പ്ര കേതുനാ ബൃഹതാ യാത്യഗ്നിരാ രോദസീ വൃഷഭോ രോരവീതി ദിവശ്ചിദന്താദുപമാമുദാനഡപാമുപസ്ഥേ മഹിഷോ
വലിയ പതാകയോടെ അഗ്നി മുന്നോട്ട് പോവുന്നു; കാളപോലെ ഭൂമിയുടെയും ആകാശത്തിന്റെയും ഇടയിൽ ഗർജിക്കുന്നു; ആകാശത്തിന്റെ അറ്റങ്ങളിൽ നിന്ന്, ജലത്തിന്റെ മടിയിൽ മഹിഷൻ ഉയർന്നു വരുന്നു.
അഗ്നിം നരോ ദീധിതിഭിരണ്യോര്ഹസ്തച്യുതം ജനയത പ്രശസ്തമ് ദൂരേദൃശം ഗൃഹപതിമഥവ്യുമ്
പ്രകാശമുള്ള കിരണങ്ങളാൽ പുരുഷന്മാർ അഗ്നിയെ, പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നവനെയും, പ്രകാശവാന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് വീണവനെയും, ദൂരദർശിയുമായ വീട്ടുപ്രഭുവിനെയും, വിളിക്കേണ്ടവനെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
അബോധ്യഗ്നിഃ സമിധാ ജനാനാം പ്രതി ധേനുമിവായതീമുഷാസമ് യഹ്വാ ഇവ പ്ര വയാമുജ്ജിഹാനാഃ പ്ര ഭാനവഃ സസ്രതേ നാകമച്ഛ
ജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ കത്തിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന അഗ്നി, കാളയുടെ തേയ്തുപോലെ ഉഷസ്സിനെ പടർന്നു വിടരുന്നു. ശക്തരായ യുവാക്കളെപ്പോലെ, അഗ്നിയുടെ കിരണങ്ങൾ ആകാശത്തേക്ക് ഉയർന്ന് പടരുന്നു.
പ്ര ഭൂര്ജയന്തം മഹാം വിപോധാം മൂരൈരമൂരം പുരാം ദര്മാണമ് നയന്തം ഗീര്ഭിര്വനാ ധിയം ധാ ഹരിശ്മശ്രും ന വാര്മണാ ധനര്ചിമ്
അവൻ മഹത്തായ പ്രകാശം പടർത്തുന്നു; ജ്ഞാനികളും അജ്ഞാനികളും ചേർന്ന് പുരാതന നഗരത്തിന്റെ നിയമം പിന്തുടരുന്നു. പാട്ടുകൾകൊണ്ട് അവർ ദിവ്യചിന്തയെ തേടുന്നു; പൊൻമുടിയുള്ളവൻ, പ്രകാശമുള്ള കാവലാണ്.
ശുക്രം തേ അന്യദ്യജതം തേ അന്യദ്വിഷുരൂപേ അഹനീ ദ്യൌരിവാസി വിശ്വാ ഹി മായാ അവസി സ്വധാവന്ഭദ്രാ തേ പൂഷന്നിഹ രാതിരസ്തു
നിന്റെ പ്രകാശം ഒന്നാണ്, പരിശുദ്ധി മറ്റൊന്നാണ്; നീ ഇരുപ്രകാരം, പകലും രാത്രിയും പോലെ. അഗ്നേ, നിന്റെ എല്ലാ ശക്തികളും അത്ഭുതകരമാണ്. ദാനശീലനായ പൂഷൻ, നിന്റെ അനുഗ്രഹം ഇവിടെ ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഇഡാമഗ്നേ പുരുദംസം സനിം ഗോഃ ശശ്വത്തമം ഹവമാനായ സാധ സ്യാന്നഃ സൂനുസ്തനയോ വിജാവാഗ്നേ സാ തേ സുമതിര്ഭൂത്വസ്മേ
അഗ്നേ, എപ്പോഴും സമ്പത്ത് നൽകുന്നവനേ, നിന്നെ വിളിക്കുന്നവർക്കായി ഏറ്റവും സ്ഥിരമായ പശുവിന്റെ ഭാഗം ഞങ്ങൾക്ക് നൽകണമേ. നമ്മുടെ മകനും സന്തതിയും വിജയികളാകട്ടെ; നിന്റെ ദയയും ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഉണ്ടാകട്ടെ.
