ಸಾಮವೇದಃ

ಸೋಮ ದೇವತೆ ತನ್ನ ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಂಗಿರಸರುಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಿಹಿಯಾದ ಪಾನವಾಗಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಾನೆ, ಹಾಲನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ವಿಶಾಲ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಮಳೆಯ ಮಿಂಚಿನಂತೆ, ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರಕಾಶದಂತೆ, ಪ್ರಭಾತದ ಜೋಳಗೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸೋಮವು ಗಿಡಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿ, ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಾಗ, ಅವನ ಸೌಂದರ್ಯ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ, ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಚಲಿಸಿ, ಸೋಮವು ಪಶುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ; ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದಾಗ, ರಥಸಾರಥಿಗಳು ಅವನಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಗ್ನಿಯ ಶಾಶ್ವತ ಜ್ಯೋತಿಯಂತೆ. ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವವನಾಗಿ, ಸಭೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುವವನಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಯು ಯಜ್ಞದ ಪುರೋಹಿತನಾಗಿದ್ದು, ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಮಕ್ಕಳ ಅರ್ಚನೆಗೆ ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ಆರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಿನ್ನಂತೆ ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಆರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನಿಂದ ಬಹುಮಾನವಾದ ಸಹಾಯ ದೊರಕುತ್ತದೆ; ವರుణ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರೇ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಸದುದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ. ಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ನಿಮ್ಮ ಸುರಕ್ಷಿತ ನಿವಾಸವನ್ನು ನಾವು ಪಡೆಯಲಿ, ಮಿತ್ರರೇ, ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿರಲಿ. ಮಿತ್ರ ದೇವತೆ, ನಿಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡಿ; ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಬಲಶಾಲಿ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ; ನಮ್ಮ ದೇಹದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲಿ. ಇಂದ್ರ ದೇವತೆ, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎದ್ದುಕೊಂಡು, ಪಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಬಲದಿಂದ ತನ್ನ ಮೂಗನ್ನು ಕುಲುಕುತಾನೆ. ಇಂದ್ರನು ಶತ್ರುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಾಗ, ಎರಡು ಲೋಕಗಳೂ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂದ್ರನಿಂದ ನಾನು ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ, ಹೊಸ ಬಣ್ಣದ, ಎಂಟು ಕಾಲುಗಳಿರುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು, ನನ್ನ ದೇಹದ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯವರಿಗೆ ಈ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಇಬ್ಬರೂ ಪೀಠದ ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಬನ್ನಿ. ಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯವರ ಬಲಪಡೆಗಳು ಯಾವವು ಇದ್ದರೂ, ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರಾಧಕರ ಬಳಿಗೆ ಬನ್ನಿ. ಆ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ, ವೀರರೇ, ಸೋಮ ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಬನ್ನಿ, ಸೋಮ ಪಾನಕ್ಕಾಗಿ. ಅತಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಸೋಮವು, ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬರಲಿ; ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಲಿ. ಸೋಮವು ಇಂದ್ರ, ವಾಯು, ವರुण, ಮರುತ್ಗಣ, ವಿಷ್ಣು ದೇವರಿಗೆ ಹರಿದು ಬರಲಿ. ಸೋಮ ದೇವತೆ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ನಮಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನೂ ಸಂತಾನವನ್ನೂ ನೀಡು; ಸಾವಿರಗಟ್ಟಲೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾ ಹರಿದು ಬರು. ಯಜ್ಞದ ಪುರೋಹಿತರು ಸೋಮವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಶೋಧಿಸಿದಾಗ, ಅದು ವೇಗದ ಕುದುರೆಯಂತೆ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಆನಂದದ ಧಾರೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಮೇದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಲು ನೀಡುವ ಹಸುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಗೋವುಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಸೋಮವು ನದಿಗಳಂತೆ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿದು, ಉಲ್ಲಾಸವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸೋಮ ದೇವತೆ, ಯಾವ ದಿವ್ಯ ಅಥವಾ ಭೌಮಿಕ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಬೇಕೋ, ಶುದ್ಧವಾಗಿಸಿದವು, ಅವನ್ನು ನಮಗೆ ನೀಡು. ಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ಶುದ್ಧವಾದ ಸೋಮವು, ಗುಡುಗುವ ಶಬ್ದದಿಂದ ಜೀವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಬಣ್ಣದವನು ಪವಿತ್ರ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೋಮ ದೇವತೆಗಳು ಉತ್ತಮ ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ವಾಮಿಗಳು; ಗೋವುಗಳ ರಕ್ಷಕರು; ಆಧಿಪತ್ಯದಿಂದ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಫಲಪ್ರದಗೊಳಿಸಿ. ಇಂದ್ರನು ಉಲ್ಲಾಸಕ್ಕಾಗಿ, ಬಲಕ್ಕಾಗಿ, ವೃತ್ರನ ಸಂಹಾರಕ್ಕಾಗಿ, ಮಾನವರೊಂದಿಗೆ ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿ ಬೆಳೆದನು; ಮಹಾ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ನಾವು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ — ಅವನು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು ನೀಡಲಿ. ಅವನು ವೀರ ನಾಯಕ; ಬಹುಮಾನ ನೀಡುವವನು; ಹೀನರಿಗೆ ಸಹ ಉದಾರವಾದವನು; ಸೋಮವನ್ನು ಒತ್ತುವ ಆರಾಧಕರಿಗೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೀಡುವವನು. ಯೋಧರು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಎದ್ದುಕೊಂಡಾಗ, ಬಹುಮಾನ ಧೈರ್ಯವಂತರಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಇಂದ್ರನು ಉಲ್ಲಾಸವನ್ನು ನೀಡುವ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಯಾರನ್ನು ಹೊಡೆಯುವನು, ಯಾರನ್ನು ಸಂಪನ್ನಗೊಳಿಸುವನು? ಇಂದ್ರ ದೇವತೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪನ್ನಗೊಳಿಸು. ಹಸುಗಳು ಸಿಹಿಯಾದ, ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಧವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ; ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಬಲಶಾಲಿಗಳು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಸೂರ್ಯನ ಆಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಚಿತ್ತದ ಹಸುಗಳು ಸೋಮವನ್ನು ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಒತ್ತುತ್ತವೆ; ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹಸುಗಳು ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಣವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಸೂರ್ಯನ ಆಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅನೇಕ ಪುರಾತನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಅವನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಸೂರ್ಯನ ಆಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಲ್ಲಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮವು, ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುವ ಗರುಡದಂತೆ, ತನ್ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲಸುತ್ತದೆ. ಶುದ್ಧವಾದ, ದೋಷರಹಿತವಾದ, ದೇವತೆಗಳ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಚಲಿಸಿದ, ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ತೊಳೆದ, ಮಾನವರಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮವನ್ನು ಹಸುಗಳು ಹಾಲಿನಿಂದ ಸಿಹಿಯಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಉಗೆಯುವ ಕುದುರೆಯಂತೆ, ಅವನನ್ನು ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕೃತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅಮೃತತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಹಿಯಾದ ರಸವನ್ನು. ಬಲದ ಸ್ವಾಮಿಯೇ, ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವತೆ, ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರಣಗೊಳಿಸುವವನು, ಮಧ್ಯದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತೆರೆಯು. ಚಾತುರ್ಯವಂತನೇ, ಜನರ ನಡುವೆ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ಕುಡಿದ ರಸವನ್ನು ಹೇಳು; ಕುಟುಂಭದ ಸ್ವಾಮಿಯೇ, ಸೋಮ ದೇವತೆ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಮಳೆಯಂತೆ ಹರಿದು ಬರು, ಗೋವುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು, ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಧಾರೆಯನ್ನು ಹರಡು. ಮಹಾದೇವತೆಗಳ ಮಗನು ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾನೆ, ಸತ್ಯದ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಉಲಬಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಎಲ್ಲರ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಎಲ್ಲರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಡಿದು, ವಿಭಜನೆ ಇಲ್ಲದೆ. ತೃತಾ ಶಿಲೆಗೆ ನೀನು ಹತ್ತಿದ್ದೆ, ರಹಸ್ಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಾಗ; ಯಜ್ಞದ ಏಳು ನಿವಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ, ನೀನು ಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದೆ. ತೃತಾದ ಮೂರು ಆಧಾರಗಳೊಂದಿಗೆ, ನೀನು ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿದ್ದೆ, ದಾರಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾ, ಅವನ ಜುಗೆಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿವೆ. ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲು, ಶೋಧನೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡು, ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮವು, ಹನಿ ಮಧದಿಂದ ಸಿಹಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇಂದ್ರ, ವಿಷ್ಣು ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹರಿದು ಬರು. ನೀನು ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡಿರುವೆ, ಬಣ್ಣದವನೇ, ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ, ಮೋಸ ಇಲ್ಲದೆ; ತಾಯಿ ಹಸುಗಳು ಹೊಸ ಕರುವಿಗೆ ಹೇಗೆ, ನೀನು ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಸಾಗಿರುವೆ. ನೀನು ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಲಿಂಗಿಸಿದ್ದೆ; ಆವರಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ, ಶುದ್ಧವಾದವನೇ, ಮಹತ್ವದಿಂದ. ಬಲದ ಹನಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ, ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಸೋಮ ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಉಲ್ಲಾಸಕ್ಕಾಗಿ; ಅವನು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ತೊಲಗಿಸಿ, ವಿಶಾಲ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಜನರ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಧದಿಂದ ಮಿಶ್ರಿತವಾದ, ಶೋಧನೆಯಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದ ಹನಿ, ಶಿಲೆಯಿಂದ ಹಾಲುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟದು; ಬಲದವನು, ಇಂದ್ರನ ಸ್ನೇಹದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ದೇವತೆ ದೇವತೆಗೆ, ಉಲ್ಲಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಸೋಮ ದೇವತೆ, ಇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ಮಿತ್ರ, ವರुण, ವಿಷ್ಣು, ಹಸುಗಳು, ಯಜ್ಞಪದ್ಧತಿಗಳು—all harmoniously interweave in the yajna, bringing blessings, strength, and abundance to the devotees.