सामवेदः

शुद्ध करणारा, तेजस्वी किरणांनी व्यापलेला, सामर्थ्य आणि वीरशक्ती देणारा, स्तुतीच्या गाथेला बल देणारा असा एक पवित्र देव, आपल्या प्रकाशाने सर्वत्र पसरतो. त्या वेळी, सर्वात उच्च समर्पण असलेल्या सोमरसाभोवती तो आपल्या कृपेचा वर्षाव करतो. जो श्रेष्ठ आहे, त्याने पाण्यात दगडांनी सोमरस पिळून काढला आहे. आता, शुद्ध झालेला सोमरस आपल्या गोड सुवासिक प्रवाहांनी मुक्तपणे वाहू लागतो. पिळण्याच्या प्रसंगीही तो पाण्यांत आनंद घेतो, सोमरसाचा आस्वाद घेतो, गायींनी अलंकृत, सर्वोच्च स्थान प्राप्त करतो. हा सोमरस—ध्वनिमय, दूरदर्शी, बुद्धिमान, देवांना प्रिय—दृश्यासाठी सर्वत्र पसरतो. तो सोमरस, तेजस्वी, पिवळसर, बळकट वृषभासारखा, दोन वेगवान अश्वांसह, बलवान राजासारखा गायींना मोठ्याने साद घालतो. शुद्ध होऊन, तो अमोघ आश्रय शोधतो आणि गरुडासारखा तुपाने समृद्ध आसनावर पोहोचतो. पर्जन्य हा शिंग असलेल्या महिषाचा पिता आहे, पृथ्वीचा नाभी आहे, त्याने पर्वतात आपली वस्ती केली आहे. त्याच्या बहिणी असलेल्या नद्या गायींकडे वाहत जातात, आणि तो पवित्र विधीत पिळण्याच्या दगडांजवळ वास करतो. हे प्रेरित सोम्या, तू बुद्धिमान सृष्टीकर्त्याची महानता शोधतोस, सुंदर अलंकारित घोड्यासारखा पारितोषिकाकडे धावतोस. सोम्या, जे अहितकारक आहे ते दूर कर, आम्हाला सुख दे. तुपाने परिधान केलेला तू पात्राभोवती फिरतोस. सर्व लोक इंद्राकडे सूर्याप्रमाणे पाहतात. सामर्थ्याने जन्मलेला इंद्र धनस्रोत प्राप्त करतो, जसे आम्ही आमचा हिस्सा जिंकतो. त्या दानशूर देवतेचे, इंद्राच्या शुभ संपत्तीचे स्तवन करा. जो त्याच्यासाठी इच्छा दडवत नाही, तो सतत दान देण्याच्या विचाराने प्रेरित होतो. इंद्रा, ज्याच्यापासून आम्ही घाबरतो, त्यापासून आम्हाला सुरक्षित ठेव. दयाळू देव, आमच्या मदतीसाठी ते दूर कर, शत्रू व विरोधकांना दूर पळव. तूच धनाचा स्वामी, महान समृद्धीचा धारक आहेस. आम्ही, स्तुतिगान करणारे, ताज्या सोमरसासह तुला आमंत्रित करतो. सोम्या, तू यज्ञात आधार देणारा, अत्यंत आनंददायक आणि सामर्थ्यशाली आहेस. तू आनंद व संपत्ती घेऊन वाह. पिळलेला सोम्या, तू सर्वात उत्साही, प्रेरणादायक आहेस, प्रत्येक स्पर्धेत विजयी, सुरक्षित आहेस. दगडांनी उत्तम प्रकारे पिळलेला, तू गर्जना करत वाहतोस, तेजस्वी सामर्थ्य आणतोस. सोम्या, देवांच्या आनंदासाठी, आपल्या प्रवाह व सामर्थ्यासह वाह; मधुर सोम्या, पात्रात ये, आमच्या आसनावर ये. तुझे तेजस्वी थेंब, सोम्या, इंद्राच्या आनंदासाठी फुलले आहेत; अमरत्वासाठी देवांनी तुला पिले आहे. शुद्ध सोम्याचे