സാമവേദഃ

മയി വര്ചോ അഥോ യശോ ഽഥോ യജ്ഞസ്യ യത്പയഃ പരമേഷ്ഠീ പ്രജാപതിര്ദിവി ദ്യാമിവ ദൃംഹതു

എനിക്ക് തേജസും, കീർത്തിയും, യാഗത്തിന്റെ സാരവും ഉണ്ടാകട്ടെ; പരമനായ പ്രജാപതി അതിനെ ആകാശത്തിൽ, ആകാശത്തെപോലെ, ഉറപ്പാക്കട്ടെ.

സം തേ പയാംസി സമു യന്തു വാജാഃ സം വൃഷ്ണ്യാന്യഭിമാതിഷാഹഃ ആപ്യായമാനോ അമൃതായ സോമ ദിവി ശ്രവാംസ്യുത്തമാനി ധിഷ്വ

നിന്റെ പോഷകശക്തികൾ ഒന്നിക്കട്ടെ, വിജയങ്ങൾ ഒന്നിക്കട്ടെ, എതിര്‍പ്പിനെ ജയിക്കുന്ന ശക്തികൾ ഒന്നിക്കട്ടെ. അമൃതത്തിനായി സമൃദ്ധമായ സോമാ, പരമമായ കീർത്തി ആകാശത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണമേ.

ത്വമിമാ ഓഷധീഃ സോമ വിശ്വാസ്ത്വമപോ അജനയസ്ത്വം ഗാഃ ത്വമാതനോരുര്വാന്തരിക്ഷം ത്വം ജ്യോതിഷാ വി തമോ വവര്ഥ

സോമാ, നീ ഈ സസ്യങ്ങളെല്ലാം സൃഷ്ടിച്ചു, നീ ജലങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു, പശുക്കളെയും സൃഷ്ടിച്ചു. നിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വിശാലമായ അന്തരീക്ഷം നീ വ്യാപിപ്പിച്ചു; നിന്റെ പ്രകാശത്തോടെ ഇരുണ്ടതെല്ലാം നീ നീക്കി.

അഗ്നിമീഡേ പുരോഹിതം യജ്ഞസ്യ ദേവമൃത്വിജമ് ഹോതാരം രത്നധാതമമ്

ഞാൻ യാഗത്തിന്റെ പുരോഹിതനായ അഗ്നിയെ, ദൈവത്തെയും, കർമ്മം നിർവ്വഹിക്കുന്നവനെയും, ധനസമ്പത്തിന്റെ ദാതാവിനെയും സ്തുതിക്കുന്നു.

തേ മന്വത പ്രഥമം നാമ ഗോനാം ത്രിഃ സപ്ത പരമം നാമ ജനാന് താ ജാനതീരഭ്യനൂഷത ക്ഷാ ആവിര്ഭുവന്നരുണീര്യശസാ ഗാവഃ

അവർ പശുക്കളുടെ ആദ്യ നാമവും, മൂന്നു ഏഴു ജനങ്ങളുടെ ഉന്നത നാമവും ചിന്തിച്ചു. അവയെ അറിയുന്നവർ പിന്തുടർന്നു; പ്രസിദ്ധമായ ചുവപ്പുനിറമുള്ള പശുക്കൾ ഭൂമിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

സമന്യാ യന്ത്യുപയന്ത്യന്യാഃ സമാനമൂര്വം നദ്യസ്പൃണന്തി തമൂ ശുചിം ശുചയോ ദീദിവാംസമപാന്നപാതമുപ യന്ത്യാപഃ

ചിലവയാൾ ഒന്നിച്ച് പോകുന്നു, മറ്റുള്ളവർ ഒന്നിച്ച് വരുന്നു; നദികൾ ഒരേ വിശാലതയെ സ്പർശിക്കുന്നു. ശുദ്ധവും പ്രകാശമുള്ളവയും, ശുദ്ധവും പ്രകാശമുള്ള അന്നംകൊണ്ടുവരുന്ന ജലങ്ങളിലേക്ക് അടുക്കുന്നു.

