അഗ്നിയെ വീടിന്റെ അധിപനായി, യാഗത്തിൽ പുരോഹിതനായി, സകലവും അറിയുന്നവനായി, ആഗ്രഹിച്ച ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവനായി ഭക്തരായ നമ്മൾ ആദരപൂർവ്വം പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ജലങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഈ ദൈവത്തെ, പാപരഹിതനായി, ഭാഗ്യശാലിയുമായി, ജ്ഞാനിയുമായി, സ്നേഹപൂർവ്വം സഹായത്തിനായി മനുഷ്യർ തിരഞ്ഞെടുത്തു. അർപ്പണങ്ങളാൽ ശുദ്ധീകരിച്ച്, പുരോഹിതനെ യഥാസ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിച്ച്, ഇഡായുടെ സിംഹാസനത്തിൽ ആദരപൂർവ്വം അർഹനായ അഗ്നിയെ ആരാധിക്കുന്നു. യൗവനപൂർണ്ണനായ ഈ അഗ്നിയുടെ കുചിയിൽ പ്രകാശം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അമ്മമാരെ അനുഗമിച്ച് അവൻ പിന്തുണയ്ക്കാൻ പോകുന്നു. ജനിച്ച ഉടനെ തന്നെ, അഗ്നി തന്റെ മഹത്തായ കര്ത്തവ്യം നിർവഹിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അഗ്നിയുടെ ഒരു രൂപം ഇതാണ്, മറ്റൊന്ന് മറ്റേതെങ്കിലും; മൂന്നാമത്തെ പ്രകാശത്തോടൊപ്പം, അവൻ സകലത്തിലും വ്യാപിച്ചു, ദൈവങ്ങൾക്ക് പ്രിയനായവനായി, ഉന്നത ജന്മസ്ഥാനത്ത് മനോഹരമായ രൂപം ധരിക്കുന്നു. ജാതവേദസായ അഗ്നിക്ക് ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ ചിന്തയിലൂടെ, രഥംപോലെ, മഹത്വം പകർന്നു സ്തുതിക്കുന്നു. നമ്മുടെ സഭയ്ക്ക് അഗ്നിയുടെ അനുഗ്രഹം ഉണ്ടാകട്ടെ; അവന്റെ സൗഹൃദത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ വേർപെടരുതേ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ അഗ്നിയെ സകലവ്യാപിയായവനായി, ജനങ്ങളുടെ അതിഥിയായി, ദർശിയായി, സ്വാമിയായ്, ആകാശത്തിന്റെ തലവനായി, ഭൂമിയുടെ ആധാരമായി, ഋതുവിൽ ജനിച്ചവനായി, പാത്രത്തിനടുത്തവനായി സൃഷ്ടിച്ചു. അഗ്നിയിൽ നിന്നു ജലങ്ങൾ മലയുടെ ശിഖരത്തിൽ നിന്നു ഒഴുകുന്നപോലെ പരന്നു; അഗ്നിയെ ദേവതകൾ സ്തുതികളാൽ സൃഷ്ടിച്ചു. അഗ്നിക്ക് സമർപ്പിച്ച ഗീതങ്ങൾ, യുദ്ധത്തിലെ വിജയികളായ കുതിരകൾ സമ്മാനം നേടുന്നതുപോലെ, ശക്തി നൽകുന്നു. ഹവിയുടെ രാജാവായ അഗ്നിയെ, ഭൂമിയുടെയും ആകാശത്തിന്റെയും യഥാർത്ഥ പുരോഹിതനായ രുദ്രനെ, സുവർണ്ണരൂപനായ, സഹായത്തിനായി സജ്ജനായ പുരാതനനെ, ഇന്ദ്രൻ്റെ ചിന്താപരമായ പ്രവർത്തനത്തിന് മുമ്പ് ആദരപൂർവ്വം ആഹ്വാനിക്കുന്നു. രാജാവായ അഗ്നി, കൂട്ടുകാരനായവൻ, ആദരപൂർവ്വം തെളിയുന്നു; clarified ghee കൊണ്ട് ആഹ്വാനിക്കുമ്പോൾ, മനുഷ്യർ അവനെ ഹവികളാൽ സ്തുതിക്കുന്നു. പ്രഭാതത്തിൽ, ശക്തനായ അഗ്നി മുന്നിൽ തെളിയുന്നു. തന്റെ മഹത്തായ പതാകയുമായി, അഗ്നി ഭൂമിയുടെയും ആകാശത്തിന്റെയും ഇടയിൽ കാളപോലെ ഗർജ്ജിച്ച് മുന്നേറുന്നു; ആനയുടെപോലെ, ജലങ്ങളുടെ മടിയിൽ ഉയർന്ന് നില്ക്കുന്നു. പ്രഭയുള്ള കിരണങ്ങളാൽ മനുഷ്യർ അഗ്നിയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; പ്രകാശവാനായ, ദൂരദർശിയായ, വീടിന്റെ അധിപനായ, ആഹ്വാനിക്കപ്പെടേണ്ടവനായ അഗ്നി, ദിവ്യനിൽ നിന്നു വീണുവീഴുന്നു. ആളുകൾ അഗ്നിയെ ഉണർത്തുമ്പോൾ, അഗ്നി പാൽപോലെ പ്രഭാതത്തെ പരത്തുന്നു; ശക്തനായ യുവാക്കൾ പോലെ കിരണങ്ങൾ ആകാശത്തേക്കുയരുന്നു. ശക്തനായ അഗ്നി സമൃദ്ധമായ പ്രകാശം നൽകുന്നു; ജ്ഞാനികളെയും അജ്ഞാനികളെയും നയിക്കുന്നു; പുരാതന നഗരത്തിന്റെ നിയമം സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഭക്തർ ഗീതങ്ങളാൽ സ്വർണ്ണമൂക്കുള്ള, ദിവ്യകവചം ധരിച്ച അഗ്നിയുടെ പ്രചോദനത്തെ തേടുന്നു. അഗ്നിയുടെ ഒരു പ്രകാശം വേറെ, പരിശുദ്ധി വേറെ; അവൻ രണ്ട് രൂപങ്ങളുള്ളവൻ, പകലും രാത്രിയും പോലെ. അഗ്നിയുടെ എല്ലാ ശക്തികളും അത്ഭുതകരമാണ്; പൂഷൻ പോലെ, അവന്റെ അനുഗ്രഹം നമ്മോടൊപ്പം ഉണ്ടാകട്ടെ. സമ്പത്തും ദീർഘായുസ്സുമുള്ള പശുവിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഭാഗം, അഗ്നി, ദാനശീലനായവൻ, നമ്മെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ. നമ്മുടെ പുത്രനും സന്തതിയും ജയിക്കട്ടെ; അവന്റെ സദ്ബുദ്ധി നമ്മോടൊപ്പം ഉണ്ടാകട്ടെ. ആകാശം അറിയുന്ന മഹാപുരോഹിതൻ ജനിക്കുന്നു; മനുഷ്യരുടെ ഇടയിൽ ഇരുന്നു, ജലങ്ങളെ ചലിപ്പിക്കുന്നു; ഹവികൾ കൈവശം വയ്ക്കുന്നു; ദാനങ്ങൾ എത്തിക്കുന്നു; ശരീരത്തിന്റെ രക്ഷകനായി, സമ്പത്തിലേക്കു നയിക്കുന്നു. രാജാവായ, പ്രശസ്തനായ, ജനങ്ങളിൽ ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവനായ, ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ മഹത്തായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവൻ, സ്തുതികളോടെ സമീപിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അവൻ അനുഗ്രഹം നൽകട്ടെ. കാടുകളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ജാതവേദസ്, ഗർഭിണിയായ അമ്മമാർ പോഷിപ്പിക്കുന്ന ഗർഭംപോലെ, ഉണർന്നിരിക്കുന്നവരും ഹവികൾ അർപ്പിക്കുന്നവരും അഗ്നിയെ ദിവസേന സ്തുതിക്കുന്നു. പ്രാചീനകാലം മുതൽ അഗ്നി മായാജാലക്കാരെ നശിപ്പിക്കുന്നു; യുദ്ധങ്ങളിൽ ദാനവന്മാർ അഗ്നിയെ ജയിച്ചിട്ടില്ല. ദുഷ്ടന്മാരെയും ദുഷ്ടഭോജകരെയും ദഹിപ്പിക്കൂ; ദിവ്യായുധം ലക്ഷ്യം വിട്ടുപോകരുതേ. അഗ്നി, അതിപ്രഭയുള്ള ശക്തി നമുക്ക് നൽകൂ; സമ്പത്തിലേക്കുള്ള മാർഗ്ഗത്തിൽ നയിക്കൂ; വിജയത്തിലേക്കുള്ള വഴി നല്കൂ. വീരൻ ജനിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ അഗ്നിയെ ഉണർത്തട്ടെ; മനുഷ്യഹവികൾ അർപ്പിക്കട്ടെ; ദിവ്യസംരക്ഷണം ലഭിക്കട്ടെ. അഗ്നിയുടെ പുക ആകാശത്തേക്ക് ഉയരുന്നു; അതിന്റെ തീ പടർന്നു പരക്കുന്നു; സൂര്യന്റെ മഹിമപോലെ അഗ്നി തെളിയുന്നു; ശുദ്ധീകരകനായ അഗ്നി തന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ദീപിക്കുന്നു. അഗ്നിക്ക് മഹത്വം ഉണ്ട്; മിത്രനെപ്പോലെ, അവൻ അധിപനാണ്. ജ്ഞാനിയായ അഗ്നി മനുഷ്യർക്കു മഹിമയും സമൃദ്ധിയും നൽകുന്നു; സമ്പത്ത് പോഷിപ്പിക്കുന്നു. പ്രഭാതത്തിൽ, പ്രിയപ്പെട്ട അതിഥിയായ അഗ്നിയെ എല്ലാ മനുഷ്യരും ഹവികൾ അർപ്പിക്കുന്ന അമരനായവനായി സ്തുതിക്കട്ടെ. ഏതൊക്കെ ഉത്തമം ആണോ, അതെല്ലാം അഗ്നിക്കായി, മഹത്തായ സ്തുതികളോടെ സമർപ്പിക്കട്ടെ; ശക്തമായ പശുവിനെപ്പോലെ, സമ്പത്തും ശക്തിയും അഗ്നിയിൽ നിന്നാണ് ഉദയിക്കുന്നത്. വീടുകളിൽ നിന്ന് വീടുകളിലേക്കു, പ്രിയപ്പെട്ട അതിഥിയായ അഗ്നിയെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്, ആഗ്രഹഭരിതമായ ഗീതങ്ങളാൽ ഞാൻ വചനങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നു. മഹത്തായ, പ്രകാശമുള്ള അഗ്നിയെ ദേവതകൾ സ്തുതിച്ചു; മിത്രനെപ്പോലെ, പ്രശംസയ്ക്കായി, മനുഷ്യർ അവനെ മുന്നിൽ വെച്ചു. വൃത്രനെ സംഹരിച്ച, പ്രാചീനനായ, ജ്ഞാനിയായ അഗ്നിയിലേക്കാണ് ഞങ്ങൾ എത്തിയിരിക്കുന്നത്; മഹത്തായ മുഖത്തോടുകൂടി അവൻ ഉണർത്തപ്പെടുന്നു. പരമധർമ്മത്തിൽ ജനിച്ച്, ശക്തന്മാരോടൊപ്പം വർദ്ധിച്ച അഗ്നി, കശ്യപന്റെ പിതാവാണ്; വിശ്വാസം അമ്മയും മനു മഹർഷിയും. ഞങ്ങൾ സോമനെ, രാജാവായ വരുണനെ, അഗ്നിയെ, ആദിത്യനെ, വിഷ്ണുവിനെ, സൂര്യനെ, ബ്രഹ്മാവിനെ, ബൃഹസ്പതിയെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു. അവർ ഇവിടെ നിന്നു ആകാശത്തിലെ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് ഉയരുന്നു; വിജയികളായി മുന്നേറുന്നു; അങ്കിരസുമാർ പ്രകാശപഥത്തിൽ നടന്നതുപോലെ. സമ്പത്തിനും മഹത്വത്തിനും വേണ്ടി, അഗ്നിയെ ഞങ്ങൾ ഉണർത്തുന്നു; അവൻ സ്തുതിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ; സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും അവന്റെ പുരോഹിതന്മാരാണ്. ജ്ഞാനി ഈ ലോകത്ത് 'ബ്രഹ്മം' എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചതെല്ലാം, അതെല്ലാം ജ്ഞാനപ്രവർത്തനങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു; ചക്രത്തിന്റെ വട്ടംപോലെ. അഗ്നി, നിന്റെ ശക്തിയാൽ, എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള ഞങ്ങളുടെ പ്രാർത്ഥന കേൾക്കൂ; മായാജാലക്കാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും ശക്തിയും ചതിയും തണുപ്പിക്കൂ. ഇവിടെ, അഗ്നി, വസുക്കളെയും രുദ്രന്മാരെയും ആദിത്യന്മാരെയും പൂജിക്കൂ; ധർമ്മപരരായ മനുഷ്യർക്കും, ഹവിയിൽ ഘൃതം ലഭിക്കുന്നവർക്കും അർപ്പണം നടത്തൂ. രണ്ടാം ഭാഗം, ആദ്യ പകുതി—നിനക്കു സമർപ്പിതനായവനായി ഞാൻ സംസാരിക്കും; അഗ്നി, നിന്റെ ശത്രു ആരാണ്? ഞാൻ ഒരു അസ്ത്രംപോലെ, നിന്റെ മഹത്വത്തിന്റെ അഭയത്തിലേക്ക് വരുന്നു. പുരാതന വാക്ക് പുരോഹിതനായി, ഭൃഗുക്കളുടെ മഹത്വമുള്ള അഗ്നിക്കായി, പ്രകാശത്തിന്റെ ജ്ഞാനം ചുമക്കുന്ന ജ്ഞാനിയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കൂ. ബലത്തിന്റെയും സമ്പത്തിന്റെയും അധിപതിയായ അഗ്നി, ജാതവേദസ്, ഞങ്ങൾക്ക് മഹത്വം നല്കൂ. യാഗത്തിന് ഏറ്റവും യോഗ്യനായ അഗ്നി, ഉപാസകനുവേണ്ടി ദേവന്മാരെ പൂജിക്കൂ; സന്തോഷത്തോടെ, പുരോഹിതനായി, നീ തെളിയട്ടെ; എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീക്കട്ടെ.