സാമവേദഃ

രേവാം ഇദ്രേവത സ്തോതാ സ്യാത്ത്വാവതോ മഘോനഃ പ്രേദു ഹരിവഃ സുതസ്യ

സമ്പത്താൽ സമൃദ്ധനായ പാടകൻ നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ ധന്യനാകട്ടെ, മഹാദാനിയായോ, പിഴിഞ്ഞ സോമപാനത്തിനായി വേഗത്തിൽ വരിക.

ഉക്ഥം ച ന ശസ്യമാനം നാഗോ രയിരാ ചികേത ന ഗായത്രം ഗീയമാനമ്

ഇന്ദ്രനേ, ആരെങ്കിലും വേദപാഠം ചൊല്ലുമ്പോഴും, സമ്പത്ത് പ്രശംസിക്കുമ്പോഴും, പാട്ട് പാടുമ്പോഴും, അതൊന്നും നിന്നെ മറികടക്കില്ല.

മാ ന ഇന്ദ്ര പീയത്നവേ മാ പരാ ദാഃ ശിക്ഷാ ശചീവഃ ശചീഭിഃ

ഇന്ദ്രനേ, ഞങ്ങളെ ദുർബലരാക്കരുത്, മറ്റുള്ളവർക്കു വിട്ടുകൊടുക്കരുത്; നിന്റെ ശക്തികൾകൊണ്ട് ഞങ്ങൾക്കു ബലം നൽകേണമേ.

ഏന്ദ്ര യാഹി ഹരിഭിരുപ കണ്വസ്യ സുഷ്ടുതിമ് ദിവോ അമുഷ്യ ശാസതോ ദിവം യയ ദിവാവസോ

ഇന്ദ്രനേ, നിന്റെ കുതിരകളോടൊപ്പം കണ്വന്റെ സ്തുതിക്കായി വരിക; ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്നവന്റെ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയരുക, നീ പകൽ വസിക്കുന്ന ആ ആകാശത്തിലേക്ക്.

അത്രാ വി നേമിരേഷാമുരാം ന ധൂനുതേ വൃകഃ ദിവോ അമുഷ്യ ശാസതോ ദിവം യയ ദിവാവസോ

ഇവിടെ അവരുടെ രഥചക്രങ്ങൾ തകരാറാകാറില്ല, കുരങ്ങൻ അവയെ അലയ്ക്കാറുമില്ല; ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്നവന്റെ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയരുക, നീ പകൽ വസിക്കുന്ന ആ ആകാശത്തിലേക്ക്.

ആ ത്വാ ഗ്രാവാ വദനീഹ സോമീ ഘോഷേണ വക്ഷതു ദിവോ അമുഷ്യ ശാസതോ ദിവം യയ ദിവാവസോ

ഇവിടെ, കല്ല് നിനക്ക് സംസാരിക്കട്ടെ, സോമപാനി, അതിന്റെ ശബ്ദത്തോടെ വിളിക്കട്ടെ; ആകാശത്തെ അധികരിക്കുന്നവന്റെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് നീ ഉയരുക, നീ പകലിൽ വസിക്കുന്ന ആ സ്വർഗത്തിലേക്ക്.

പവസ്വ സോമ മന്ദയന്നിന്ദ്രായ മധുമത്തമഃ

സോമാ, ഇന്ദ്രനെ ആനന്ദിപ്പിച്ച്, ഏറ്റവും മധുരമായതായി ഒഴുകുക.

തേ സുതാസോ വിപശ്ചിതഃ ശുക്രാ വായുമസൃക്ഷത

അവിടെ പിഴിഞ്ഞ സാരങ്ങൾ, ജ്ഞാനപൂർണ്ണവും പ്രകാശമുള്ളതുമായവ, വായുവിലേക്കു ഒഴുകി.

അസൃഗ്രം ദേവവീതയേ വാജയന്തോ രഥാ ഇവ

ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹത്തിനായി, രഥങ്ങൾ പോലെ പാഞ്ഞ് അവ ഒഴുകി.

അഗ്നിം ഹോതാരം മന്യേ ദാസ്വന്തം വസോഃ സൂനും സഹസോ ജാതവേദസം വിപ്രം ന ജാതവേദസമ് യ ഊര്ധ്വരോ സ്വധ്വരോ ദേവോ ദേവാച്യാ കൃപാ ഘൃതസ്യ വിഭ്രാഷ്ടിമനു ശുക്രശോചിഷ ആജുഹ്വാനസ്യ സര്പിഷഃ

ഞാൻ അഗ്നിയെ ഹോതാവായി, ദാനശീലനായവനായി, ശക്തിയുടെ പുത്രനായി, എല്ലാം അറിയുന്നവനായി, പ്രബുദ്ധനായവനായി കരുതുന്നു. സ്വയം ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നവൻ, സ്വയം നിയമം പാലിക്കുന്ന ദൈവം, ആരാധനയ്ക്ക് അർഹനായവൻ, നെയ്യിന്റെ പ്രവാഹം പിന്തുടരുന്നവൻ, പ്രകാശമുള്ള ജ്വാലകളോടെ, നെയ്യ് സ്വീകരിക്കുന്നവൻ.