ആ പ്രാഗാദ്ഭദ്രാ യുവതിരഹ്നഃ കേതൂന്ത്സമീര്ത്സതി അഭൂദ്ഭദ്രാ നിവേശനീ വിശ്വസ്യ ജഗതോ രാത്രീ

പുതിയ പ്രഭയോടെ, പടിഞ്ഞാറുനിന്ന് ഭദ്രയായ യുവതി ഉദിച്ചുയർന്നു; അവളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ വ്യാപിച്ചു. ഭദ്രമായ വിശ്രമസ്ഥലം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; സഞ്ചരിക്കുന്ന ലോകത്തിനുള്ള രാത്രി.

പ്രക്ഷസ്യ വൃഷ്ണോ അരുഷസ്യ നൂ മഹഃ പ്ര നോ വചോ വിദഥാ ജാതവേദസേ വൈശ്വാനരായ മതിര്നവ്യസേ ശുചിഃ സോമ ഇവ പവതേ ചാരുരഗ്നയേ

ഇപ്പോൾ ആ കാളയുടെ മഹത്വം നാം പാടാം, ചുവപ്പുനിറമുള്ളവന്റെ മഹത്വം. നമ്മുടെ വാക്കുകൾ ജാതവേദസിനെയും, വൈശ്വാനരനെയും, പുതുമനസ്സുള്ളവനെയും എത്തട്ടെ. ശുദ്ധമായ സോമം പോലെ, അഗ്നിക്കായി മനോഹരമായി പവിത്രമാകട്ടെ.

വിശ്വേ ദേവാ മമ ശൃണ്വന്തു യജ്ഞമുഭേ രോദസീ അപാം നപാച്ച മന്മ മാ വോ വചാംസി പരിചക്ഷ്യാണി വോചം സുമ്നേഷ്വിദ്വോ അന്തമാ മദേമ

എന്റെ യാഗം എല്ലാ ദേവതകളും, ആകാശവും ഭൂമിയും, ജലപുത്രനും കേൾക്കട്ടെ. എന്റെ വാക്കുകൾ നിങ്ങൾക്കിടയിൽ ചിതറാതിരിക്കട്ടെ; ഞാൻ അവയെ നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്തിൽ പറയട്ടെ, അവസാനം നാം സന്തോഷിക്കട്ടെ.

യശോ മാ ദ്യാവാപൃഥിവീ യശോ മേന്ദ്രബൃഹസ്പതീ യശോ ഭഗസ്യ വിന്ദതു യശോ മാ പ്രതിമുച്യതാമ് യശസ്വ്യാസ്യാഃ സം സദോ ഽഹം പ്രവദിതാ സ്യാമ്

എനിക്ക് ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലും നിന്ന് കീർത്തി ലഭിക്കട്ടെ, ഇന്ദ്രനിലും ബൃഹസ്പതിയിലും നിന്ന് കീർത്തി ലഭിക്കട്ടെ, ഭാഗനിൽ നിന്ന് കീർത്തി നേടട്ടെ, എനിക്കായി കീർത്തി വിടുവിക്കപ്പെടട്ടെ. പ്രശസ്തരായവരുടെ സഭയിൽ ഞാൻ സംസാരിക്കുന്നവനാകട്ടെ.

ഇന്ദ്രസ്യ നു വീര്യാണി പ്രവോചം യാനി ചകാര പ്രഥമാനി വജ്രീ അഹന്നഹിമന്വപസ്തതര്ദ പ്ര വക്ഷണാ അഭിനത്പര്വതാനാമ്

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഇന്ദ്രന്റെ വീര്യപ്രവൃത്തികൾ പാടുന്നു; ആദ്യം വജ്രം കൈവശമുള്ളവനായി അവൻ ചെയ്തവ. അവൻ പാമ്പിനെ കൊന്നു, ജലങ്ങളെ പൊളിച്ചു, പർവതങ്ങളുടെ വശങ്ങൾ തകർത്തു.

