ಸಾಮವೇದಃ

ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಾನು ಹೋತರನಾಗಿ, ದಾನಶೀಲನಾಗಿ, ಬಲದ ಪುತ್ರನಾಗಿ, ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗಿ, ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆತನು ನೇರವಾಗಿ, ಸ್ವಯಂಪ್ರಭುವಾಗಿ, ಪೂಜ್ಯ ದೇವನಾಗಿ, ಘೃತದ ಹರಿವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಜ್ವಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೃತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾದ ಅಗ್ನೇ, ಆಂಗಿರಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾವು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಪ್ರೇರಿತ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆಕಾಶದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆವರಿಸುವವನಾದ ನೀನು ಜನಾಂಗಗಳ ಹೋತರನು, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಕೂದಲಿನವನು, ಬಲಶಾಲಿಯಾದವನನ್ನು ಕುಲಗಳು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅವನ ಶಕ್ತಿಯು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳಗುತ್ತದೆ, ದುರಾಶೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುವವನಂತೆ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಅವನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದದ್ದನ್ನೂ ಅವನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸಹನಶೀಲನು, ಅಳವಡಿಸುವವನೂ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ. ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಸದಾ ಹೊಸದು, ಮಹತ್ವವಾದುದು. ನಿನ್ನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ; ನಿನ್ನ ಬಲದಿಂದ ನೀನು ಆರಾಧಕರಿಗೆ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀ, ಋಷಿಯೇ. ಪ್ರಭೆಯಲ್ಲಿಯ ಬೆಳಕು, ಶುದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಕಾಶ, ಯಾವತ್ತೂ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಇಲ್ಲದ ನೀನು ನಿನ್ನ ಕಿರಣದೊಂದಿಗೆ ಉದಯಿಸುತ್ತೀಯ. ತಾಯಿ-ತಂದೆಯ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಮಗನಂತೆ, ನೀನು ಎರಡೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ತುಂಬುತ್ತೀಯ. ಜಾತವೇದ, ಬಲದ ಸಂತಾನ, ನಮ್ಮ ಶುಭಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸು. ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದ ನೀನು, ಅದ್ಭುತ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ, ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನಾದಿ. ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಅಗ್ನೇ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸು; ಅಮೃತನಾದ ನೀನು ನಮಗೆ ಧನವನ್ನು ನೀಡು. ಕಾಣಬಹುದಾದ ರೂಪದಿಂದ ನೀನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯ, ನಮಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬುತ್ತೀಯ. ಯಜ್ಞದ ಕರ್ತನಾದ ನೀನು, ಜ್ಞಾನಿಯೂ, ಮಹಾದಾನಗಳ ಪೋಷಕನೂ, ಧನ್ಯವಾದ್ಯ ದಾನ, ಸಮೃದ್ಧ ಆಹಾರ, ಶಾಶ್ವತ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೀಡುವವನೂ ಆಗಿದ್ದೀಯ. ಪೂರ್ವಜನರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುವ ಗಂಡನನ್ನು, ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಸಮನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಮಾನವರ ಯುಗಗಳೆಲ್ಲಾ ನಿನ್ನನ್ನು, ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ದೇವಮಾನದವನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು, ತಮ್ಮ ವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು. ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ವೀರ್ಯದಿಂದ ಕಾರ್ಯಶೀಲನು ಪರಮ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ; ನೀನು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದೀಯ. ನಿನ್ನ ಕಪ್ಪು ರೂಪವನ್ನು, ಅಗ್ನೇ, ಅರ್ಚಕನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ನೀನು ಉಷಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು, ರಾತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹಿತನು, ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುವವನೂ ಆಗಿದ್ದೀಯ. ಔಷಧಿಗಳು ಯಜ್ಞದ ಬೀಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ; ಜಲಗಳು, ತಾಯಿಗಳು, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿವೆ; ಮರಗಳು, ಔಷಧಿಗಳು, ಒಳಗೆ ಧರಿಸುವವುಗಳು ಹಾಗೂ ಹರಿಯುವವುಗಳು, ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಈ ವಿಶ್ವಮಯನಾದವನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದವು. ಅಗ್ನಿ ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಗೊಂಡನು; ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮಹಾಬಲದ ಗಂಡನಂತೆ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ಕಾವಲು ಕಾಯುವವನು, ಅವನನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಬಯಸುತ್ತವೆ; ಅವನನ್ನು ಗಾನಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ; ಸೋಮನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ನಾನು ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಅಗ್ನಿಯೇ ಕಾವಲು ಕಾಯುವವನು, ಅವನನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಬಯಸುತ್ತವೆ; ಅವನನ್ನು ಗಾನಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ; ಸೋಮನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ನಾನು ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಸಹಚರರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಈಗ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಾನೇಕೆ ನೂರಾರು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಕನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನೇಕೆ ನೂರಾರು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಕನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಸಾವಿರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಗೀತವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತೇನೆ, ಗಾಯತ್ರಿ, ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್, ಜಗತಿ ಛಂದಸ್ಸುಗಳೊಂದಿಗೆ. ಗಾಯತ್ರಿ, ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್, ಜಗತಿ—ಈ ರೂಪಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಗ್ನಿಯೇ ಬೆಳಕು, ಬೆಳಕು ಅಗ್ನಿಯೇ; ಇಂದ್ರನೇ ಬೆಳಕು, ಬೆಳಕು ಇಂದ್ರನೇ; ಸೂರ್ಯನೇ ಬೆಳಕು, ಬೆಳಕು ಸೂರ್ಯನೇ. ಆಹಾರ, ಪ್ರಾಣದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮರಳು, ಅಗ್ನೇ; ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಹಾನಿಯಿಂದ ದೂರವಿರಿಸು. ಧನದೊಂದಿಗೆ ಮರಳು, ಅಗ್ನೇ, ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪೋಷಕತ್ವವನ್ನು ಹರಡು. ನಾನು, ಇಂದ್ರನೇ, ನಿನ್ನಂತೆ ಧನವನ್ನು ಆಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ನನ್ನ ಸ್ತುತಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಲಿ; ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನು ಗೋವುಗಳ ದಾನಿಯಾಗಿರಲಿ. ನಾನು ಅವನಿಗಾಗಿ ಕಲಿಯಲಿ, ಅವನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಲಿ, ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾಮಿನಿಗೆ, ಜ್ಞಾನಿಗೆ, ನಾನು ಗೋಸ್ವಾಮಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ. ಇಂದ್ರನೇ, ಮಧುರವಾದ ಮಾತಾಡುವ ಹಸು, ಯಜಮಾನನಿಗೆ, ಸೋಮವನ್ನು ಪಿಂಡಿಸುವವನಿಗೆ, ಪೋಷಕ ಹಾಲು, ಗೋವುಗಳು, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜಲಗಳೇ, ಇಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿ, ಆನಂದವನ್ನು ತಂದುಕೊಡಿ; ನಮಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ಮಹಾ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಸವನ್ನು, ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿರಿ, ತಾಯಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಂತೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿಮ್ಮ ನಿವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಯತ್ನಿಸುವವನನ್ನು ನಾವು ಸಮೀಪಿಸೋಣ; ಜಲಗಳೇ, ನಮ್ಮನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ, ಪೋಷಿಸಿ. ಗಾಳಿ ಚೇತನವನ್ನು, ಆನಂದವನ್ನು, ಸಂತೋಷವನ್ನು ತಂದುಕೊಡಲಿ; ಅದು ನಮಗೆ ದೀರ್ಘಾಯಸ್ಸನ್ನು ತಲುಪಿಸಲಿ. ಗಾಳಿಯೇ, ನೀನು ನಮ್ಮ ತಂದೆ, ನಮ್ಮ ಸಹೋದರ, ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ; ನಮ್ಮನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸು. ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಅಮೃತವನ್ನು, ಗಾಳಿಯೇ, ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು, ನಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡು. ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ, ಎಲ್ಲರೂಪಿಯ ವಾಹಕ, ಬಂಗಾರದ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತ ಮಹಾ ಪಕ್ಷಿ, ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳೊಳಗೆ ಸನ್ನಿವೇಶಗೊಂಡು, ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಚಲಿಸಿ, ಸ್ವಯಂಹುತನಾಗಿ, ಮಹಾಬಲದಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲರೂಪಿಯ ಪ್ರಕಾಶವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿತು; ಮಧ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತ, ಆತನು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕುದುರೆಯ ಬೀಜವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದನು. ಈವನು, ಸಾವಿರ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ, ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಯಜ್ಞವು ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಸಾವಿರಗಳನ್ನು, ನೂರನ್ನು, ಬಹಳನ್ನು ನೀಡುವವನು, ಸ್ವರ್ಗದ ಪೋಷಕ, ಲೋಕನಾಥ. ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾರದ ರೆಕ್ಕೆಯ ಪಕ್ಷಿ ಏರುತ್ತಾಗ, ಜನರು ಹೃದಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ನೋಡುವರು; ನೀನು, ವರಣನ ದೂತ, ಯಮಲೋಕದ ಪಕ್ಷಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಯನು. ಗಂಧರ್ವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಸುಗಂಧದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ದೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ; ಅವನು ಬಂಗಾರದ ಹೆಸರನ್ನು, ಪ್ರಿಯವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಿಂದುವು ಸಾಗರದತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಗಿಡುಗದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ, ತನ್ನ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾ; ಪ್ರಕಾಶವು ಶುದ್ಧ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತದೆ, ಮೂರನೆಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂಬತ್ತನೆಯದು, ಮೂರನೆಯ ಭಾಗ, ವೇಗವಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಮಹಾ ಗಂಡನಂತೆ, ಭಯಾನಕವಾಗಿ, ಗುಡುಗುತ್ತಾ, ಜನರನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಮುಂದುವರಿದು, ಕಣ್ಮುಚ್ಚದ, ಏಕವೀರನಾಗಿ; ಇಂದ್ರನು ನೂರು ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜಯಿಸಿದ್ದನು. ಮುಂದುವರಿಯುವ, ಕಣ್ಮುಚ್ಚದ, ಜಯಶಾಲಿ, ಸಿದ್ಧನಾದ, ಅಚಲ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿ, ಬಲಶಾಲಿಯು ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು, ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದವರೊಂದಿಗೆ, ಬಾಣಗೋಳಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತವರೊಂದಿಗೆ, ನಾಯಕ, ಯುದ್ಧದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿ, ಸೋಮಪಾನಿಯಾಗಿ, ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿ, ಭಯಾನಕ ಧನುರ್ಧಾರಿಯಾಗಿ, ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ, ನಿನ್ನ ರಥವನ್ನು ನಡೆಸು, ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡು; ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಹಾಕು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಚೂರಾಗಿ, ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು. ಈ ರೀತಿ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಮಹಿಮೆ, ಅವರ ಪ್ರಭಾವ, ಯಜ್ಞದ ಮಹತ್ವ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪೋಷಣೆ, ಧನ, ಶಕ್ತಿಯ ಅನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾನವನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ.