सामवेदः

पाषाण एकत्र आले होते, आणि मधुर रस पात्रात ओतला गेला, जणू जलाशयाच्या प्रवाहात तो सांडला जातो आहे. त्या पवित्र जागी भक्तिभावाने लोकांनी तो रस ओतला, जिथे उंच चाकांचे, दूरपर्यंत प्रवास करणारे, कधीही न थांबणारे प्रवाह वाहतात. आम्ही तुझ्या भीषण संगतीमध्ये न घाबरू, न थकू दे, हे महाबली; तू तुर्वश व यदु यांच्यासाठी जे महान कार्य केलेस, ते आम्ही साक्षात पाहू दे. तू तुझ्या डाव्या कुशीने हालचाल करतोस, हे सामर्थ्यशाली, आणि दाता त्यावर रागावत नाही. मध आणि अलंकारांनी सजलेल्या गायी बाहेर येतात; त्या जवळ येतात आणि वाहणारा अमृतरस पितात. माझे हे स्तोत्र, हे पुरूवसा, तेजस्वी, निर्मळ, ज्ञानी आणि विवेकशील, मी तुझी स्तुती केली आहे. हजार ऋषींच्या सन्मानाने हा एक जण समुद्रासारखा पसरला आहे; त्याची महानता खरी आहे, आणि मी त्याचे सामर्थ्य यज्ञात व ज्ञानींच्या राज्यात गौरवतो. ज्याच्यासाठी सर्व आर्य व दास अधीन आहेत; शत्रूही, शत्रुत्व करत असला तरी, पराभूत होतो. तुझ्याकडे, हे तेजस्वी, संपत्ती अर्पण केली जाते. वेगवानांनी मधुर, शुद्ध तुपाचे गाणे गायले; ऋषींनी स्तोत्र गायलं. आमच्यासाठी, संपत्ती पसरली आहे, मोठे सामर्थ्य; आमच्यासाठी, हे इंदु, प्रवाह आमचे झाले आहेत. हे इंदु, गायी आणि घोड्यांसह पिळलेला, कुशल, धनवान, शुभ्र वर्णाचा, तुला गायींमध्ये ठेवले जाते. हे इंदु, आमच्यासाठी हरिंचा अधिपती, सर्वात दिव्य, मित्रासारखा, श्रेष्ठांमध्ये तेजस्वी हो. हे इंदु, आमच्यापासून कोणताही नास्तिक, शत्रुत्व करणारा दूर कर; तू महान आहेस, द्विधा मन असणाऱ्यांना दूर कर. ते अभिषेक करतात, अलंकार घालतात, एकत्र आणतात; सामर्थ्य जागृत करतात, मधाने अभिषेक करतात. सुवर्ण खुरांचे ते जलातील प्राणी पकडतात, जसा तो नदीतून श्वास घेत उडतो. ज्ञानी, शुद्ध करणाऱ्याचे स्तवन करा; महान प्रवाह वाहतो, अंधार वेगाने धावतो. जसा सर्प कात टाकतो, तसा तेजस्वी निघून जातो; खेळकर युवकासारखा, पिंगट रंगाचा पुढे सरकतो. श्रेष्ठ राजा तेजाने झळकतो, उंचावलेला, दिवसा जगात स्थिर; पिंगट, तुपाने स्नान केलेला, सुंदर, समुद्रासारखा, तेजस्वी रथाचा, संपत्ती व घरासाठी शुद्ध केला जातो. आठवा, पहिला अर्धा, सर्व अग्निसह, हे अग्नि, या यज्ञात, या वाणीत, ती सामर्थ्य व कीर्तीने पूर्ण होऊ दे. जे काही सनातन आहे, आम्ही प्रत्येक देवाची पूजा करतो; तुझ्यासाठी होम प्रज्वलित केला आहे. लोकांचा स्वामी, प्रिय, योग्य होतार, आमच्यासाठी प्रिय होवो; आम्ही आमच्या अग्निंना प्रिय होवो. आम्ही इंद्राला, सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ, आपल्या लोकांसाठी बोलावतो; तो फक्त आमचाच असो. हे महाबली, या यज्ञभोजनातील अर्पण स्वीकार; आमच्यासाठी पोषण वाढव, अजिंक्य. जसा कळपातील बैल, वंशाचा, तू लोकांना तुझ्या सामर्थ्याने हालवतोस; तू