അഗ്നിരസ്മി ജന്മനാ ജാതവേദാ ഘൃതം മേ ചക്ഷുരമൃതം മ ആസന് ത്രിധാതുരര്കോ രജസോ വിമാനോ ഽജസ്രം ജ്യോതിര്ഹവിരസ്മി സര്വമ്

ജന്മത്താൽ ഞാൻ അഗ്നിയാണ്, എല്ലായിടത്തെയും അറിയുന്നവൻ. എനിക്ക് നേത്രം നെയ്യാണ്, ആഹാരം അമൃതമാണ്. ഞാൻ മൂന്നു വിധത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവൻ, സൂര്യൻ, ആകാശത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, ഒരിക്കലും അണങ്ങാത്ത പ്രകാശം, ഹവിരാഗ്നി, എല്ലാം തന്നെയാണ്.

പാത്യഗ്നിര്വിപോ അഗ്രം പദം വേഃ പാതി യഹ്വശ്ചരണം സൂര്യസ്യ പാതി നാഭാ സപ്തശീര്ഷാണമഗ്നിഃ

അഗ്നി ജ്ഞാനികളുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട പടിയെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു; സൂര്യന്റെ വേഗമുള്ള കാൽപാദം അവൻ സംരക്ഷിക്കുന്നു; അഗ്നി ഏഴു തലകളോടെ നാഭിയിൽ കാവൽ നിൽക്കുന്നു.

ഭ്രാജന്ത്യഗ്നേ സമിധാന ദീദിവോ ജിഹ്വാ ചരത്യന്തരാസനി സ ത്വം നോ അഗ്നേ പയസാ വസുവിദ്രയിം വര്ചോ ദൃശേ ഽദാഃ

പ്രഭയോടെ കത്തുന്ന അഗ്നിയെ പ്രജ്വലിപ്പിച്ചാൽ അവൻ ദീപ്തിയോടെ തെളിയുന്നു; അവന്റെ നാവ് അകത്തുള്ള ചിങ്ങാരമായി ചലിക്കുന്നു. അഗ്നേ, നീ ഞങ്ങൾക്ക് പോഷകവും സമ്പത്തും, പ്രകാശവും കാഴ്ചയും നൽകേണമേ.

വസന്ത ഇന്നു രന്ത്യോ ഗ്രീഷ്മ ഇന്നു രന്ത്യഃ വര്ഷാണ്യനു ശരദോ ഹേമന്തഃ ശിശിര ഇന്നു രന്ത്യഃ

വസന്തം എത്തിയിരിക്കുന്നു, സന്തോഷകരം; വേനൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു, സന്തോഷകരം; മഴക്കാലം അതിന് പിന്നാലെ, പിന്നെ ശരത്കാലം, ശീതകാലം, ശിശിരം, എല്ലാം സന്തോഷകരമാണ്.

സഹസ്രശീര്ഷാ പുരുഷഃ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രപാത് സ ഭൂമിം സര്വതോ വൃത്വാത്യതിഷ്ഠദ്ദശാങ്ഗുലമ്

പുരുഷനു ആയിരം തലകളും ആയിരം കണ്ണുകളും ആയിരം കാലുകളും ഉണ്ട്; അവൻ ഭൂമിയെ മുഴുവൻ വ്യാപിച്ച് പത്തു വിരൽ നീളത്തിൽ അതിനുമുകളിൽ നിലകൊണ്ടു.

ത്രിപാദൂര്ധ്വ ഉദൈത്പുരുഷഃ പദോ ഽസ്യേഹാഭവത്പുനഃ തഥാ വിഷ്വങ് വ്യക്രാമദശനാനശനേ അഭി

പുരുഷന്റെ മൂന്നു ഭാഗം മുകളിലേക്ക് ഉയർന്നു; ഒരു ഭാഗം വീണ്ടും ഇവിടെ ജനിച്ചു. അവൻ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചു, ഭക്ഷിക്കുന്നതിലും ഭക്ഷിക്കാത്തതിലും പ്രവേശിച്ചു.

