सामवेदः

शक्तिशाली, द्रव्यमान सोम रस यज्ञात पवित्र करण्यात येतो आणि देवतांसाठी पिण्यासाठी वहातो. हा दैवी सोम असुरांचा संहार करतो. सुवर्णवर्णी, विवेकी सोम गर्जना करीत, आपल्या मूळाकडे वेगाने धावतो. पवमान नावाचा हा घोडा तेजस्वी स्वर्गलोकांतून धावत जातो; तो असुरांचा संहारक आहे आणि कधीही न संपणाऱ्या ध्येयापर्यंत पोहोचतो. पवमान सोम त्रिताच्या शिखरावर आपल्या बंधूंना घेऊन सूर्याला प्रकाशित करतो. हा सोम, वृषभासारखा, पिळून काढलेला आणि वृत्राचा वध करणारा, अपराजितांना विस्तृत जागा देतो, आणि घोड्यासारखा वेगाने धावतो. हा देव, ऋषीच्या प्रेरणेतून, पात्रांकडे धावतो; इंदु, इंद्राची महती वाढवतो. जो व्यक्ती पवमानी स्तोत्रांचे पठण करतो, जे ऋषींनी संकलित केले आहे, तो शुद्ध, प्राणवायूने आनंददायक अन्नाचा उपभोग घेतो. त्याला सरस्वती स्वतः दूध, साजूक तूप, मध आणि पाणी देते. पवमानी स्तोत्रे कल्याणकारी आहेत, नेहमी फलदायी, तुपाने ओतप्रोत; हे अमृतस्वरूप सार ब्राह्मणांमध्ये ठेवले आहे. ही पवमानी स्तोत्रे आम्हाला या आणि परलोकात स्थिरता देवोत, ज्या देवतांनी एकत्र आणलेल्या आहेत. ज्या प्रवाहाने देव नेहमी पवित्र होतात, त्या हजार प्रवाहांनी, ही स्तोत्रे आम्हाला शुद्ध करोत. या कल्याणकारी पवमानी स्तोत्रांमुळे मनुष्य आनंद प्राप्त करतो, पुण्य अन्न खातो आणि अमरत्व गाठतो. आम्ही मोठ्या भक्तीभावाने त्या तेजस्वी, नव्याने प्रकट झालेल्या, आपल्याच गृहात प्रज्वलित झालेल्या, आकाश आणि पृथ्वी यांच्या मध्ये चमकणाऱ्या, सर्व बाजूंनी आह्वान केलेल्या अग्नीला वंदन करतो. त्याच्या महानतेने, अग्नी, सर्व दोष घरातून दूर करतो; तो सर्व प्राण्यांचा ज्ञाता आमचे रक्षण करो आणि आम्हाला दान देवो. वरुण, मित्र आणि अग्नी, वसिष्ठ आपल्याला आपल्या विचारांनी सन्मान देतात; तुमची संपत्ती आम्हाला आनंददायक असो आणि तुमच्या कृपेने आम्ही नेहमी सुरक्षित राहो. इंद्र आपल्या सामर्थ्यामुळे महान आहे, जसा मेघ पाऊस आणतो; स्तुतिंमुळे तो वासरासारखा बळकट झाला आहे. कण्वांनी इंद्राला यज्ञसंपन्न करणारा बनवले, त्यांच्या स्तोत्रांनी; मग, बंधूंनो, शस्त्रांचे वर्णन करा. ज्या वेळी अमरत्व वहाणारे अग्नी संतती निर्माण करतात, प्रेरित लोक आपल्या सामर्थ्याने ऋत धारण करतात. पवित्र करणाऱ्या सोमाचे तेजस्वी प्रवाह वाहतात; जुने पण नेहमी ताज्या ज्वाळांनी. पवित्र करणारा, श्रेष्ठ सारथी, तेजस्वी किरणांनी उजळलेला, सुवर्णवर्णी, मरुतांचा प्रमुख आहे. पवित्र करणारा, आपल्या किरणांनी विस्तार कर, बल प्रदान कर, स्तुतीला वीरशक्ती दे. पिळून काढलेला सोम, जो सर्वोच्च अर्पण आहे, त्याच्याभोवती ओत; तो श्रेष्ठ, पाण्यात दगडांनी सोम