सामवेदः

संपूर्ण विश्वात, विष्णूचे सर्वोच्च पाऊल, ज्येष्ठ ऋषी सतत जागृत राहून एकत्रितपणे प्रज्वलित करतात. विष्णूने पृथ्वीच्या कड्यावर आपले पाऊल ठेवले, तिथून देवांनी आमचे रक्षण करावे अशी प्रार्थना केली जाते. आम्ही आणि यज्ञ करणारा, आमच्यावर राग करू नये; दूर असाल तर या सभेला या, जवळ असाल तर आमचे ऐकावे. इंद्रा, तुझ्या प्रार्थनेने, यज्ञाच्या वेळी, धनाची इच्छा असणारे गायक मधावर बसलेल्या मधमाशांप्रमाणे बसतात; त्यांनी आपल्या पायाला रथावर स्थान दिले आहे. मी प्राचीन स्तुतीचे गायन केले आहे; ते ब्रह्मण आणि इंद्राला सांग. सत्याच्या महान ऋचा मागे आल्या आहेत; गायकाचे विचार वाहून गेले आहेत. इंद्राने मोठ्या संपत्तीला हलवून दिले; पृथ्वी, सूर्य, तेजस्वी आणि शुद्ध देवता, गायी देणारे, आणि सोमरस यांनी एकत्रितपणे इंद्राला आनंद दिला आहे. सोम, इंद्रासाठी, वृत्राचा संहार करणाऱ्या, कौशल्यवान, उदार, आपल्या आसनावर बसलेल्या देवासाठी ओतला जातो. हे तेजस्वी, आम्ही तुझे मित्र, आणि हे ज्ञानी, आम्ही शक्तीच्या सुवासाला पोहोचू; आम्ही बलाची संपत्ती मिळवू. ते पिवळ्या रंगाचा, सुंदर घोडा पाण्याने शुद्ध करतात, जो नशेसह सर्व देवांकडे जातो. इंद्रा, अपार संपत्ती असणाऱ्या, कोणता मर्त्य तुझ्यावर विजय मिळवू शकतो? विश्वासाने, बलवान पुरुष सर्वोच्च स्वर्गात शक्ती शोधतो. हे उदार, वृत्राचा संहार करताना आम्हाला प्रेरणा दे; प्रिय धन देणाऱ्यांच्या मार्गदर्शनाने, पिवळ्या घोड्यांचा इंद्रा, आम्ही सर्व अडचणी पार करू. अध्वर्यु, मधुर, आनंददायक सोमरस भांड्यातून ओत; कारण सतत वाढणाऱ्या वीराची स्तुती अशीच होते. इंद्रा, पिवळ्या घोड्यांचा रथचालक, तू प्राचीन स्तुती कधीही सोडत नाहीस; तू आपल्या शक्तीने उभा राहिलास, तुझ्यावर कोणीही बंधन घालू शकत नाही. हे प्रसिद्ध देवता, आम्ही बलाच्या स्वामीला हाक मारतो, की तो ज्ञानी आणि कधीही अपयशी न होणाऱ्यांनी वाढावा. देवांनी गीताने त्या तेजस्वी, नलायक, देवांना अर्पण स्वीकारणाऱ्या देवतेला स्थापन केले आहे. हे प्रेरित, भरपूर दानाची इच्छा ठेवून, तेजस्वी ज्वाला असणाऱ्या अग्नीची स्तुती कर; या ज्ञानासाठी, सोमासाठी, चमकणाऱ्या यज्ञासाठी, प्राचीन विधीसाठी. सोम, दगडांनी दाबला गेलेला, अखंड अडथळ्यांवरून वाहतो; शहरातील मनुष्यासारखा, पिवळा सोम वनात आसन घेतो. तो लहानांना मागे टाकून, विजयी रथचालकासारखा, शक्तीची इच्छा ठेवून, स्वतःला शुद्ध करतो; वाहणारा सोम, गायक आणि ज्ञानी यांच्या स्तुतीस पात्र