പുരുഷ ഏവേദം സര്വം യദ്ഭൂതം യച്ച ഭാവ്യമ് പാദോ ഽസ്യ സര്വാ ഭൂതാനി ത്രിപാദസ്യാമൃതം ദിവി

ഈ സകലവും പുരുഷനാണ്—ഇതുവരെ ഉണ്ടായതും വരാനിരിക്കുന്നതും. എല്ലാ ജീവികളും അവന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രം; മൂന്നു ഭാഗം അമൃതമായത് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഉണ്ട്.

താവാനസ്യ മഹിമാ തതോ ജ്യായാംശ്ച പൂരുഷഃ ഉതാമൃതത്വസ്യേശാനോ യദന്നേനാതിരോഹതി

ഇതാണ് അവന്റെ മഹത്വം, എന്നാൽ പുരുഷൻ അതിലും വലിയവനാണ്. അവൻ അമൃതതയുടെ അധിപൻ, ആഹാരത്തിലൂടെ അതിനെക്കാൾ ഉയരുന്നു.

തതോ വിരാഡജായത വിരാജോ അധി പൂരുഷഃ സ ജാതോ അത്യരിച്യത പശ്ചാദ്ഭൂമിമഥോ പുരഃ

അവനിൽ നിന്നാണ് വിരാജ് ജനിച്ചത്, വിരാജിൽ നിന്നാണ് പുരുഷൻ. ജനിച്ച ശേഷം അവൻ ഭൂമിയുടെ പിന്നിലും മുന്നിലും വ്യാപിച്ചു.

മന്യേ വാം ദ്യാവാപൃഥിവീ സുഭോജസൌ യേ അപ്രഥേഥാമമിതമഭി യോജനമ് ദ്യാവാപൃഥിവീ ഭവതം സ്യോനേ തേ നോ മുഞ്ചതമംഹസഃ

ദ്യാവും ഭൂമിയും, നിങ്ങൾ സമൃദ്ധിയോടെ പരന്നു, അതിരില്ലാതെ ഒന്നിച്ചു ചേർന്നിരിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ദ്യാവും ഭൂമിയും, ഞങ്ങൾക്ക് ഉറപ്പായിരിക്കുക; ഞങ്ങളെ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കണം.

ഹരീ ത ഇന്ദ്ര ശ്മശ്രൂണ്യുതോ തേ ഹരിതൌ ഹരി തം ത്വാ സ്തുവന്തി കവയഃ പുരുഷാസോ വനര്ഗവഃ

ഇന്ദ്രേ, നിന്റെ താടികൾ മഞ്ഞവയാണ്, നിന്റെ കുതിരകളും മഞ്ഞവയാണ്. കവിൾ, പുരുഷന്മാർ, ഗായകർ, മഞ്ഞവനായ നിന്നെ പുകഴ്ത്തുന്നു.

യദ്വര്ചോ ഹിരണ്യസ്യ യദ്വാ വര്ചോ ഗവാമുത സത്യസ്യ ബ്രഹ്മണോ വര്ചസ്തേന മാ സം സൃജാമസി

പൊന്നിന്റെ പ്രകാശം, പശുക്കളുടെ പ്രകാശം, സത്യത്തിന്റെ പ്രകാശം, ബ്രഹ്മവാകിന്റെ പ്രകാശം—ഈ പ്രകാശങ്ങളൊക്കെയും ഞങ്ങൾക്കൊപ്പം ചേരട്ടെ.

