ಸಾಮವೇದಃ

ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಹಾಲು ಹೀನೆಯಾದ, ಸಾವಿರ ಹರಿವಿನ ಹರಿದೋಣವಾದ ಈ ಗೋಷ್ಪದವು, ಎಲ್ಲ ಧನಧಾನ್ಯಗಳನ್ನೂ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತದೆ—ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಆನಂದದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಸೊಮನು, ಆ ಧನದಾತ, ಶ್ರೀಮಂತಿಯನ್ನು ತರಿಸುವವನೂ, ಹೋಮದಾನವನ್ನು ಒಯ್ಯುವವನೂ, ಉತ್ತಮ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಪವಮಾನ ಸೊಮ, ನೀನು ದೈವಿಕ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದವನು. ನೀನು ಪವಿತ್ರವಾದ ಹರಿವಿನಿಂದ, ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು, ಆನಂದದಾಯಕವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತೀ, ಜಲತರಂಗದಂತೆ ಆಡುವೆ. ಬಲದಿಂದ, ನೀನು ಹಸುಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಕಲ್ಲುಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಅವುಗಳ ಅಡಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ, ಗೋಶಾಲೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತೆ, ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ವೀರನಂತೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತೀ. ಅಂತಹ ಪವಿತ್ರ, ಮೃದು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಸೊಮ, ಇಂದ್ರ, ನೀನು ಎರಡು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕಾಯುವ ಬಲಶಾಲಿಯಾದಂತೆ, ನಮಗೆ ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನೂ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನೂ ತರಲಿ ಎಂದು ನಾವು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಇಂದ್ರನು ಎಲ್ಲಾ ಜನಾಂಗಗಳ ರಾಜನು, ಅವನು ತನ್ನ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಹೋಮಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ; ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವವನಿಗೂ ಅದನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರನ ಮಹಿಮೆ ಆಕಾಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆನಂದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ವರుణ, ನಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಂಧನವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಕೆಳಗಿನದು ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವಾದದು ಬಿಡು; ಆದಿತ್ಯ, ನಿನ್ನ ಧರ್ಮದಿಂದ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದಂತೆ ನಾವು ಅದಿತಿಗೆ ಸೇರಲಿ. ಪವಿತ್ರ ಸೊಮ, ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿಗಳಾಗಲಿ; ಮಿತ್ರ, ವರुण, ಅದಿತಿ, ನದಿಗಳು, ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ—all—ನಮ್ಮನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸದಿರಲಿ. ಬಲಶಾಲಿಗಳೇ, ಈತನನ್ನು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರಿ. ಇಂದ್ರ, ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ವರुण, ಮಾರುತ್ಗಣರಿಗಾಗಿ, ಸೊಮ, ನೀನು ವಿಶಾಲವಾದ ಜಾಗವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಹರಿಯು. ಮಾನವರ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಮೆಗಳಿಗಾಗಿ, ಒಳ್ಳೆಯವನೇ, ನಾವು ಜಯಿಸೋಣ ಎಂದು ಆಶಿಸೋಣ. ನಾನು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ, ಅಮೃತತ್ವದ ಹೆಸರನು. ಯಾರೇ ನನಗೆ ಹೋಮಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ನಾನು ಆಹಾರ, ಆಹಾರವನ್ನು ಭೋಜಿಸುವವನೂ ನಾನು. ನೀನು ಕಪ್ಪು, ಕೆಂಪು, ಕಳಚಿದ ಹಸುಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಹೊಳೆಯುವ ಹಾಲಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಆ ಹಸುವಿನಂತೆ, ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಾರದ, ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಗರ್ಜಿಸುವ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಸೊಮ, ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾಯಾಜಾಲದಿಂದ ಮಾಯಾಜಾಲಿಕರು ಅವನನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ; ಪಿತೃಗಳು ಮಾನವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನ ಗರ್ಭವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದ್ರನು, ತನ್ನ ಎರಡು ಜೋಡಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಬಂಗಾರದ ವಜ್ರಧಾರಿಯು, ವಾಕ್ನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇಂದ್ರ, ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರ ಬಹುಮಾನಗಳಿರುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನ ಬಲದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಯಾವನು ಹರಡುವವನು, ಹರಡಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಅನುಷ್ಟುಭ್ ಹೋಮದ ಹೆಸರನ್ನು, ದಾನಗಳನ್ನು ಹೊರುವ ಹೋಮವನ್ನು, ವಸಿಷ್ಠನು ಧಾರಕನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ, ಸವಿತೃ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ, ರಥಂತರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ವಾಯು, ನಿನ್ನ ತಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾ; ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸೊಮವನ್ನು ಹೀನೆಯುವ ಮನೆಯತ್ತ ನೀನು ಬರುವೆ. ಮಘವನೇ, ವೃತ್ರನನ್ನು ವಧಿಸಲು ನೀನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಆಕಾಶವನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿದೆ. ನನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರಕಾಶವು