ಸಾಮವೇದಃ

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಣೆಗೆ ತಯಾರಾದ ಹವನವನ್ನು ಅಳೆಯಬಾರದು; ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳೆ, ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ—ನೀವು ದಯಾಮಯರಾಗಿಯೇ ನಮ್ಮ ಹವನವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬನ್ನಿರಿ. ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ, ಸಂಗ್ರಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ—ಹಗಲು, ರಾತ್ರಿ, ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ, ಶಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳೇ, ನಿಮ್ಮ ಪಾನವನ್ನು ನಾವು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದೇವೆ; ಬನ್ನಿರಿ. ಈ ಉಷಸ್ಸುಗಳು ತಮ್ಮ ಗುರುತನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ; ಆಕಾಶದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿವೆ. ಕೆಂಪು ಹಸುಗಳು, ತಾಯಿ ಹಸುಗಳಂತೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಿವೆ, ಅವುಗಳ ಪ್ರಕಾಶ ಹತ್ತಿರದ ಆಯುಧಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕೆಂಪು ಕಿರಣಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯದೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿವೆ; ಕೆಂಪು ಹಸುಗಳನ್ನು ಜೂತಿಗೊಡಲಾಗಿದೆ; ಉಷಸ್ಸುಗಳು ತಮ್ಮ ಪುರಾತನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿವೆ; ಪ್ರಕಾಶವು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಸಕ್ರಿಯ ಮಹಿಳೆಯರು, ಗಾನದಿಂದ—not weaving—but their voices, ಒಂದೇ ಜೂತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ದೂರದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಅವುಗಳು ಪುಣ್ಯವಂತ, ದಾನಶೀಲ, ಹವನ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲರಿಗಾಗಿ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ತರುತ್ತವೆ. ಅಗ್ನಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ; ಉಷಸ್ಸುಗಳು ತಮ್ಮ ಬೆಳಕನ್ನು ಹರಡಿವೆ; ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ರಥವನ್ನು ಜೂತಿಗೊಡಿದ್ದಾರೆ; ದೇವತೆ ಸವಿತೃನು ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳೇ, ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಥವನ್ನು ಜೂತಿಗೊಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಮಗೆ ತುಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಜೇನಿನಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುರಿದುಕೊಡಿ; ನಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡಿ; ನಾವು, ವೀರನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿ. ಮೂರು ಚಕ್ರಗಳಿರುವ, ಸಿಹಿತನದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ವೇಗವಾದ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವ, ಪ್ರಸಂಸಿಸಲ್ಪಡುವ ರಥವು ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ; ಎಲ್ಲ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದಾನಶೀಲವಂತನು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ—ಎರಡು ಕಾಲು, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ—ಹಿತವನ್ನು ತರಲಿ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಆಕಾಶದಿಂದ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆಯಂತೆ ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ; ಅವು ಸಾವಿರಗಟ್ಟಲೆ ಫಲವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಸುಂದರ ಗಾನಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹಳದಿ-ಕಂಪು, ತನ್ನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಆನೆಯಂತೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ರಾಜನಂತೆ, ಮರದ ಕೊಂಬೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಗರುಡನಂತೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ನಮಗೆ ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ರತ್ನಗಳನ್ನು ತರಲಿ; ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ಸೋಮಾ, ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತರಲಿ. ಒಂಬತ್ತನೆಯದು, ಮೊದಲ ಭಾಗ, ಹರಿದುಹೋಯಿತು; ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಸೋಮಾರಸದ ಪ್ರವಾಹಗಳು ದೇವತೆಗಳ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ತಮ್ಮ ಗಾನದಿಂದ, ಆ ಜೂತಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ಕವಿಗಳು, ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ, ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸೋಮಾ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಶುದ್ಧತೆಗೆ, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳು ಪೋಷಣೆಯ ಸಾಗರವನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ಬೆಳೆಯಲಿ. ಇದು ಪವಿತ್ರವಾದ ಉಚ್ಚಾರಣೆ: ನಾನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು, ಪುರೋಹಿತನನ್ನು, ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾಮಿಯೇ, ನಿನಗೆ ನಮ್ಮ ಮಾತುಗಳು ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ನದಿಗಳಂತೆ, ಇಂದ್ರಾ, ದಾನಗಳು ಇಂದು ನಿನ್ನ ಕಡೆ ಹರಿದು ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ. ನಿನಗೆ ನಾವು ರಥವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತೇವೆ, ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ; ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ಧನಾಧಿಪತಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಇಂದ್ರಾ. ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಮಹಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ, ಪ್ರಬಲ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ, ನೀನು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹರಡಿದ್ದೀ. ನಿನ್ನ ಮಹತ್ವದಿಂದ, ಬಲಶಾಲಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಎರಡು ಕೈಗಳು ಬಂಗಾರದ ವಜ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಯಾರು ಋಷಿಯಾಗಿ, ದೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ, ಪುರಾತನ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಅಜಾಣ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಂದುವರೆದನು. ಆ ದ್ವಿಜ ಪುರೋಹಿತನು ಮೂರು ಆಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ, ಹವನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿ, ನೀರಿನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಆ ದ್ವಿಜ ಪುರೋಹಿತ, ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೂ ಖ್ಯಾತಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಅವನಿಗೆ ಸೋಮಾರಸವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯೇ, ಇಂದು ನಿನ್ನ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ, ನಾವು ಕುದುರೆ, ಹೃದಯವನ್ನು ತಲುಪುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು, ನಿನ್ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪಡೆಯಲಿ. ಹೀಗೆ, ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಕಲ್ಪದ ಸಾರಥಿಯಾಗಿದ್ದೀ, ಜ್ಞಾನಿಯೂ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ, ಮಹಾನ್ ಆಗಿದ್ದೀ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಹತ್ತಿರ ಬಾ ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲ ಅನುಗ್ರಹದ ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ತರಲು. ವಿವಸ್ವತ್‌ನ ಉಷಸ್ಸುಗಳ ಅಗ್ನಿಯೇ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪದ, ದಿವ್ಯವಾದ ವರವನ್ನು ಯಜಮಾನನಿಗೆ ತರು; ಜಾತವೇದಸೇ, ಇಂದು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸು. ನೀನೇ ಪ್ರಿಯ ದೂತ, ಹವನದ ಭಾರವಾಹಕ, ಅಗ್ನಿಯೇ, ವಿಧಿಗಳ ಸಾರಥಿ; ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಮಗೆ ವೀರಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಮಹಾ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನೂ ನೀಡು. ಅವನೊಬ್ಬನು, ಯುವನಾದರೂ ಹಳದಿ ಕೂದಲಿರುವವನಂತೆ, ಸಭೆಯೊಳಗಿನ ಅನೇಕರ ನಡುವೆ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ; ದೇವದರ್ಶನವನ್ನು ನೋಡು—ನಿನ್ನೆ ಅವನು ಸತ್ತನು, ಇಂದು ಅವನು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ಕೆಂಪು, ಗರುಡ, ಸದಾ ವೀರನೂ, ಸ್ಥಿರನೂ ಆದವನು, ಸತ್ಯವನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಧನ ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲ, ಅವನು ಜಯಶಾಲಿಯೂ ದಾನಶೀಲನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಪುರುಷತ್ವ ಮತ್ತು ವೀರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ವಜ್ರಧಾರಿಯು ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಸೋಮಾರಸವನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು; ದೇವತೆಗಳು ಮಹಾ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು, ಆ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟುವು. ಈ ಸೋಮಾರಸವನ್ನು ಕುಡಿದು ಮರುತ್ಗಣರು, ಪ್ರಭಾಶಾಲಿಯಾದ ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳೂ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ಮಿತ್ರ, ಅರ್ಯಮನ್, ವರುನರು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿನಂತೆ, ಮೂರು ಭಾಗದ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧ ಸೋಮಾರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂದ್ರನು ಕೂಡ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮುಂಜಾನೆಯ ಪುರೋಹಿತನಂತೆ, ಆ ಸೋಮಾರಸವನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ನೀನು ಮಹಾನ್, ಸೂರ್ಯಾ; ನೀನು ಆದಿತ್ಯ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯು. ನಿನ್ನ ಮಹತ್ವವು ಮಹಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ನಿನ್ನ ವಿಶಾಲತೆಯಿಂದ, ದೇವಾ, ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮಹಾನ್. ಸೂರ್ಯಾ, ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ನೀನು ಮಹಾನ್; ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ದೇವಾ, ನೀನು ಮಹಾನ್; ನಿನ್ನ ವಿಶಾಲತೆಯಿಂದ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ಪ್ರಥಮ; ಅಸೂರ್ಯಾ, ಪುರೋಹಿತ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡುವ ಬೆಳಕು, ಅಪ್ರತಿಹತ. ನಿನ್ನ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾ, ಆನಂದದ ಸ್ವಾಮಿಯೇ, ಸೋಮಾರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯಲು; ನಿನ್ನ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾ, ಸೋಮಾರಸವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು. ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ, ಬಲಶಾಲಿ, ಶತಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಇಂದ್ರಾ, ನಿನ್ನ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾ, ಸೋಮಾರಸವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು. ನೀನೇ, ವೃತ್ರಸಂಹಾರಕ, ಈ ಸೋಮಾರಸಗಳ ರಕ್ಷಕ; ನಿನ್ನ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾ, ಸೋಮಾರಸವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು. ಹೀಗೆ, ದೇವತೆಗಳ ಮಹಿಮೆಯು, ಹವನದ ಶುದ್ಧತೆ, ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಕಾಶ, ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರೇರಣೆ, ಸೋಮಾರಸದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ, ಇಂದ್ರನ ಶೌರ್ಯ, ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳ ಅನುಗ್ರಹ—all flowed together, blessing the yajamana and all beings, human and animal, with strength, light, and prosperity.