യജിഷ്ഠം ത്വാ യജമാനാ ഹുവേമ ജ്യേഷ്ഠമങ്ഗിരസാം വിപ്ര മന്മഭിര്വിപ്രേഭിഃ ശുക്രമന്മഭിഃ പരിജ്മാനമിവ ദ്യാം ഹോതാരം ചര്ഷണീനാമ് ശോചിഷ്കേശം വൃഷണം യമിമാ വിശഃ പ്രാവന്തു ജൂതയേ വിശഃ

യാഗത്തിന് ഏറ്റവും യോഗ്യനായ അഗ്നേ, അങ്ങയെ ഞങ്ങൾ ആഹ്വാനിക്കുന്നു. അങ്ങ് അങ്കിരസുമാരിൽ പ്രധാനം, പ്രബുദ്ധന്മാരുടെ ചിന്തകളാൽ ഞങ്ങൾ അങ്ങയെ വിളിക്കുന്നു. ആകാശം എല്ലാം ചുറ്റുന്നതുപോലെ, ജനങ്ങളുടെ ഹോതാവായി, ദീപ്തമായ കേശമുള്ളവനായി, ശക്തനായവനായി, ജനങ്ങൾ വഴികാട്ടലിന് ആശ്രയിക്കുന്നവനായി അങ്ങെൻ്റെ സഹായം തേടുന്നു.

സ ഹി പുരൂ ചിദോജസാ വിരുക്മതാ ദീദ്യാനോ ഭവതി ദ്രുഹന്തരഃ പരശുര്ന ദ്രുഹന്തരഃ വീഡു ചിദ്യസ്യ സമൃതൌ ശ്രുവദ്വനേവ യത്സ്ഥിരമ് നിഷ്ഷഹമാണോ യമതേ നായതേ ധന്വാസഹാ നായതേ

അവൻ വലിയ ശക്തിയോടെ പ്രകാശം പകർന്നു, വഞ്ചനയിൽ നിന്ന് ദൂരെയുള്ളവനാണ്; വെട്ടിക്കൊള്ളുന്ന കുരുവിനുപോലെയും വഞ്ചനയില്ലാത്തവൻ. അവൻ്റെ സഭയിൽ ഉറപ്പുള്ളതും, കാടിൽ കേൾക്കുന്നപോലെ കേൾക്കുന്നു; സഹിഷ്ണുതയോടെ അളന്ന് നയിക്കുന്നവൻ, യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെടാത്തവൻ.

നവമ ദ്വിതീയോ ഽര്ധഃ അഗ്നേ തവ ശ്രവോ വയോ മഹി ഭ്രാജന്തേ അര്ചയോ വിഭാവസോ ബൃഹദ്ഭാനോ ശവസാ വാജമുക്ഥ്യം ദധാസി ദാശുഷേ കവേ

അഗ്നേ, അങ്ങയുടെ മഹത്വവും ശക്തിയും എപ്പോഴും പുതുമയുള്ളതും വലുതുമാണ്. അങ്ങയുടെ ജ്വാലകൾ ദീപ്തിയോടെ തിളങ്ങുന്നു. മഹത്തായ പ്രകാശത്തോടെ, അങ്ങ് ഭക്തനു വാഴ്ത്തപ്പെടുന്ന വിജയഫലം നൽകുന്നു, ജ്ഞാനിയേ.

പാവകവര്ചാഃ ശുക്രവര്ചാ അനൂനവര്ചാ ഉദിയര്ഷി ഭാനുനാ പുത്രോ മാതരാ വിചരന്നുപാവസി പൃണക്ഷി രോദസീ ഉഭേ

നിന്റെ പ്രകാശം അഗ്നിപോലെ ദീപ്തിയോടെ, ശുദ്ധമായ വെളിച്ചത്തോടും, ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാത്ത ഭാസ്വരതയോടും കൂടി ഉയിർക്കുന്നു. അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്ന മകനുപോലെ, നീ ഇരുവശവും നിറയ്ക്കുന്നു.

ഊര്ജോ നപാജ്ജാതവേദഃ സുശസ്തിഭിര്മന്ദസ്വ ധീതിഭിര്ഹിതഃ ത്വേ ഇഷഃ സം ദധുര്ഭൂരിവര്പസശ്ചിത്രോതയോ വാമജാതാഃ

ശക്തിയുടെ പുത്രനായ ജാതവേദാ, ഞങ്ങളുടെ നല്ല ആശംസകളിൽ സന്തോഷിക്കണം. ഞങ്ങളുടെ ചിന്തകളാൽ നിലനിൽക്കുന്നവൻ, മഹത്തായ രൂപത്തോടും അത്ഭുതകരമായി ജനിച്ചവയുമായ സമ്പത്തുകൾ നിന്നിൽ ചേർത്തിരിക്കുന്നു.

ഇരജ്യന്നഗ്നേ പ്രഥയസ്വ ജന്തുഭിരസ്മേ രായോ അമര്ത്യ സ ദര്ശതസ്യ വപുഷോ വി രാജസി പൃണക്ഷി ദര്ശതം ക്രതുമ്

അഗ്നേ, നീ ജന്തുക്കളിൽ തെളിഞ്ഞ് പ്രത്യക്ഷമാകണം. അമരനായവാ, ഞങ്ങൾക്ക് സമ്പത്ത് നൽകണം. കാണാവുന്ന രൂപത്തിൽ നീ പ്രകാശിക്കുന്നു; കാണാവുന്ന ബുദ്ധിയുടെ ശക്തി ഞങ്ങളിൽ നിറയ്ക്കുന്നു.

ഇഷ്കര്ത്താരമധ്വരസ്യ പ്രചേതസം ക്ഷയന്തം രാധസോ മഹഃ രാതിം വാമസ്യ സുഭഗാം മഹീമിഷം ദധാസി സാനസിം രയിമ്

നീ യാഗത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവും, ജ്ഞാനിയുമാണ്; മഹത്തായ ദാനങ്ങൾ നിലനിർത്തുന്നു. നീ ഉത്തമവും ഭാഗ്യവതിയുമായ സമൃദ്ധിയും, ധാരാളം അന്നവും, ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന സമ്പത്തും നൽകുന്നു.

ഋതാവാനം മഹിഷം വിശ്വദര്ശതമഗ്നിം സുമ്നായ ദധിരേ പുരോ ജനാഃ ശ്രുത്കര്ണം സപ്രഥസ്തമം ത്വാ ഗിരാ ദൈവ്യം മാനുഷാ യുഗാ

പണ്ടുകാലത്തെ ജനങ്ങൾ അഗ്നിയെ, എല്ലാം കാണുന്ന മഹിഷനെ, സ്നേഹത്തോടെ മനസ്സിൽ വച്ച് ആരാധിച്ചു; ഏറ്റവും പ്രശസ്തനും, എല്ലാവരും പാടുന്ന ദൈവത്തെയും, മനുഷ്യരാശിയുടെ എല്ലാ കാലങ്ങളിലും വാക്കുകൾകൊണ്ട് അവർ വാഴ്ത്തി.

പ്ര സോ അഗ്നേ തവോതിഭിഃ സുവിരാഭിസ്തരതി വാജകര്മഭിഃ യസ്യ ത്വം സഖ്യമാവിഥ

അഗ്നേ, നിന്റെ സഹായത്തിലും വീര്യത്തിലും ആശ്രയിച്ച് ധൈര്യപ്രവൃത്തികളാൽ ഒരാൾ വിജയിക്കുന്നു; നീ അവനോടൊപ്പം സ്നേഹബന്ധം വളർത്തിയിരിക്കുന്നു.

തവ ദ്രപ്സോ നീലവാന്വാശ ഋത്വിയ ഇന്ധാനഃ സിഷ്ണവാ ദദേ ത്വം മഹീനാമുഷസാമസി പ്രിയഃ ക്ഷപോ വസ്തുഷു രാജസി

നീലയണിഞ്ഞ നിന്റെ രൂപം, അഗ്നേ, യജ്ഞത്തിൽ പുരോഹിതൻ തെളിയിക്കുന്നു; ഉഷസ്സുകൾക്ക് പ്രിയനും രാത്രികളിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവനും നീ വീടുകളിൽ രാജാവാണ്.

തമോഷധീര്ദധിരേ ഗര്ഭമൃത്വിയം തമാപോ അഗ്നിം ജനയന്ത മാതരഃ തമിത്സമാനം വനിനശ്ച വീരുധോ ഽന്തര്വതീശ്ച സുവതേ ച വിശ്വഹാ

സസ്യങ്ങൾ യജ്ഞഗർഭം വച്ചു; ജലങ്ങൾ, മാതാക്കളായി, അഗ്നിയെ ജനിപ്പിച്ചു; മരങ്ങളും ഔഷധികളും, ഉള്ളിൽ ധരിക്കുന്നവരും ഒഴുകുന്നവരും, എല്ലാവരും ചേർന്ന് ആ സർവ്വവ്യാപിയായവനെ സൃഷ്ടിച്ചു.

അഗ്നിരിന്ദ്രായ പവതേ ദിവി ശുക്രോ വി രാജതി മഹിഷീവ വി ജായതേ

ഇന്ദ്രനു വേണ്ടി അഗ്നി ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു; സ്വർഗത്തിൽ അവൻ പ്രകാശിക്കുന്നു, മഹാബലശാലിയായ മഹിഷനെപ്പോലെ ജനിക്കുന്നു.

യോ ജാഗാര തമൃചഃ കാമയന്തേ യോ ജാഗാര തമു സാമാനി യന്തി യോ ജാഗാര തമയം സോമ ആഹ തവാഹമസ്മി സഖ്യേ ന്യോകാഃ

ആരാണോ ജാഗരിക്കുന്നത്, അവനെ ഋചകൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അവനെ സാമഗാനങ്ങൾ തേടുന്നു; അവനെ സോമം പറയുന്നു: 'ഞാൻ നിന്റെ സ്നേഹത്തിൽ നിന്നാണ്, ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം പാർക്കുന്നു.'

അഗ്നിര്ജാഗാര തമൃചഃ കാമയന്തേഗ്നിര്ജാഗാര തമു സാമാനി യന്തി അഗ്നിര്ജാഗാര തമയം സോമ ആഹ തവാഹമസ്മി സഖ്യേ ന്യോകാഃ

അഗ്നി ജാഗരിക്കുന്നു, അവനെ ഋചകൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അഗ്നി ജാഗരിക്കുന്നു, അവനെ സാമങ്ങൾ തേടുന്നു; അഗ്നി ജാഗരിക്കുന്നു, സോമം പറയുന്നു: 'ഞാൻ നിന്റെ സ്നേഹത്തിൽ നിന്നാണ്, ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം പാർക്കുന്നു.'

നമഃ സഖിഭ്യഃ പൂര്വസദ്ഭ്യോ നമഃ സാകന്നിഷേഭ്യഃ യുഞ്ജേ വാചം ശതപദീമ്

മുൻപിരുന്ന സഖാക്കൾക്ക് വന്ദനം, ഇപ്പോൾ കൂടെ ഇരിക്കുന്നവർക്കും വന്ദനം; ഞാൻ നൂറു വഴികളിൽ വാക്ക് ചേർക്കുന്നു.

യുഞ്ജേ വാചം ശതപദീം ഗായേ സഹസ്രവര്ത്തനി ഗായത്രം ത്രൈഷ്ടുഭം ജഗത്

ഞാൻ നൂറു വഴികളിൽ വാക്ക് ചേർക്കുന്നു, ആയിരം വഴികളിൽ ഗാനം പാടുന്നു, ഗായത്രിയും ത്രിഷ്ടുപും ജഗതിയും.

ഗായത്രം ത്രൈഷ്ടുഭം ജഗദ്വിശ്വാ രൂപാണി സമ്ഭൃതാ ദേവാ ഓകാംസി ചക്രിരേ

ഗായത്രി, ത്രിഷ്ടുപ്, ജഗതി—ഈ രൂപങ്ങൾ ദേവന്മാർ ഒന്നിച്ചു കൂട്ടി; അവരവരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി.

അഗ്നിര്ജ്യോതിര്ജ്യോതിരഗ്നിരിന്ദ്രോ ജ്യോതിര്ജ്യോതിരിന്ദ്രഃ സൂര്യോ ജ്യോതിര്ജ്യോതിഃ സൂര്യഃ

അഗ്നി പ്രകാശമാണ്, പ്രകാശം അഗ്നിയാണ്; ഇന്ദ്രൻ പ്രകാശമാണ്, പ്രകാശം ഇന്ദ്രനാണ്; സൂര്യൻ പ്രകാശമാണ്, പ്രകാശം സൂര്യനാണ്.

പുനരൂര്ജാ നി വര്ത്തസ്വ പുനരഗ്ന ഇഷായുഷാ പുനര്നഃ പാഹ്യംഹസഃ

പുനരായ്, പോഷണത്തോടെ തിരികെ വരിക; അഗ്നേ, ഭക്ഷ്യവും ആയുസും കൊണ്ടു വീണ്ടും വരിക; വീണ്ടും വരിക, ഞങ്ങളെ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കൂ.