पिळतो. आता पवित्र झालेला सोम आपल्या प्रवाहांनी मुक्तपणे, सुगंधितपणे वहातो; पिळण्याच्या वेळीही तो पाण्यात आनंद घेतो, गायींनी अलंकृत, सर्वोच्च सोमाचा आस्वाद घेतो. गर्जणारा, दूरदृष्टी, ज्ञानी सोम, देवांचा आनंद, दृष्टीसाठी वहातो. हा सोम, चपळ, पिंगट, बळकट वृषभ, आपल्या दोन घोड्यांसह, महान राजासारखा, गायींना मोठ्या आवाजात बोलावतो; पवित्र झालेला, तो अमोघ आश्रय शोधतो आणि गरुडासारखा तुपाने परिपूर्ण आसन गाठतो. पर्जन्य हा शिंग असलेल्या महिषाचा पिता, पृथ्वीचा नाभिस्थान, पर्वतात आपले निवास स्थान ठेवतो; त्याच्या बहिणी असलेल्या नद्या गायींकडे वहातात आणि तो यज्ञात पिळण्याच्या दगडांसोबत असतो. प्रेरित सोम, तू ज्ञानी सृष्टीकर्त्याचे महत्त्व शोधतोस; सजवलेल्या घोड्यासारखा पारितोषिकाकडे धावतोस; सोम, अमंगल दूर करून, आम्हाला सुख दे, तुपातील वस्त्र घालून तू नांदतोस. सर्व लोक इंद्राकडे सूर्याप्रमाणे पाहतात; सामर्थ्याने जन्मलेला, तो संपत्तीचे स्रोत मिळवतो, जसे आम्ही आमचे भाग्य मिळवले. श्रीमंत देणारा स्तुती करा, इंद्राची दाने मंगलमय आहेत; जो त्याच्या दानाची इच्छा आवरू शकत नाही, तो मनाने दान देण्यास प्रवृत्त होतो. इंद्रा, ज्याच्यापासून आम्हाला भीती आहे, त्यापासून आमचे रक्षण कर; दयाळू, आमच्या मदतीसाठी ते दूर कर, आमचे शत्रू आणि विरोधक दूर पळव. तूच संपत्तीचा स्वामी आहेस; दानशूर इंद्रा, आम्ही तुझी स्तुती करून, पिळून काढलेल्या सोमासह तुला आह्वान करतो. सोमा, तू आधार आहेस, यज्ञात आनंददायक आणि शक्तिशाली; आनंद आणि संपत्ती देत वाह. पिळून काढलेला सोम, अतिशय प्रफुल्लित आणि प्रेरक आहे; सर्व स्पर्धेत विजयी, रक्षण केलेला. दगडांनी उत्तम प्रकारे पिळून, तू गर्जना करीत वाह, तेजस्वी सामर्थ्य घेऊन ये. सोम, देवांच्या आनंदासाठी, आपल्या प्रवाहांनी आणि शक्तीने वाह; पात्रात ये, गोड सोम, आमच्या आसनात ये. सोमाचे तेजस्वी थेंब इंद्राच्या आनंदासाठी फुगले आहेत; देवांनी अमरत्वासाठी त्याचा आस्वाद घेतला आहे. पवित्र सोमाचे थेंब आमच्याकडे येवोत, संपत्ती देवोत; पावसाने भरलेले आकाश आणि वहाणारे पाणी, प्रकाश देणारे, जवळ येवोत. त्या पिंगट, आकर्षक घोड्याभोवती, सर्व देवांसह, उत्साहाने, ते गाळण्याने पवित्र करतात. दगडांनी पिळलेल्या, स्वतः तेजस्वी, दहा लाटा, इंद्रासाठी प्रिय असलेला, ओततात. इंद्रासाठी, पिण्यासाठी, सोम, वृत्राचा वध करणारा, तू ओतला जातोस; उजव्या हाताच्या पुरुषासाठी, वीरासाठी, आसनावर बसणाऱ्यासाठी. अशा प्रकारे, सोम, अग्नी, इंद्र, वरुण, मित्र, सरस्वती आणि मरुत यांच्या स्तोत्रांनी, यज्ञात पवित्र झालेला सोम रस देवतांसाठी वाहातो, अमरत्व, सुख, विजय आणि कल्याण देतो.