പ്ര ഹോതാ ജാതോ മഹാന്നഭോവിന്നൃഷദ്മാ സീദദപാം വിവര്തേ ദധദ്യോ ധായീ സുതേ വയാംസി യന്താ വസൂനി വിധതേ തനൂപാഃ
മഹത്തായ യജ്ഞികൻ ജനിക്കുന്നു, ആകാശം അറിയുന്നവൻ, മനുഷ്യരുടെ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു, ജലങ്ങളെ തിരിച്ചു കൊണ്ടുപോകുന്നു. അവൻ ഹോമം കൈവശം വയ്ക്കുന്നു, സമ്പത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നവൻ, ശരീരത്തിന്റെ രക്ഷകനാണ്.
പ്ര സമ്രാജമസുരസ്യ പ്രശ്സ്തം പുംസഃ കൃഷ്ടീനാമനുമാദ്യസ്യ ഇന്ദ്രസ്യേവ പ്ര തവസസ്കൃതാനി വന്ദദ്വാരാ വന്ദമാനാ വിവഷ്ടു
രാജാവും, പ്രഭുവും, പ്രശസ്തനുമായവൻ, ജനങ്ങളിൽ മഹാനായവൻ, ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ, ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ ശക്തിയുള്ളവൻ, വന്ദനത്തോടെ സമീപിക്കുമ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകട്ടെ.
അരണ്യോര്നിഹിതോ ജാതവേദാ ഗര്ഭ ഇവേത്സുഭൃതോ ഗര്ഭിണീഭിഃ ദിവേദിവ ഈഡ്യോ ജാഗൃവദ്ഭിര്ഹവിഷ്മദ്ഭിര്മനുഷ്യേഭിരഗ്നിഃ
കാടുകളിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന ജാതവേദസ്, ഗർഭിണികളാൽ പോഷിക്കപ്പെടുന്ന ഗർഭംപോലെ കത്തുന്നു. ഓരോ ദിവസവും ഉണർന്നിരിക്കുന്നവരും ഹോമം അർപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യരും അഗ്നിയെ പാടുന്നു.
സനാദഗ്നേ മൃണസി യാതുധാനാന്ന ത്വാ രക്ഷാംസി പൃതനാസു ജിഗ്യുഃ അനു ദഹ സഹമൂരാന്കയാദോ മാ തേ ഹേത്യാ മുക്ഷത ദൈവ്യായാഃ
പഴയകാലം മുതൽ അഗ്നേ, നീ യാതുധാനന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നു; യുദ്ധങ്ങളിൽ ഒരു ദാനവനും നിന്നെ ജയിച്ചിട്ടില്ല. ദുഷ്ടന്മാരെയും തിന്നുന്നവരെയും നീ ചുട്ടുനശിപ്പിക്കണം; നിന്റെ ദൈവായുധം ലക്ഷ്യവിട്ട് പോകരുതേ.
അഗ്ന ഓജിഷ്ഠമാ ഭര ദ്യുമ്നമസ്മഭ്യമധ്രിഗോ പ്ര നോ രായേ പനീയസേ രത്സി വാജായ പന്ഥാമ്
അഗ്നേ, ഞങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി നൽകണം, അതു കുറയരുത്; സമ്പത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന വഴിയിൽ ഞങ്ങളെ നയിക്കണം, വിജയത്തിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ നീ വഴികാട്ടണം.
യദി വീരോ അനു ഷ്യാദഗ്നിമിന്ധീത മര്ത്യഃ ആജുഹ്വദ്ധവ്യമാനുഷക്ശര്മ ഭക്ഷീത ദൈവ്യമ്
ഒരു വീരൻ ജനിച്ചാൽ, ഒരു മനുഷ്യൻ അഗ്നിയെ കത്തിക്കട്ടെ; അവൻ മനുഷ്യർ അർപ്പിക്കുന്ന ഹോമം അർപ്പിക്കട്ടെ, ദൈവത്തിന്റെ രക്ഷ അനുഭവിക്കട്ടെ.
ത്വേഷസ്തേ ധൂമ ഋണ്വതി ദിവി സം ച്ഛുക്ര ആതതഃ സൂരോ ന ഹി ദ്യുതാ ത്വം കൃപാ പാവക രോചസേ
നിന്റെ പുക, ഭയങ്കരനേ, ആകാശത്തേക്ക് ഉയരുന്നു; നിന്റെ പ്രകാശം സൂര്യനെപ്പോലെ പടരുന്നു. ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവനേ, നീ നിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ദീപിക്കുന്നു.
ത്വം ഹി ക്ഷൈതവദ്യശോ ഽഗ്നേ മിത്രോ ന പത്യസേ ത്വം വിചര്ഷണേ ശ്രവോ വസോ പുഷ്ടിം ന പുഷ്യസി
അഗ്നേ, നിനക്കു മഹത്തായ യശസ്സുണ്ട്; മിത്രനെപ്പോലെ നീ രക്ഷകനാണ്. ജ്ഞാനിയായവനേ, നീ മനുഷ്യർക്കു മഹത്വവും സമ്പത്തും വളർത്തുന്നു.