ಇರಲಿ, ಕೀರ್ತಿಯೂ ಇರಲಿ, ಯಜ್ಞದ ಸಾರವೂ ಇರಲಿ; ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಪರಮಾತ್ಮನು, ಇದನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ. ನಿನ್ನ ಪೋಷಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಒಂದಾಗಲಿ, ಬಹುಮಾನಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲಿ, ವಿರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳು ಕೂಡಲಿ. ಅಮೃತತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪೋಷಿತನಾದ ಸೊಮ, ಪರಮ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸು. ಸೊಮ, ನೀನು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆಯೆ, ನೀನು ನೀರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆಯೆ, ಹಸುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆಯೆ. ನಿನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ವಿಶಾಲವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ; ನಿನ್ನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕತ್ತಲನ್ನು ದೂರಮಾಡಿದೆ. ನಾನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು, ಹೋಮದ ಪುರೋಹಿತನನ್ನು, ದೇವತೆಯನ್ನು, ಧನದಾತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವರು ಹಸುಗಳ ಮೊದಲ ಹೆಸರನ್ನು, ಮೂರ್ಮೂರು ಏಳು, ಜನಾಂಗಗಳ ಉನ್ನತ ಹೆಸರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಅರಿತವರು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು; ಕೆಂಪು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಸುಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಕೆಲವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ; ನದಿಗಳು ಒಂದೇ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಪವಿತ್ರವಾದವುಗಳು, ಹೊಳೆಯುವವುಗಳು, ಆಹಾರವನ್ನು ತರುವ ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತವೆ. ದಿನದ ಶುಭಯುವತಿ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ, ಅವಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಹರಡುತ್ತವೆ. ಶುಭ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳವು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಜಗತ್ತಿನ ರಾತ್ರಿ. ಈಗ ನಾವು ಆ ಕೆಂಪು ಎಮ್ಮೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸೋಣ. ನಮ್ಮ ಮಾತುಗಳು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜಾತವೇದಸಿಗೆ, ವೈಶ್ವಾನರನಿಗೆ, ನೂತನ ಮನಸ್ಸಿನವನಿಗೆ ಹೋಗಲಿ. ಶುದ್ಧವಾಗಿ, ಪವಿತ್ರಗೊಂಡ ಸೊಮದಂತೆ, ಅಗ್ನಿಗೆ ಸುಂದರವಾಗಿ. ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ, ಜಲಪುತ್ರ—ನನ್ನ ಹೋಮವನ್ನು ಕೇಳಲಿ. ನನ್ನ ಮಾತುಗಳು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಚದುರದಿರಲಿ; ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಹೇಳಲಿ; ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಹರ್ಷಿಸೋಣ. ಭೂಮಿಯಿಂದ, ಆಕಾಶದಿಂದ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಕೀರ್ತಿ ದೊರಕಲಿ; ಭಾಗದಿಂದ ನನಗೆ ಕೀರ್ತಿ ಸಿಗಲಿ; ನಾನು ಪ್ರಸಿದ್ಧರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವವನಾಗಲಿ. ಈಗ ನಾನು ಇಂದ್ರನ ವೀರ್ಯಮಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವನು ಮೊದಲು ವಜ್ರದಿಂದ ಸಾಧಿಸಿದವು. ಅವನು ಸರ್ಪನನ್ನು ಕೊಂದನು, ನೀರನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು, ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಮುರಿದನು. ನಾನು ಅಗ್ನಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಘೃತವೇ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿ, ಅಮೃತವೇ ಆಹಾರ. ನಾನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಧಾರಕ, ಸೂರ್ಯ, ಆಕಾಶ ಸಂಚಾರಿ, ನಿರಂತರ ಬೆಳಕು, ಹೋಮ, ಸರ್ವವೂ ನಾನು. ಅಗ್ನಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಸೂರ್ಯನ ವೇಗದ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ತಲೆಯ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅಗ್ನಿ, ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ನಾಲಿಗೆ ಒಳಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ. ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ನಮಗೆ ಪೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಕಾಶ, ದೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಧನವನ್ನು ನೀಡು. ವಸಂತ ಬಂದಿದೆ, ಸುಂದರವಾಗಿದೆ; ಬೇಸಿಗೆ ಬಂದಿದೆ, ಸುಂದರವಾಗಿದೆ; ಮಳೆಗಾಲ, ಶರತ್ಕಾಲ, ಹಿಮ, ಶೀತಕಾಲ—all ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಪುರುಷನು ಸಾವಿರ ತಲೆ, ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣು, ಸಾವಿರ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ; ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಹತ್ತು ಬೆರಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಮೂರು ಭಾಗ ಪುರುಷನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿದನು; ಒಂದು ಭಾಗ ಮರಳಿ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದನು, ಆಹಾರವಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಆಹಾರವಲ್ಲದದಲ್ಲಿಯೂ. ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಪುರುಷನೇ—ಯಾವುದು ಆಗಿದ್ದರೂ, ಆಗುವದಾದರೂ. ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಅವನ ಒಂದು ಭಾಗ; ಮೂರು ಭಾಗ ಅಮೃತರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿದೆ. ಅವನ ಮಹಿಮೆ ಇಷ್ಟೇ—ಪುರುಷನು ಇನ್ನೂ ಮಹಾನ್. ಅವನು ಅಮೃತತ್ವದ ಅಧಿಪತಿ, ಆಹಾರದಿಂದ ಬೆಳೆಯುವವನು.