ಸಾಮವೇದಃ

ಪ್ರಿಯ ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ರಥವನ್ನೂ, ಶ್ರೀಮಂತಿಯನ್ನು ತರುವ ಎಮ್ಮೆಗನ್ನೂ, ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾದ ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ‘‘ನನ್ನ ಮಧುರ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ’’ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ‘‘ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳೇ, ನೀವು ಚರಿತ್ರಾದ ಭವ್ಯ ಚಕ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸುಲಭವಾಗಿ ನದಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ವೇಗವಾಗಿ ಬನ್ನಿ; ನನ್ನ ಸ್ತುತಿಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ’’ ಎಂದು ಭಕ್ತನು ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ‘‘ನೀವು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡಿ, ಬಂಗಾರದ ಚಕ್ರಗಳಿರುವ ರುದ್ರರೂಪಿಗಳಾದ ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳೇ, ಶಕ್ತಿಯ ದಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಬನ್ನಿ’’ ಎಂದು ಅವನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಅಗ್ನಿದೇವತೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಸುವು ತನ್ನ ಕರುವಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುವಂತೆ; ಪ್ರಭಾತದೇವತೆಗಳು ಯುವತಿಯರಂತೆ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಉದಯಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಕಿರಣಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಸುತ್ತವೆ. ಪೂಜಾರಿ ದೇವರ ಆರಾಧನೆಗಾಗಿ ಎದ್ದಿದ್ದಾನೆ; ನೇರವಾದ ಅಗ್ನಿ ಶುಭಾಶಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರಕಾಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಮಹಾದೇವತೆ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಪವಿತ್ರನಾದ ಅಗ್ನಿಯು, ಗುಂಪಿನ ಬಂಧನವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿದಾಗ, ಶುದ್ಧ ಹಸುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅರ್ಪಣೆಯು ಧರ್ಮಪಥದೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುತ್ತದೆ; ಜಯಶಾಲಿಯಾದ ಅಗ್ನಿ ಸಮರ್ಪಣಾ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಈ ಬೆಳಕು, ಬೆಳಕುಗಳ ಬೆಳಕು, ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದ್ಭುತ, ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ದೇವತೆ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ; ಹೀಗಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯೂ ಪ್ರಭಾತವೂ ಒಂದೇ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕರುಗಳು, ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯನಾದವನು ಬಿಳಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ; ಕಪ್ಪು ಅವಳು ತನ್ನ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ; ಒಂದೇ ಬಂಧುವರ್ಗವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಅಮರ ಮತ್ತು ಮರಣಶೀಲರು—ಅಂದರೆ ದ್ಯಾವೂ ಭೂಮಿಯೂ—ತಮ್ಮ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ಕಚೊಚ್ಚಲರ ಮಾರ್ಗ ಒಂದೇ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದದು; ಇತರರು ದೈವಿಕ ನಿಯಮದಂತೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಘರ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ರಾತ್ರಿಯೂ ಪ್ರಭಾತವೂ ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನವು, ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಿವೆ. ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಭಾತದ ಮುಖದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರೇರಿತರು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ವಚನಗಳು ಉದಯಿಸುತ್ತವೆ; ಈಗ ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳೇ, ನಿಮ್ಮ ರಥದಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿ, ಉಷ್ಣವಾದ ಸೊಮಪಾನವನ್ನು ತಂದುಕೊಡಿ. ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಿತಿಮೀರಿಸಬಾರದು; ಈಗ ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳೇ, ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಪಾನಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿ; ದಯಾಮಯರಾದ ನೀವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪೂಜಕನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ಬನ್ನಿರಿ. ನೀವು ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ, ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಎರಡೂ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಶಾಂತಿಯುತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಬನ್ನಿರಿ; ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಪಾನವು ಹರಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರಭಾತದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ; ಆಕಾಶದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಆಯುಧಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಕೆಂಪು ಹಸುಗಳು, ತಾಯಿಯರು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಂಪು ಕಿರಣಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಯದೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿವೆ; ಕೆಂಪು ಹಸುಗಳು ಜೋತೆಯಾಗಿದೆ; ಪ್ರಭಾತದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪುರಾತನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿವೆ; ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಜ್ಯೋತಿ ಕೆಂಪುಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಚಟುವಟಿಕೆಯುಳ್ಳ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯಿಂದ—not weaving—ಹಾಡುತ್ತಾರೆ; ಒಂದೇ ಜೋತೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ದೂರದೂರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಶುಭಕರನಿಗೂ, ದಾನಶೀಲನಿಗೂ, ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪಾನ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ತರುತ್ತಾರೆ. ಅಗ್ನಿ ಎದ್ದಿದ್ದಾನೆ, ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಪ್ರಭಾತದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಬೆಳಕನ್ನು ಹರಡಿವೆ; ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ರಥವನ್ನು ಜೋತೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ದೇವತೆ ಸವಿತೃ ಲೋಕವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳೇ, ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ರಥವನ್ನು ಜೋತೆಯಿಡುವಾಗ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜೇನಿನೊಂದಿಗೆ ಬಲವನ್ನು ಸುರಿಸಿ; ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡಿ; ನಾಯಕನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಾವು ಧನವನ್ನು ಗಳಿಸೋಣ. ಮೂರು ಚಕ್ರಗಳಿರುವ, ಸಿಹಿತನ ತುಂಬಿರುವ, ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವ, ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ ರಥವು ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವುದಾಗಲಿ; ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ದಾನಶೀಲನು ನಮ್ಮ ಎರಡು ಕಾಲು, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಸುಖವನ್ನು ತರುವನು. ನಿಮ್ಮ ನದಿಗಳು, ಆಕಾಶದಿಂದ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆಯಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆ; ಅವು ಸಾವಿರಗಟ್ಟಲೆ ಬಹುಮಾನಗಳತ್ತ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸುಂದರ ಗೀತಗಳನ್ನು ನೋಡುವವನು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ಕಪಿಲವರ್ಣದವನು ತನ್ನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಆನೆಯಂತೆ, ಸತ್ಕಲ್ಪದ ರಾಜನಂತೆ, ಶಾಖೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಗರುಡನಂತೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ನಮಗೆ ಆಕಾಶದಿಂದಲೂ ಭೂಮಿಯಿಂದಲೂ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತಂದುಕೊಡಲಿ, ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಸೋಮಾ, ಅವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಡು. ಒಂಬತ್ತನೆಯದು, ಮೊದಲ ಭಾಗವು ಹರಿದಿದೆ; ಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ಪೆಡದು ಹಾಯ್ದ ಸೋಮಾರಸದ ನದಿಗಳು ದೇವತೆಗಳ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಂಡವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ; ಕವಿಗಳು ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬೆಳಕನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೋಮಾ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದವನೆ, ನಿನ್ನ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೆ, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಶಂಸೆಯ ಸಾಗರವನ್ನು ತಲುಪುವಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ. ಇದು ಪವಿತ್ರವಾದ ಘೋಷಣೆ: ನಾನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಮಧೇಯನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು, ಪುರೋಹಿತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಬಲದ ಸ್ವಾಮಿಯಾದ ನಿನಗೆ, ನಿಗ್ರಹವಿಲ್ಲದ ವಚನಗಳು ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವಂತೆ, ಇಂದ್ರಾ, ಇಂದು ನಿನಗೆ ದಾನಗಳು ಹರಿದು ಬರುವುದಾಗಲಿ. ನೀನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದವನೆ, ಧನದ ಅಧಿಪತಿ, ಶತ್ರುಸಂಹಾರಕ, ನಿನಗಾಗಿ ನಾವು ರಥವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತೇವೆ. ಮಹಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಮಹಾನ್ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ, ಬಲದಿಂದ, ನಿನ್ನ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ನೀನು ಮಹತ್ವವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಮಹತ್ವದಿಂದ, ಬಲದಿಂದ, ನಿನ್ನ ಎರಡು ಕೈಗಳು ಬಂಗಾರದ ವಜ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿವೆ. ಯಾರು ಋಷಿಯಾಗಿಯೂ, ದ್ರಷ್ಟೆಯಾಗಿಯೂ, ಪುರಾತನ ನಗರವನ್ನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ದಣಿವಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುನ್ನಡೆದನು. ದ್ವಿಜಾತ ಪುರೋಹಿತನು ಮೂರು ಆಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿ, ಜಲಾಸನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನು ಆ ದ್ವಿಜಾತ ಪುರೋಹಿತನು, ಎಲ್ಲ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖ್ಯಾತಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಅವನಿಗೆ ಸೋಮಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನು ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯೇ, ಇಂದು ನಾವು ಸ್ತುತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಿನ್ನ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಗಜವನ್ನೂ, ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತಾಗುವ ಉತ್ತಮ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನೂ ಪಡೆಯೋಣ. ಹೀಗೆ, ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಉತ್ತಮ ಸಂಕಲ್ಪದ, ಜ್ಞಾನಿಯ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನ, ಮಹಾತ್ಮನ ರಥಸಾರಥಿಯಾಗಿರುವೆ. ಈ ಸ್ತುತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಹತ್ತಿರ ಇರು, ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲ ಶುಭಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬೆಳಕನ್ನು ತರು. ಅಗ್ನಿಯೇ, ವಿವಸ್ವತ್‌ನ ಪ್ರಭಾತಗಳಿಂದ, ಅಮರವಾದ ಅದ್ಭುತ ದಾನವನ್ನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ತರು; ಜಾತವೇದಸೇ, ಇಂದು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸು. ನೀನು ಪ್ರಿಯ ದೂತನೂ, ಹವನಗಳ ಸಾಗಾಣಿಕನೂ, ಅಗ್ನಿಯೇ, ವಿಧಿಗಳ ರಥಸಾರಥಿಯೂ; ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಮ್ಮಿಗೆ ವೀರ್ಯಬಲವನ್ನೂ, ಮಹಾಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನೂ ಅನುಗ್ರಹಿಸು. ಯುವನಾದವನು, ಬೂದು ಕೇಶನಾದರೂ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕರ ನಡುವೆ ಎದ್ದಿದ್ದಾನೆ; ದೇವರ ದಿವ್ಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೋಡು—ನಿನ್ನೆ ಅವನು ಸತ್ತನು, ಇಂದು ಪುನಃ ಅದೇ ಆಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗೆ, ದೇವತೆಗಳ ಉದಯ, ಭಕ್ತರ ಸ್ತುತಿ, ಪ್ರಭಾತದ ಬೆಳಕು, ಅಗ್ನಿಯ ಜ್ಯೋತಿ, ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳ ಅನುಗ್ರಹ, ಸೋಮಾರಸದ ಹರಿವು, ಇಂದ್ರನ ಮಹಿಮೆ, ದ್ವಿಜಾತ ಪುರೋಹಿತನ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ—all these flow together in divine harmony, blessing the world each new dawn.