പ്രാതരഗ്നിഃ പുരുപ്രിയോ വിഷ സ്തവേതാതിഥിഃ വിശ്വേ യസ്മിന്നമര്ത്യേ ഹവ്യം മര്താസ ഇന്ധതേ
പ്രഭാതത്തിൽ, അനേകരും സ്നേഹിക്കുന്ന അഗ്നിയെ അതിഥിയായി പാടണം; എല്ലാ മരണശീലികൾ അർപ്പണം അർപ്പിക്കുന്ന അമരനായവനിൽ.
യദ്വാഹിഷ്ഠം തദഗ്നയേ ബൃഹദര്ച വിഭാവസോ മഹിഷീവ ത്വദ്രയിസ്ത്വദ്വാജാ ഉദീരതേ
ഏതെല്ലാം ഏറ്റവും ഉത്തമമാണോ, അതെല്ലാം മഹത്തായ പാട്ടോടെ അഗ്നിക്കായി അർപ്പിക്കണം; മഹത്തായ പശുവിനെപ്പോലെ, നിന്റെ സമ്പത്തും ശക്തിയും നിന്നിൽ നിന്നു ഉയരുന്നു.
വിശോവിശോ വോ അതിഥിം വാജയന്തഃ പുരുപ്രിയമ് അഗ്നിം വോ ദുര്യം വചഃ സ്തുഷേ ശൂഷസ്യ മന്മഭിഃ
ഓരോ വീടിലും, പ്രിയപ്പെട്ട അതിഥിയായ അഗ്നിയെ പാടുന്നു; ശക്തനായവനേ, ആഗ്രഹപൂർവ്വം ഞാൻ ഈ വചനം പാടുന്നു.
ബൃഹദ്വയോ ഹി ഭാനവേ ഽര്ചാ ദേവായാഗ്നയേ യം മിത്രം ന പ്രശസ്തയേ മര്താസോ ദധിരേ പുരഃ
മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ള അഗ്നിക്ക് ദേവന്മാർ പാട്ട് അർപ്പിച്ചു; മിത്രനെപ്പോലെ, പ്രശസ്തിക്കായി, മനുഷ്യർ അവനെ മുന്നിൽ വച്ചു.
അഗന്മ വൃത്രഹന്തമം ജ്യേഷ്ഠമഗ്നിമാനവമ് യ സ്മ ശ്രുതര്വന്നാര്ക്ഷേ ബൃഹദനീക ഇധ്യതേ
നാം വൃത്രനെ സംഹരിക്കുന്നവനെയും, പ്രായമായവനെയും, ജ്ഞാനിയെയും, അഗ്നിയെ സമീപിച്ചു. അവൻ ദാനത്തിൽ പ്രശസ്തനാണ്, വലിയ മുഖത്തോടെ കത്തുന്നു.
ജാതഃ പരേണ ധര്മണാ യത്സവൃദ്ഭിഃ സഹാഭുവഃ പിതാ യത്കശ്യപസ്യാഗ്നിഃ ശ്രദ്ധാ മാതാ മനുഃ കവിഃ
പരമധർമ്മത്തിൽ ജനിച്ച്, നീ മഹാന്മാരോടൊപ്പം ശക്തനായി. അഗ്നി കശ്യപന്റെ പിതാവാണ്, വിശ്വാസം മാതാവാണ്, മനു മഹർഷിയാണ്.
സോമം രാജാനം വരുണമഗ്നിമന്വാരഭാമഹേ ആദിത്യം വിഷ്ണും സൂര്യം ബ്രഹ്മാനം ച ബൃഹസ്പതിമ്
നാം സോമൻ രാജാവിനെയും, വരുണനെയും, അഗ്നിയെയും, ആദിത്യനെയും, വിഷ്ണുവിനെയും, സൂര്യനെയും, ബ്രഹ്മാവിനെയും, ബൃഹസ്പതിയെയും ആഹ്വാനിക്കുന്നു.
