സോമന്റെ ദിവ്യപ്രഭയിൽ സകല ദേവന്മാർക്കും, ഭുവനങ്ങൾക്കും, സകല ജീവജാലങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനുമായ്, അദ്ദേഹം താൻ തന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ആധാരനായ ഈ പ്രകാശവാനായ സോമൻ, പോഷകശക്തിയാൽ സമ്പന്നനും, സത്യധർമ്മത്തിൽ അചഞ്ചലനുമാണ്; ശക്തിയുടെ ദാതാവായ ഈ സോമൻ, താൻ തന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. അഗ്നിയെ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു—സ്നേഹമുള്ള അതിഥിയായി, പ്രിയസ്നേഹിതനായി, യജ്ഞവേദിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെടുന്ന രഥംപോലെയാണ് അഗ്നി. ദേവന്മാർ മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചുവച്ച, സ്തുതിക്കു അർഹമായ ഒരു മഹർഷിപോലെയാണ് അഗ്നി. ഏറ്റവും ഇളയവനായ അഗ്നേ, നിന്റെ ഉപാസകരെ രക്ഷിക്കണം, ഞങ്ങളുടെ ഗാനം കേൾക്കണം; നമ്മുടെ സന്താനത്തെയും നിന്നെയും സംരക്ഷിക്കണം. ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങൾക്കു ഉറപ്പുള്ള ഒരു സ്ഥലം ദാനമാക്കണം—യജ്ഞങ്ങൾക്ക് പ്രസിദ്ധവും, പ്രിയവുമാണ് അതു, എല്ലാ ദിക്കിലും മലപോലെയുള്ള വിശാലതയുള്ളത്, സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ അധിപനായ സ്ഥലം. സോമം പാനമാക്കുന്നവനേ, നീ സ്വർഗ്ഗത്തെയും ഭൂമിയെയും ആവാഹിച്ചിരിക്കുന്നു; സോമം പിഴിയുന്നവർക്കായി നീ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ മഹാബലശാലിയായ ഇന്ദ്രനാണ്. പുരാതന കോട്ടകൾക്ക് അടിസ്ഥാനമായും, ദസ്യുക്കളെ സംഹരിച്ചവനുമായും, ശക്തനായ സ്വർഗ്ഗാധിപതിയായും നീ എപ്പോഴും നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു, ഇന്ദ്രാ. കോട്ടകളെ തകർക്കുന്നവൻ, യുവമഹർഷി, അപ്പാരമായ ശക്തിയുള്ളവൻ—ഇന്ദ്രൻ എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളുടെയും ആധാരമായി പ്രസവിക്കപ്പെട്ടവനും, വജ്രായുധധാരിയായും, അനേകം സ്തുതികൾക്കു അർഹനുമാണ്. ഇന്ദ്രാ, നീ വലയുടെ ഗുഹ തുറന്നുവിട്ടു, അവിടെ ധാരാളം പശുക്കളുണ്ടായിരുന്നു; ദേവന്മാർ ഭയത്തോടെ നിന്നെ അഭയം തേടി. അനേകം സ്തുതികളാൽ അവർ ഇന്ദ്രനെ, മഹാശക്തിയുള്ള ദാനവാനായ ദേവാധിപതിയെ, ആയിരംവട്ടം പോലും അധികമായി ദാനം ചെയ്യുന്നവനെ, അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അവൻ സമുദ്രം കടന്നു, ആദിയിൽ തന്നെ നിയമം സ്ഥാപിച്ചു, സന്താനങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു, ലോകത്തിന്റെ രക്ഷകനായി നിലകൊണ്ടു. വിശുദ്ധമായ മലയിൽ, പാത്രത്തിൽ വളരുന്ന സോമൻ, കല്ല് മുഴങ്ങുമ്പോൾ മഹത്വം കൈവരിച്ചു. വായുവേ, ഞങ്ങളിലേക്കു അനുകമ്പയോടെയും ദാനങ്ങളോടെയും നീ സന്തോഷിക്കണം; മിത്രനും വരുണനും, ഞങ്ങൾ ശുദ്ധരാകുമ്പോൾ ഞങ്ങളിൽ സന്തോഷിക്കണം; മരുത്ഗണവും, ദേവന്മാരും, സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും, സോമദേവതയും ഞങ്ങളിൽ സന്തോഷിക്കണം. ആ മഹാസോമൻ, ശക്തനായി, ദേവന്മാരെ ജലങ്ങളുടെ ഗർഭം ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു, സ്രോതസ്സായി ഇൻദ്രന് ശക്തി നൽകുകയും സൂര്യനിൽ പ്രകാശം ഉണർത്തുകയും ചെയ്തു. ഈ അമൃതസ്വരൂപിയായ ദേവൻ, ഒരു വിരിയുന്ന കൊമ്പുപോലെ പാത്രങ്ങളിൽ ഒഴുകുന്നു. മഹർഷിമാർ സ്തുതിക്കുന്ന ഈ ദേവൻ ജലങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ച് ഉപാസകനു സമ്പത്തുകൾ നൽകുന്നു. പവമാനനായ ഈ ശക്തൻ, തന്റെ വീര്യശക്തികളാൽ എല്ലാ ആഗ്രഹ്യവസ്തുക്കളെയും തേടുന്നു. പവമാനദേവൻ രഥത്തിൽ കയറുന്നു, വേഗത്തിൽ മുന്നേറുന്നു, ശബ്ദവും നാദവും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ജ്ഞാനികളാലും നിയമം പാലിക്കുന്നവരാലും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന ഈ കപിലവർണ്ണൻ, വിജയത്തിനായി ശുദ്ധമാക്കപ്പെടുന്നു. ശുദ്ധമാക്കിയ ഈ ദേവൻ എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും തരണം ചെയ്യുന്നു; പവമാനൻ ജയിക്കാനാവാത്തവനാണ്. അവൻ ആകാശത്തിലൂടെ, ധൂളിയുടെ ഇടയിലൂടെ, തന്റെ പ്രവാഹത്തോടെ, മുഴങ്ങുന്ന ശുദ്ധീകരണശക്തിയോടെ ഓടുന്നു. ആകാശം പരന്നു, ധൂളിയുടെ ഇടയിലൂടെ, സ്പർശിക്കപ്പെടാതെയാണ് അവൻ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്; സ്വയംനിയമം പാലിക്കുന്ന ശുദ്ധീകരകനാണ് അവൻ. പുരാതന ജനനമുള്ള ഈ ദേവൻ, ദേവന്മാർക്കായി പിഴിയപ്പെട്ട കപിലവർണ്ണൻ, ശുദ്ധീകരണയന്ത്രത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. അനേകം യജ്ഞങ്ങൾക്കായി ജനിച്ച ഈ ദേവൻ, പ്രകാശങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; പിഴിയുമ്പോൾ അവൻ തന്റെ പ്രവാഹത്തോടെ ഒഴുകുന്നു. വേഗമുള്ള രഥങ്ങളോടുകൂടിയ വീരനായ ഈ ദേവൻ, ചിന്തയോടുകൂടി, ഇന്ദ്രന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് സമീപിക്കുന്നു. അനേകം പേർ ചിന്തയോടെ മഹാദിവ്യയജ്ഞത്തിനായി ഈ ദേവനെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു, അവിടെ അമരന്മാർ ഇരിക്കുന്നു. പിഴിയുന്ന കല്ലുകളാൽ പാത്രങ്ങളിൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ദേവൻ, സമൃദ്ധമായ സമ്പത്തുകൾ പടർത്തുന്നു. സ്ഥാനം പ്രാപിച്ച ഈ ദേവൻ, ശുദ്ധീകരണപഥത്തിൽ നയിക്കപ്പെടുന്നു, ഉരുളികൾ അവനെ ഉത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. സ്വർണ്ണപ്രഭയാൽ മുന്നേറുന്ന ഈ ദേവൻ, പ്രകാശമുള്ള പ്രവാഹങ്ങളാൽ കുതിക്കുന്ന കുതിരപോലെയാണ്, നദികളുടെ അധിപതിയായി മാറുന്നു. കറുത്ത കൊമ്പുകൾ ഉണർത്തുന്ന ഈ യുവനായ കാള, പുരുഷശക്തിയും വീര്യവും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. സമ്പത്തിൽ നിറഞ്ഞ ഈ ദേവൻ, കഠിനമായ സ്ഥലങ്ങൾ കടന്ന്, വിശ്രമസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നു. കപിലവർണ്ണനായ ഈ ദേവനെ പത്ത് വിരലുകൾ യാത്രയ്ക്ക് പിഴിയുന്നു, ഏറ്റവും ഉല്ലാസകരനായവൻ, തന്റെ ആയുധത്തോടുകൂടി. ബുല്ലിനോടുകൂടിയ രഥം മറവുകൾ കൊണ്ട് സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു, ആയിരംമടങ്ങ് വിജയത്തിനായി പോകുന്നു. കപിലവർണ്ണനായ ഈ ദേവനെ ത്രിതയുടെ സ്ത്രീകൾ കല്ലുകൊണ്ട് പിഴിയുന്നു, ഇന്ദ്രന് പാനത്തിനായി ഈ തുള്ളി. മനുഷ്യരിൽ ഈ ദേവൻ, പാറകളിൽ ഇരിക്കുന്ന ഒരു കിളിപോലെയാണ്, പ്രിയയിലേക്കുള്ള പ്രണയിയുടെപോലെ മുന്നേറുന്നു. ഈ ഉല്ലാസകരമായ രസം, ദിവ്യപുത്രനായ തുള്ളി, മറവിൽ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു. പിഴിയപ്പെട്ട കപിലവർണ്ണൻ, ഉല്ലാസത്തിനായി ഒഴുകുന്നു, ഗർജ്ജിച്ചു, തന്റെ പ്രിയ വാസസ്ഥലം തേടുന്നു. ഈ കപിലവർണ്ണനെ പത്ത് പ്രകാശമുള്ളവർ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, അവനാൽ ഉല്ലാസം പ്രാപിക്കുന്നു. പുരുഷന്മാർ ചലിപ്പിക്കുന്ന ഈ കുതിര, സർവ്വജ്ഞാനമുള്ള മനസ്സുകളുടെ അധിപൻ, തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ ഓടുന്നു. ദേവന്മാർക്കായി പിഴിയുന്ന ഈ സോമം, ശുദ്ധീകരണയന്ത്രത്തിലൂടെ അനന്തരമായി ഒഴുകുന്നു, എല്ലാ വാസസ്ഥലങ്ങളിലേക്കും പ്രവേശിക്കുന്നു.