थेंब आमच्याकडे येवोत, संपत्ती घेऊन येवोत; पर्जन्ययुक्त आकाश व वाहणाऱ्या नद्या, प्रकाशदायिनी, जवळ येवोत. त्या पिवळ्या, आकर्षक घोड्याभोवती ते गाळणीने शुद्ध करतात, जो सर्व देवांसह आनंदात पुढे जातो. दहा लाटा, स्वयंसिद्ध तेजस्वी, मैत्रीपूर्ण, दगडांनी पिळून, इंद्रासाठी प्रिय सोमरस ओततात. इंद्रासाठी, पिण्यासाठी, हे सोम्या, वृत्रहंता, तुला ओतले जाते; उजव्या हाताच्या पुरुषासाठी, वीरासाठी, आसनस्थासाठी. सोम्या, कौशल्यासाठी वाह, जिंकणाऱ्या घोड्यासारखा, संपत्ती मिळवणारा. पिळणारे तुला शुद्ध करतात, आनंदासाठी, महान कीर्तीकरिता. ते नवजात, पिवळ्या रंगाच्या सोम्याला गाळणीत शुद्ध करतात—देवतांसाठी तो थेंब. हे उषे, देवांनी नव्याने जन्मलेल्या, वेगवान, गायींसह पिळलेल्या व अलंकृत सोम्याजवळ आले आहेत. आमची गीते, वासराकडे धावणाऱ्या गायींसारखी, इंद्राच्या हृदयास आनंद देणाऱ्यापर्यंत पोहोचो. सोम्या, आमच्यासाठी, आशीर्वाद व गायींसाठी वाह; पोषक अन्न ओत, स्तुतीच्या समुद्रास वाढव. जे अग्नी प्रज्वलित करतात, जे योग्य क्रमाने कुशा पसरतात, ज्यांच्यासाठी इंद्र तरुण मित्र आहे—त्यांची प्रज्वलन महान, स्तुती विपुल, कीर्ती व्यापक आहे. युद्धात अजिंक्य, वीरांनी निवडलेले, सामर्थ्यवान, ज्यांच्यासाठी इंद्र तरुण मित्र आहे. तोच मनुष्याला संपत्ती देतो, इंद्र देव, खरोखरच अपरिहार्य. जो तुला, इंद्रा, अनेक समर्पणांनी बोलावतो, त्याला तुझे प्रचंड सामर्थ्य खरेच लाभते. इंद्र कधी दुष्ट माणसाला, पायाने मातीच्या ढेकळासारखा, चिरडेल? तो आमच्या गीतांकडे कधी लक्ष देईल? गायक तुला गातात, स्तोत्रांनी स्तुती करतात; यजमान, शतशक्ती असलेल्या, तुला घोड्यासारखे यज्ञस्थळी जोडतात. जेव्हा तू, इंद्रा, शिखरावरून शिखरावर जातो, अनेक अद्भुत कर्म करतोस, तेव्हा तू लक्ष्य ओळखतोस; वृषभ आपल्या सैन्यासह पुढे सरकतो. तुझे पिवळे, बलशाली अश्व जोडी, इंद्रा, जो वेगाने तुला नेतात, त्या जोडीला जोडा; मग, सोमरस पिणारा, आमच्याकडे ये, आमच्या गीतांचा आवाज ऐक. अग्नि, उत्तम प्रकारे प्रज्वलित हो, देवांना येथे घेऊन ये, एकाच यजमानासाठी; हे शुद्ध होतार, समिधा स्वीकार. आज, हे बुद्धिमान, आमच्या देहासाठी गोडतेने परिपूर्ण, देवांसाठी यज्ञ कर. येथे मी नराशंसाला, या यज्ञात प्रिय असलेल्या, मधुर वाणीने, तयार केलेल्या समिधेसाठी बोलावतो. अग्नि, सर्वात आनंददायक रथात बसून, स्तुत्य देवांना येथे घेऊन ये; तू मनूने स्थापलेला होतार आहेस. आज, सूर्योदयाच्या वेळी, मित्र, अर्यमा, सविता आणि भग, पापरहित, आपली कृपा आम्हावर बरसू देत.