ഇത ഏത ഉദാരുഹന്ദിവഃ പൃഷ്ഠാന്യാ രുഹന് പ്ര ഭൂര്ജയോ യഥാ പഥോദ്യാമങ്ഗിരസോ യയുഃ
ഇവിടെ നിന്ന് അവർ ആകാശത്തിന്റെ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് ഉയർന്നു കയറുന്നു; അങ്ങിരസന്മാർ പ്രകാശത്തിന്റെ പാതയിലൂടെ പോയതുപോലെ, അവർ വിജയത്തോടെ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
രായേ അഗ്നേ മഹേ ത്വാ ദാനായ സമിധീമഹി ഈഡിഷ്വാ ഹി മഹേ വൃഷം ദ്യാവാ ഹോത്രായ പൃഥിവീ
സമ്പത്തിനും മഹത്വത്തിനും വേണ്ടി, അഗ്നേ, നാം നിന്നെ തെളിയിക്കുന്നു; നീ മഹാനായവൻ, വൃക്ഷൻ, ആകാശവും ഭൂമിയും നിന്റെ യാഗത്തിൽ ഹോത്രുക്കളാണ്.
ദധന്വേ വാ യദീമനു വോചദ്ബ്രഹ്മേതി വേരു തത് പരി വിശ്വാനി കാവ്യാ നേമിശ്ചക്രമിവാഭുവത്
ഇവിടെ ജ്ഞാനി 'ബ്രഹ്മം' എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചതെന്താണോ, അതാണ് എല്ലാ ജ്ഞാനപ്രവൃത്തികളെയും ചുറ്റിപ്പറ്റുന്നത്, ചക്രത്തിന്റെ അരികുപോലെ.
പ്രത്യഗ്നേ ഹരസാ ഹരഃ ശൃണാഹി വിശ്വതസ്പരി യാതുധാനസ്യ രക്ഷസോ ബലം ന്യുബ്ജവീര്യമ്
അഗ്നേ, നിന്റെ ശക്തിയോടെ, എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നുമുള്ള ഞങ്ങളുടെ പ്രാർത്ഥന കേൾക്കണം; യാതുധാനന്റെയും ദുഷ്ടന്റെയും ശക്തിയും കപടതയും നീ അണയ്ക്കണം.
ത്വമഗ്നേ വസൂംരിഹ രുദ്രാം ആദിത്യാം ഉത യജാ സ്വധ്വരം ജനം മനുജാതം ഘൃതപ്രുഷമ്
ഇവിടെ, അഗ്നേ, വസുക്കളെയും, രുദ്രന്മാരെയും, ആദിത്യന്മാരെയും പൂജിക്കണം; സത്പുരുഷന്മാരെയും, മനുഷ്യരെയും, നെയ്യാൽ അഭിഷേകം ചെയ്തവരെയും ആദരിക്കണം.
ദ്വിതീയ പ്രഥമോ ഽര്ധഃ പുരു ത്വാ ദാശിവാം വോചേ ഽരിരഗ്നേ തവ സ്വിദാ തോദസ്യേവ ശരണ ആ മഹസ്യ
രണ്ടാമത്തെയും ആദ്യപകുതിയെയും കുറിച്ച്, ഞാൻ നിന്നോടു ഭക്തിയോടെ സംസാരിക്കുന്നു; അഗ്നേ, നിന്റെ ശത്രു ആരാണ്? ഞാൻ ഒരു അമ്പുപോലെ നിന്റെ മഹത്വത്തിന്റെ അഭയത്തിലേക്ക് വരുന്നു.
പ്ര ഹോത്രേ പൂര്വ്യം വചോ ഽഗ്നയേ ഭരതാ ബൃഹത് വിപാം ജ്യോതീംഷി ബിഭ്രതേ ന വേധസേ
പഴയ വാക്ക് ഹോത്രുവിന്, അഗ്നിക്കു, ഭൃഗുക്കളുടെ മഹാനായവനും, ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശം വഹിക്കുന്നവനും, പ്രജ്ഞാവാനുമായവനു അർപ്പിക്കണം.
അഗ്നേ വാജസ്യ ഗോമത ഈശാനഃ സഹസോ യഹോ അസ്മേ ധേഹി ജാതവേദോ മഹി ശ്രവഃ
അഗ്നേ, ശക്തിയുടെയും സമ്പത്തിന്റെയും അധിപൻ, ധൈര്യത്തിന്റെയും വീര്യത്തിന്റെയും ഉടമ, ജന്മജ്ഞാനിയായവനേ, ഞങ്ങൾക്ക് മഹത്തായ കീർത്തി നൽകണം.
അഗ്നേ യജിഷ്ഠോ അധ്വരേ ദേവാം ദേവയതേ യജ ഹോതാ മന്ദ്രോ വി രാജസ്യതി സ്രിധഃ
അഗ്നേ, യാഗത്തിന് ഏറ്റവും യോഗ്യനായവനേ, ഭക്തർക്കായി ദേവന്മാരെ പൂജിക്കണം; സന്തോഷത്തോടെ ഹോത്രുവായി, നീ പ്രകാശിച്ച് എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുന്നു.