आहे. आज आम्ही या महान, शस्त्रधारी देवतेला भरून दिले; यज्ञाच्या वेळी त्यासाठी दाबलेला सोम आणा; आता प्रसिद्ध देवतेसाठी त्याला सजवा. लांडगा देखील, रक्षक म्हणून, मार्गात स्वतःला सजवतो; या स्तुतीत आनंद घेणारा, तेजस्वी विचाराने, इंद्रा, येथे ये. इंद्र आणि अग्नी, तुम्ही स्वर्गातील तेजस्वी प्रदेश शक्तीने सजवता; हेच तुमचे वीरत्व आहे. इंद्र आणि अग्नी, प्रार्थना तुमच्याकडे जाते; त्या सत्याच्या मार्गाने तुमच्याकडे येतात. इंद्र आणि अग्नी, तुमची शक्ती महान आहे—तुमची आसने, मार्ग स्थिर आहेत, आणि तुमचे रक्षण निश्चित आहे. यज्ञाच्या वेळी, तुम्ही कोणासाठी एकत्रितपणे पितात, हे कोण जाणतो? तुम्हाला येथे कोणी ठेवले—जो शक्तीने किल्ले फोडतो, गोड सोमात आनंद घेतो. उदार प्राणी किंवा हत्तीप्रमाणे, तुम्ही दोघे अनेक ठिकाणी फिरता; तुम्हाला कोणीही अडवू शकत नाही. सोम दाबताना, तुम्ही मोठ्या शक्तीने, जोराने येता. जो कठोर, शस्त्रधारी, दृढ, युद्धासाठी तयार आहे—उदार देव गायकाचे ऐकतो, तर इंद्र स्त्रीकडे जाऊ नये. शुद्ध, वाहणारे सोम, हे सिन्धू, सर्व पवित्र कर्मात पसरले आहेत. वाहणारे सोम आकाशातून, मध्यप्रदेशातून, पृथ्वीच्या कड्यावरून वाहतात. वेगवान, तेजस्वी प्रवाह वाहून गेले, हे सिन्धू, सर्व द्वेष नष्ट करतात. मी तुम्हाला, इंद्र आणि अग्नी, वृत्राचे संहारक, सतत विजयी आणि अजिंक्य, बलाचे श्रेष्ठ दाते, हाक मारतो. गायक, स्तुती आणि मार्गदर्शनात कुशल, तुमची स्तुती करतात; इंद्र आणि अग्नी, मी संपत्ती मिळवण्यासाठी तुम्हाला निवडतो. इंद्र आणि अग्नी, तुम्ही दोघांनी एकाच कृतीने दास स्त्रियांचे नव्वद किल्ले फोडले. तुमच्या तेजस्वी स्वरूपाला, हे अग्नी, आम्ही ऊर्जा आणि शक्तीने भरलेली स्तुती पाठवतो. आम्ही तुझ्या छायेत आलो, सूर्याच्या छायेसारखे, हे अग्नी, सुवर्णरूप, तुझ्या रक्षणासाठी. हे अग्नी, तू बलाढ्य धनुर्धारी, वृषभासारखी तीक्ष्ण शिंगे असलेला, किल्ले फोडले आहेत. आम्ही सत्य आणि प्रकाशाचा स्वामी, अखंड उष्णता असणारा, विश्वानर अग्नी, यज्ञासाठी शोधतो. ज्याने या यज्ञाला पसरवले, यज्ञाचा सर्वोच्च प्रकाश, तो इच्छेप्रमाणे ऋतू सोडतो. अग्नी, प्रिय निवासस्थानी, जे झाले आणि होईल त्याची इच्छा, आपल्या कुटुंबासह तेजस्वीपणे एकटा चमकत राहतो. तिसरा आठवा भाग—अग्नी, प्राचीन जन्म असलेला, स्वतःच्या स्वरूपाने चमकणारा, कवीच्या बुद्धीने वाढला आहे. मी अग्नीला, शक्तीच्या वंशज, शुद्ध ज्वालांनी, या यज्ञात, या पवित्र विधीत हाक मारतो.