सामवेदः

हे एक सुंदर प्रभातकालीन यज्ञाचे वर्णन आहे, जिथे ऋषी आपल्या मनातील श्रद्धा आणि कृतज्ञतेने देवांना आवाहन करतात. सर्वप्रथम, ते महान शक्तिमान, उदार इंद्राचे गुणगान करतात—म्हणतात, "हे इंद्र, तुझेच स्तुती केली जाते; मानवांना मदत करणारा, तुझ्याशिवाय दुसरा कोणी नाही." ते विनंती करतात की इंद्राचे दान आणि सहाय्य कधीच कमी होऊ नये, आणि सर्व मानवांसाठी संपत्तीचे मोजमाप करावे. आकाशातील तेजस्वी कन्या—उषा—सूर्याच्या भगिनीप्रमाणे प्रकट होते, तिच्या किरणांनी आकाश व्यापते. ती दूधाने समृद्ध गायींची माता, तेजस्वी, लाल घोड्यासारखी, अश्विनांची सखी बनते. उषा ही अश्विनांची सखी, गायींची माता आणि संपत्तीची मालकिण आहे. नवीन उषा आकाशात चमकत आहे; ऋषी तिच्या सौंदर्याचे आणि अश्विनांच्या महानतेचे स्तुती करतात. अश्विन, अद्भुत आणि बुद्धिमान, नद्या आणि संपत्ती देणारे, आपल्या बुद्धीने धन ओळखणारे, त्यांची स्तुती पृथ्वीवर सर्वत्र केली जाते. त्यांच्या रथाचे गुणगान होते—"हे अश्विन, तुमचा रथ भरभराटीने यावा." उषा, तू आम्हाला तेजस्वी संपत्ती आण, वेगवान घोड्यांनी युक्त, ज्यामुळे आपली संतती आणि वंश टिकेल. उषा, आज या गायी आणि घोड्यांनी युक्त स्थळी ये, आम्हाला तेज, कीर्ती आणि सत्यता दे. आज तुझ्या लाल घोड्यांना रथाला जोडे आणि सर्व आशीर्वाद घेऊन ये. अश्विन, तुमचा रथ, गायी आणि सोने भरलेला, एकत्रित मनाने आमच्या यात्रेसाठी आणा. देव, आनंद देणारे, सोनेरी चाकांचे अद्भुत अश्विन, सोमाच्या द्रावणासाठी जलद येवोत. जसे तुम्ही आकाशातून लोकांसाठी गाणे आणि प्रकाश निर्माण केला, तसाच पोषणही आणा. अग्नी हा खजिना आहे, ज्याच्याकडे गायी आणि वेगवान घोडे येतात, जो भक्तांना नेहमी शक्ती आणि पोषण देतो. अग्नी, सर्वांचा मित्र, जमातीला बळ देतो; संतुष्ट अग्नी, स्वयंप्राप्त संपत्तीकडे जातो; भक्तांना पोषण दे. त्या अग्नीला मी खजिनासारखे स्तुती करतो, ज्याच्याकडे गायी, वेगवान आणि उत्तम घोडे येतात; भक्तांना पोषण दे. उषा, आज आम्हाला मोठ्या संपत्तीला जाग कर, जसे पूर्वी केलेस—सत्य, कुलीन जन्म, घोडे आणि सुंदर वाणी याने. आकाशकन्या, उत्तम मार्गदर्शनाने आणि चमकदार रथाने, बळ, सत्य, कुलीन जन्म, घोडे आणि वाणी याने उठ. ती कृपाळू आकाशकन्या आज आमच्यासाठी उठो, बळ, सत्यता, कुलीन जन्म, घोडे आणि सुंदर वाणी याने. सर्वात प्रिय रथ, संपत्ती आणणारा, भक्त अश्विनांना स्तुतीने अलंकृत करतो; माझ्या मधुर आवाहनाला ऐका. अश्विन, सोनेरी चाकांचे अद्भुत, सर्व अडथळे पार करून, जलद, नद्यांवरून, माझ्या मधुर स्तुती ऐका. अश्विन, आम्हाला खजिने घेऊन या, सोनेरी चाकांचे रुद्र, सामर्थ्याची भेट स्वीकारा; माझ्या मधुर स्तुती ऐका. अग्नी लोकांमध्ये जागृत झाला