स्वामी आहेस, अजिंक्य. हे कृपाळू, तुझ्या अद्भुत सहाय्याने आम्हाला दानासाठी प्रेरित कर; हे अग्नि, तू या संपत्तीचा सारथी—आम्हाला सुरक्षित आश्रयाकडे ने. आमच्या संततीचे, वंशाचे रक्षण कर, तुझ्या साथीदारांसह, जे कधीही अपयशी होत नाहीत; अग्नि, आमच्यापासून दैवी शत्रुता आणि नास्तिकांचे अनिष्ट दूर कर. तुझे प्रसिद्ध नाव काय, हे विष्णु, जे तू व्यापले आहेस? मी जाहीर केले, 'मी शिपिविष्ट आहे.' आपले रूप आमच्यापासून लपवू नकोस; जेव्हा तू सभेत वेगळ्या रूपात प्रकट झाला होतास, तेव्हा. आता, हे शिपिविष्ट, मी तुझे अर्पण जाहीर करतो, हे श्रेष्ठ, तुझे कर्म जाणून; मी तुझी स्तुती करतो, जो वनात महान आहे, या विस्ताराच्या टोकाशी वास करतो. हे विष्णु, तुझ्यासाठी मी 'वषट्' उच्चारतो; हे शिपिविष्ट, हे अर्पण स्वीकार. माझ्या स्तुत्या तुझ्यापर्यंत पोहोचू देत; तुम्ही सर्व नेहमीच आमचे कल्याण राखा. हे वायू, मी तुझ्याकडे आलो आहे, तेजस्वी, मधुर पेयाचा उत्तम भाग घेऊन; ये, सोम प्या, हे देव, स्तुत्य, तुझ्या सहकाऱ्यांसह. इंद्र आणि वायू, तुम्ही या सोमपानास योग्य आहात; कारण प्रवाह तुमच्याकडे वाहतात, जसे सर्व पाणी एकत्र वाहते. हे वायू आणि इंद्र, दोघेही शक्तिशाली, सामर्थ्याचे स्वामी, तुमच्या सहकाऱ्यांसह, एकाच रथावर सोमपानासाठी या. रात्रीभर अलंकारित होऊन, तुम्ही बक्षिसाकडे जाता; जेंव्हा विचार विवस्वताच्या पिंगटाला पुढे जाण्यास भाग पाडतात. आम्ही ते आनंददायक पेय तयार करतो, जे इंद्राला प्रिय आहे, जे गायींनी त्यांच्या सामर्थ्याने दिले आहे, प्राचीन काळी आणि आता, हे ज्ञानी. त्या शुद्ध करणाऱ्याची, प्राचीन स्तुत्यांनी स्तुती केली आहे; आणि प्रेरित विचार, देवांची नावे घेऊन, त्यालाही अलंकृत करतात. मजबूत लगाम असलेल्या घोड्यासारखा, आम्ही तुला, हे अग्नि, आदराने, यज्ञाचा अधिपती म्हणून सन्मान देतो. तो पुत्र, सामर्थ्यवान, दूरवर पोहोचणारा, सर्वात कृपाळू आणि उदार, आमचा होवो. तो नेहमीच आमचे रक्षण करो, जवळपासच्या आणि दूरच्या संकटांपासून, मर्त्य आणि दुष्टांपासून, आमच्या सर्व आयुष्यासाठी. हे इंद्र, युद्धात तू सर्व शत्रूंना मागे टाकतोस; तू शापांचा नाश करणारा, सृष्टीकर्ता, वृत्राचा संहारक—तू आक्रमण करणाऱ्याला जिंकतोस. पृथ्वी तुझ्या प्रचंड सामर्थ्यामागे गेल्या, जशा मातांसारख्या; तू सर्व शत्रूंना चिरडतोस, जेव्हा, हे इंद्र, तू वृत्राचा कोपात संहार करतोस. यज्ञाने शत्रूंना परतवले, आकाशात आच्छादन निर्माण केले. त्याने मध्यंतर, स्वर्गाचा विस्तार, सोमाच्या उन्मादात फोडला, जेव्हा इंद्राने आच्छादन फोडले. ती अंगिरसांकडून उगवली, लपलेल्या जागेतून प्रकट झाली; ती, लपलेली असतानाही, आता आच्छादन दूर करते. तो महान, सभेत विजयी, तुम्ही सर्वांनी प्रत्येक गीतात आवाहन करावा, त्याला सहाय्यासाठी जागृत करण्यासाठी.