वृत्रहंता, तुझे सर्वश्रेष्ठ कृत्य आम्ही ऐकले आहे—जनतेच्या कल्याणासाठी आणि महानतेसाठी. इंद्रा, तुझ्या सहाय्याने आम्ही कीर्तीला पोहोचू, हे वीर; तुझ्या सामर्थ्याने आम्ही उच्चतम ध्येय साध्य करू. सकाळी आम्ही तुझ्यासाठी धान्य, पिठाचे नैवेद्य व स्तोत्र अर्पण करतो, ते स्वीकार. इंद्राने नमुचिचे शिर पाण्याच्या फेसाने छाटले, जेव्हा त्याने सर्व स्पर्धा जिंकल्या. हे इंद्रा, हे सोमरस तुझ्यासाठी पिळले आहेत आणि अजून पिळायचे आहेत; त्यात आनंद मान. तुझ्यासाठी सोमरस अर्पण केले जातात, तेजस्वी आसन तयार आहे; गायकांवर कृपा कर. सोम पिळताना, इंद्रा, शंभर सामर्थ्ये देणारा म्हणून ये; त्याला रसांनी सर्वात मोठ्याला अभिषेक करू द्या. इंद्रा, येथून शतगुण सामर्थ्यासह, इच्छित दानांसह, हजारगुण शक्तीसह आमच्याकडे ये. वृत्रहंता इंद्राने सोमाचा थेंब दिला; जन्मल्यावर त्याने आईला विचारले—हे कठोर कोण आहेत, कोण ऐकतात? आम्ही सामर्थ्य, सहाय्य आणि रक्षणासाठी स्तुतिपूर्ण, प्रवाही गाथा गातो. वरुण, मित्र आणि अर्यमन्—हे ज्ञानी, देवांशी एकरूप—आम्हाला योग्य मार्गदर्शन देतात. दूरवरून, जणू अंतरातून, तेजस्वी व नेहमी तरुण असलेला, सर्व दिशांना प्रकाश पसरवतो. मित्र आणि वरुण, तुपाने आमच्यासाठी गोधनयुक्त समृद्धी सोडवोत; मधुरतेने, हे कुशल देवता, आम्हाला सर्व लोकांची संपत्ती मिळवून देत राहा. अशा प्रकारे ऋषी आणि यज्ञकर्त्यांनी इंद्र, वरुण, मित्र, अर्यमन् आणि सरस्वती यांची स्तुती व प्रार्थना केली, त्यांच्या कृपेने सर्व सुख, समृद्धी, कीर्ती आणि रक्षण प्राप्त व्हावे, अशी एकनिष्ठ आर्तता व्यक्त केली.