आहे, जणू गाय आपल्या वासराला ताणते; उषा, मजबूत युवतीप्रमाणे, आकाशाकडे किरणे सोडतात. पुरोहित देवपूजेसाठी जागा झाला; अग्नी, सरळ आणि शुभेच्छेने, उषाकाळी उभा आहे; प्रज्वलित शक्ती दिसली, महान देव अंधारातून मुक्त झाला. शुद्ध अग्नी, तू गटाचा पट्टा सैल केला, शुद्ध गायींनी अलंकृत, मग यज्ञ योग्यरित्या जोडला गेला; विजयी, सरळ अग्नीने समिधा घेतल्या. सर्वोत्तम प्रकाश, प्रकाशाचा प्रकाश, उगवला आहे; अद्भुत, दूरदृष्टी असलेला, सूर्याच्या प्रेरणेने विविध प्रकारे जन्म घेतो; रात्र आणि उषा एकाच गर्भात प्रवेश करतात. तेजस्वी वासरे, उजळणारा, पांढऱ्यांसोबत आला; काळा स्वतःच्या निवासात गेला; एकाच कुटुंबात, अमर आणि मर्त्य, आकाश आणि पृथ्वी, आपली रंगांची झलक दाखवतात. भगिनींचा मार्ग एकच, अंतहीन; इतर देवांच्या आज्ञेने चालतात; ते टकरात नाहीत, थांबत नाहीत; रात्र आणि उषा, एकाच मनाच्या, पण वेगळ्या रूपांच्या. अग्नी उषेच्या मुखाने चमकतो; प्रेरित साधकांची देवांना समर्पित वाणी उगवते; आता अश्विन, तुमचा रथ घेऊन या, उष्ण सोम आणा. तयार केलेली आहुती मोजू नका; अश्विन, येथे स्तुत्य, मध्यान्हाच्या पानासाठी या; कृपाळू, पुन्हा भक्तावर कृपा करा. संगतीमध्ये, उषाकाळी, मध्यान्ही, सूर्याच्या उगवताना, दिवस-रात्र, शांत मनाने या; अश्विन, तुमचा पान आता पसरलेला आहे. या उषा त्यांच्या चिन्हे दाखवतात; आकाशाच्या पहिल्या अर्ध्यात उजळते; शस्त्रांसारखी चमकणारी, लाल गायी, माता, क्रमाने पुढे जातात. रक्तिम किरणे उंच उडतात, त्यांची शक्ती अडवली नाही; लाल गायी जोडल्या गेल्या; उषा त्यांच्या प्राचीन मार्गाने जातात; चमकणारे तेज लालांवर विसावले आहे. स्त्रिया, क्रियाशील, आपल्या आवाजाने गातात, विणकामाने नव्हे; एकत्र योकिंगमध्ये, दूर जातात, पोषण घेऊन, कल्याणकारी, उदार, सर्व यज्ञकर्त्यांसाठी. अग्नी जागृत झाला, सूर्य उगवला; चमकणाऱ्या उषा आपल्या प्रकाशाने पसरल्या; अश्विनांनी रथ योक केला; देव सवितृने जग वेगळे केले. अश्विन, तुमचा शक्तिशाली रथ योक करता, आम्हाला तूप आणि मधाने बळ द्या; युद्धात आमच्या प्रार्थनेला प्रेरणा द्या; वीराच्या नेतृत्वाने आम्ही संपत्ती जिंकू. तीन चाकांचा रथ, गोडीने भरलेला, वेगवान घोड्यांनी ओढलेला, स्तुत्य, अश्विनांसाठी येथे येवो; उदार, सर्व शुभ संपत्तीचा धनी, दोन आणि चार पायांच्या सर्वांना आनंद आणो. तुमचे प्रवाह, आकाशातील पावसासारखे, बाहेर पडतात; ते हजारगुणी बक्षिसाकडे जातात. सर्व सुंदर गीतांचे निरीक्षण करत, तो पुढे जातो; केशरी रंगाचा, आपली शस्त्रे हलवतो. अशा प्रकारे, ऋषी देवांना आवाहन करतात, त्यांच्या कृपेसाठी, संपत्ती, शक्ती, सत्यता आणि पोषणासाठी, आणि प्रभातकाळच्या दिव्य प्रकाशात यज्ञाची पूजा पूर्ण करतात.