സഹസ്തന്ന ഇന്ദ്ര ദദ്ധ്യോജ ഈശേ ഹ്യസ്യ മഹതോ വിരപ്ശിന് ക്രതും ന നൃമ്ണം സ്ഥവിരം ച വാജം വൃത്രേഷു ശത്രൂന്ത്സുഹനാ കൃധീ നഃ

ഇന്ദ്രേ, ആ ശക്തിയാൽ ഞങ്ങൾക്ക് ബലം നൽകണം; നീ ഈ മഹത്തായ ശക്തിയുടെ അധിപനാണ്, ദൂരദർശിയുമാണ്. ഞങ്ങൾക്ക് ജ്ഞാനവും പുരുഷാർത്തവും ദീർഘകാല ശക്തിയും നൽകണം; യുദ്ധങ്ങളിൽ ഞങ്ങളെ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കാൻ സഹായിക്കണം.

സഹര്ഷഭാഃ സഹവത്സാ ഉദേത വിശ്വാ രൂപാണീ ബിഭ്രതീര്ദ്വ്യൂദ്നീഃ ഉരുഃ പൃഥുരയം വോ അസ്തു ലോക ഇമാ ആപഃ സുപ്രപാണാ ഇഹ സ്ത

ശക്തിയുള്ള കാളകളും കാളക്കുട്ടികളും കൂടെ, എല്ലാ രൂപങ്ങളും ധരിച്ച്, ദൈവികമായ രണ്ട് പശുക്കളേ, ഉയിർക്കൂ. ഈ വിശാലവും വലുതുമായ ലോകം നിങ്ങളുടെതാകട്ടെ; ഈ ജലങ്ങൾ നല്ലവണ്ണം സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ഇവയും നിങ്ങള്ക്ക് സമർപ്പിതമാണ്.

അഗ്ന ആയൂംഷി പവസ ആസുവോര്ജമിഷം ച നഃ ആരേ ബാധസ്വ ദുച്ഛുനാമ്

അഗ്നേ, ഞങ്ങളുടെ ആയുസ്സ് ശുദ്ധമാക്കുക, വേഗത്തിൽ ശക്തിയും അഹാരവും നൽകുക; ദുഷ്ടചിന്തകളെ ദൂരെയാക്കുക.

വിഭ്രാങ്ബൃഹത്പിബതു സോമ്യം മധ്വായുര്ദധദ്യജ്ഞപതാവവിഹ്രുതമ് വാതജൂതോ യോ അഭിരക്ഷതി ത്മനാ പ്രജാഃ പിപര്തി ബഹുധാ വി രാജതി

പ്രഭയോടെ ഉള്ളവൻ മഹാസോമം കുടിക്കട്ടെ, യജ്ഞാധിപതിക്ക് ആയുസും ആനന്ദവും നൽകുന്നു. കാറ്റിന്റെ പ്രേരണയോടെ സ്വയശക്തിയിൽ സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ, സന്തതികളെ പോഷിപ്പിക്കുകയും പലവിധത്തിൽ പ്രകാശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ചിത്രം ദേവാനാമുദഗാദനീകം ചക്ഷുര്മിത്രസ്യ വരുണസ്യാഗ്നേഃ ആപ്രാ ദ്യാവാപൃഥിവീ അന്തരിക്ഷം സൂര്യ ആത്മാ ജഗതസ്തസ്ഥുഷശ്ച

ദേവന്മാരുടെ അത്ഭുതരൂപം ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു—മിത്രന്റെയും വരുണന്റെയും അഗ്നിയുടെയും കണ്ണ്. അത് ദ്യാവും ഭൂമിയും അന്തരീക്ഷവും നിറച്ചിരിക്കുന്നു; സൂര്യൻ സകല ചലിക്കുന്നതിന്റെയും നിലനിൽക്കുന്നതിന്റെയും ആത്മാവാണ്.

ആയം ഗൌഃ പൃശ്നിരക്രമീദസദന്മാതരം പുരഃ പിതരം ച പ്രയന്ത്സ്വഃ

ഈ പുള്ളിക്കാളി മുന്നോട്ട് നടന്നു; അവൾ അമ്മയുടെ മുമ്പിൽ ഇരുന്നു, പിതാവിനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് സമീപിച്ചു.