ಸಾಮವೇದಃ

ಪುನೀತಿಯನ್ನು ತುಂಬಿರುವ ಆ ಪ್ರಾಚೀನ ಗೀತಿಯನ್ನು ಋಷಿಗಳು ಸ್ತುತಿಸಿದ್ದಾರೆ; ದೇವತೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಅದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿವೆ. ಬಲವಾದ ಲಗಾಮುಗಳಿರುವ ಕುದುರೆಯಂತೆ, ನಾವು ಯಜ್ಞಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ದಯಾಳು, ದಾನಶೀಲ ಪುತ್ರನು ನಮ್ಮವನಾಗಲಿ ಎಂದು ನಾವು ಹಾರೈಸುತ್ತೇವೆ. ಅವನು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜೀವಕ್ಕಾಗಿ, ಹಾನಿಯಿಂದ—ಹತ್ತಿರದದರಿಂದ ದೂರದದರಿಂದ, ಮರಣದಿಂದ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟರಿಂದ—ಯಾವಾಗಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಇಂದ್ರ, ನೀನು ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿರುವೆ; ಶಾಪಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಿಸುವವನು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು—ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವವನು ನೀನು. ಭೂಮಿಗಳು ನಿನ್ನ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವು, ತಾಯಿಯರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೀಗೇ ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ; ನೀನು ಕೋಪದಿಂದ ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಾಗ, ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಅಪಾಯಕರರನ್ನು ಯಜ್ಞವೇ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿತು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಯಂತೆ ಆವರಣವನ್ನೆಂಟಿತು. ಸೋಮಮದದಿಂದ ಉತ್ಸಾಹಗೊಂಡ ಇಂದ್ರನು ಆ ಆವರಣವನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಮಧ್ಯಾಕಾಶವನ್ನು, ಸ್ವರ್ಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದನು. ಆಕೆ ಅಂಗಿರಸರಿಂದ ಉದಯಿಸಿದಳು, ಗುಪ್ತ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದಳು; ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವಳಾದ ಆಕೆ ಈಗ ಆ ಆವರಣವನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕಿದ್ದಾಳೆ. ಆ ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗೀತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನೀವು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಅವನ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಉಲ್ಲಾಸಗೊಳಿಸಿ. ಅವನು ಸೋಮಪಾನಿ, ಸದಾ ಅಜೇಯ, ಅಚಲ, ದೃಢನಿಶ್ಚಯವಂತನು. ಇಂದ್ರ, ನೀನು ನಮಗೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ, ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸು; ಧನಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನಿನ್ನ ಆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯು, ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯೂ—ಇವು ಇಚ್ಛಿತವಾದ ವಜ್ರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆಕಾಶವು ನಿನ್ನ ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ, ಭೂಮಿ ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು; ನೀರನ್ನುೂ ಪರ್ವತಗಳೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶಾಲ ವಾಸಸ್ಥಾನದ ವಿಷ್ಣು, ಮಿತ್ರ, ವರಣನು, ಮಾರುತಗಣ—all ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇಂದ್ರ. ಅಗ್ನಿಯೇ, ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಜನರು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ; ನೀನು ಅಜೇಯನಾಗಿರು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡು. ಅಗ್ನಿಯೇ, ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಕೊಡು—ಅದು ವಿಶಾಲವಾಗಿರಲಿ, ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿರಲಿ. ಅಗ್ನಿಯೇ, ಮಹಾಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಇತರರ ಪಾಲಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಡ; ನೀನು ಜಯಿಸುವಾಗ ನಮಗೂ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಒದಗಿಸು. ಒಬ್ಬನ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಜನರು ನಮನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ನದಿಗಳು ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬಾಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯೋ ಹೀಗೇ. ವಜ್ರಾಯುಧದಿಂದ, ಶತಸಂಧಾನದಿಂದ, ಇಂದ್ರನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ವೃತ್ರನ ತಲೆಯನ್ನು ಚೂರು ಮಾಡಿದನು. ಅವನ ಶಕ್ತಿ, ಪ್ರಕಾಶ—ಇಂದ್ರನು ಎರಡು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಚರ್ಮದಂತೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದಾಗ. ಆ ದಯಾಳು, ಶ್ರೀಮಂತ, ಆನಂದದಾಯಕಳು, ಅವಳು ಉತ್ತಮ ಪುತ್ರಿ. ಮಹಾಶಕ್ತಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಎರಡು ಸುಂದರವಾದ, ಸಮಾನವಾದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೂತ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬಾ—ಅವು ಹತ್ತಿರ ಬರಲಿ. ಅವು ನೀರಿನ ನಡುವೆ ತಲೆಬಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ; ಹತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಎಂಟನೆಯದು ಮತ್ತು ಅರ್ಧದ ಎರಡನೆಯದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಓಡುತ್ತವೆ; ಪೂರಕರು ಸೋಮಕ್ಕಾಗಿ, ವೀರನಿಗಾಗಿ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಾಗಿ, ಮದಕರವಾದ ಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಜೂತ ಹಾಕಲಾದ ಆ ಎರಡು ಕುದುರೆಗಳು, ಇಂದ್ರನನ್ನು—ನಮಗೆ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿರುವ, ಗಾನಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿರುವವನು—ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಿ. ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ, ಹೋಮಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತನಾದವನು ಪಾನಮಾಡಿದ್ದಾನೆ; ಅವನನ್ನು ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರವಿಡಬೇಡಿ, ಅವನು ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ನದಿಗಳು ಸಾಗರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೇರುವವೆಯೋ ಹೀಗೆ, ಹವ್ಯಾಸದ ಹನಿಗಳು ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ, ಇಂದ್ರ; ನಿನ್ನನ್ನು ಮೀರಿಸುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಮಹಾಶಕ್ತಿಯೇ, ನೀನು ಮಹತ್ವದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀ, ಸೋಮಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಿದ್ದೀ, ಇಂದ್ರ, ನಿನ್ನೊಳಗೆ. ಸೋಮಪಾನವು, ವೃತ್ರನ ಶತ್ರು, ಇಂದ್ರನಿಗೆ, ನಿನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರಲಿ; ಹನಿಗಳು ನಿನ್ನ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಹಿತವಾಗಿರಲಿ. ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಲದಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವವನೇ, ಪೂಜ್ಯ ರುದ್ರನಿಗೆ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸು. ಆ ಮಹಾ, ಅಚಲ, ಧೂಮಧ್ವಜ, ಮುಂದುವರಿಯುವ ಪ್ರಕಾಶವಂತನು ನಮಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಒದಗಿಸಲಿ. ಆ ದಿವ್ಯ ಚಿಹ್ನೆಯು, ಜನಾಧಿಪತಿ, ದಯಾಳುವಾಗಿಯೂ, ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಆಲಿಸಲಿ—ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಅಗ್ನಿ. ನೀನು, ಅಗ್ನಿಯೇ, ಪೀಡನೆಯಲ್ಲಿ, ಬಹುಪೂಜಿತನಾದವನು, ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ, ಧನ್ಯನಾದವನು, ಹಿತಕರವಾದ, ದಾನಶೀಲನಾದವನಂತೆ, ನಾವು ಹಾಡುತ್ತೇವೆ. ಉತ್ತಮನು ಯಾವತ್ತೂ ಧನ-ಜಾನುವಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾದ ದಾನವನ್ನು ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅವನಿಗೆ ಹಾಡುಗಳು ತಲುಪಿದಾಗ. ಅವನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ; ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ದೂರವಿಡಬಾರದು. ವಿಷ್ಣುವು ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ತನ್ನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ನೆಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಿಷ್ಣು, ಕಾಯುವವನು, ಅಜೇಯನು, ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ; ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವನ ಪವಿತ್ರ ಧರ್ಮಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ, ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತ. ಆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಸದಾ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೋಡುವರು, ಅದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಕಣ್ಣಿನಂತೆ.