ಸಾಮವೇದಃ

ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಯಜ್ಞದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು: “ದಯಾಳುವಾದ ಅಗ್ನಿದೇವ, ನಿನ್ನ ಅದ್ಭುತ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಮಗೆ ದಾನಗಳೆಡೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡು. ನೀನು ನಮ್ಮ ಧನದ ಸಾರಥಿಯಾದೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯದತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯು.” ಅವರು ಮುಂದಾಗಿ ಬೇಡಿದರು, “ನಮ್ಮ ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ವಂಶವನ್ನು ನಿನ್ನ ಸದಾ ಹಾಜರಾಗಿರುವ, ದಯಾಳು ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಿಸು. ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನು, ದುಷ್ಟರಿಂದ ಬರುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡು ಅಗ್ನೇ.” ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತರು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು: “ಓ ವಿಷ್ಣು, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೆಸರೇನು? ನೀನು ಯಾವ ವಲಯವನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತೀಯೆ? ನಾನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದೇನೆ—‘ನಾನು ಶಿಪಿವಿಷ್ಟ’ ಎಂದು. ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ನಮ್ಮಿಂದ ಮರೆಯಬೆಡ, ವಿಶೇಷ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಬೇರೊಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ.” ಅವರು ಶಿಪಿವಿಷ್ಟನಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು: “ಓ ಮಹಾತ್ಮ, ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯಿಂದಿರುವ, ವಿಶ್ವದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.” ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿ ‘ವಷಟ್’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, “ಓ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟ, ಈ ಹೋಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು. ನಮ್ಮ ಸ್ತುತಿಗಳು ನಿನ್ನವರೆಗೆ ತಲುಕಲಿ. ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಸದಾ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಆಗ, ವಾಯುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, “ಪ್ರಭಾಮಯ ವಾಯು, ಸವಿಯ ತಂಪಾದ ಸೋಮದ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನೊಳಗೊಂಡು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ನಿನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಡನೆ ಬಂದು ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿಯು, ಸ್ತುತಿಗೆ ಅರ್ಹನಾದ ದೇವಾ,” ಎಂದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಾಯು ಇಬ್ಬರಿಗೂ, “ಈ ಸೋಮಪಾನಕ್ಕೆ ನೀವು ಯೋಗ್ಯರು. ಜಲಧಾರೆಗಳು ಹೇಗೆ ಒಂದಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆಯೋ, ಹೀಗೆ ಈ ಸೋಮವೂ ನಿಮ್ಮೆಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. “ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ವಾಯು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನೇ, ನಿಮ್ಮ ಪರಿವಾರದೊಡನೆ ಒಂದೇ ರಥದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿಯಿರಿ,” ಎಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ರಾತ್ರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸಜ್ಜನರು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮುಂದಾದರು. ವಿವಸ್ವತ್‌ನ ಪಿಂಗಾಣಿ ಕುದುರೆ ಚೇತನಗೊಂಡಾಗ, ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರೇರಣೆಯಾದವು. ಅವರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹರ್ಷದ ಪಾನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು—ಇದು ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಈಗಲೂ, ಗೋಮಾತೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದೊರೆತ ಪಾನ. ಆ ಪಾವನ ಪಾನವನ್ನು ಪುರಾತನ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಕೊಂಡಾಡಿದವು; ದೇವತೆಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊತ್ತ ಪ್ರೇರಿತ ಚಿಂತನೆಗಳು ಅದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದವು. “ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಬಗ್ಗೆಯುಳ್ಳ ಕುದುರೆಯಂತೆ, ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ನಾವು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ, ಯಜ್ಞಾಧಿಪತಿಯಾದ ನಿನ್ನನ್ನು.” “ಆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪುತ್ರನು ನಮ್ಮದಾಗಲಿ, ದಯಾಳು, ದೂರವ್ಯಾಪಿ, ಉದಾರತನದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು.” ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲ ಹಾನಿಯಿಂದ, ಹತ್ತಿರದ ಮತ್ತು ದೂರದ, ಮರಣ ಮತ್ತು ಪಾಪದಿಂದ ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, “ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮೀರಿಸುವವನು, ಶಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು, ಶತ್ರುವನ್ನು ಜಯಿಸುವವನು,” ಎಂದರು. ಭೂಮಿಯು ಇಂದ್ರನ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಂತೆ, ತಾಯಿಯು ಮಗನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ನಡೆಯಿತು. ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವಾಗ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳು ಭಗ್ನರಾದರು. ಯಜ್ಞವು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಆವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಸೋಮದ ಉಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಮಧ್ಯಾಕಾಶವನ್ನು, ಸ್ವರ್ಗದ ವಿಶಾಲತೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದನು, ಆತನ ವಜ್ರದಿಂದ ಆ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಒಡೆದನು. ಆಕೆ ಅಂಗಿರಸರಿಂದ ಉದಯಿಸಿದಳು, ಗುಪ್ತ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಮುಚ್ಚಿದ ಆವರಣವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದಳು. ಆ ವಿಜಯಶಾಲಿ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾದವನನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು, ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬೇಕು. ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿರುವ, ಸೋಮಪಾನಿ, ಅಚಲ, ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದ ಯೋಧನು. “ಇಂದ್ರ, ನಮಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡು, ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವವನಾಗಿ, ಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.” ನಿನ್ನ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಪ್ರಜ್ಞೆ—ಅವು ವಾಂಛಿತ ವಜ್ರವನ್ನು ಹಾರೈಸುತ್ತವೆ. ನಿನ್ನ ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಆಕಾಶವು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ, ಭೂಮಿ ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ; ಜಲಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಷ್ಣುವು, ಮಿತ್ರನು, ವರುನನು, ಮರುತ್ಗಣ—all—ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಗ್ನಿಗೆ ಜನಾಂಗಗಳು ಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ—ಅವನು ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿರಲಿ, ಶತ್ರುವನ್ನು ವಧಿಸಲಿ. “ಅಗ್ನೇ, ನಮ್ಮ ಹವ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ, ನಮ್ಮಿಗೆ ಧನವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಕೊಡು, ಅದು ವಿಶಾಲವಾಗಿರಲಿ, ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರಲಿ.” “ಅಗ್ನೇ, ಮಹಾ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಇತರರ ಪಾಲಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಡ; ನೀನು ಗೆಲ್ಲುವಾಗ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗೆಲ್ಲು.” ಒಬ್ಬನ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಜನಾಂಗಗಳು ನದಿಗಳು ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಸೇರುವಂತೆ ವಂದಿಸುತ್ತವೆ. ವಜ್ರದಿಂದ, ವೃತ್ರನ ತಲೆಬಾಗಿಲನ್ನು ಇಂದ್ರನು ಒಡೆದನು. ಅವನ ಶಕ್ತಿ, ಪ್ರಭೆ—ಇಂದ್ರನು ಎರಡು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಚರ್ಮದಂತೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಂದಾಗ. ಆ ದೇವಿಯು ದಯಾಳು, ಐಶ್ವರ್ಯವಂತಳು, ಹರ್ಷದಾಯಕಳು, ಸದುಹುಡುಗಿ. ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯು ತನ್ನ ಎರಡು ಸುಂದರ, ಸರಿಯಾದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೂತ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವನು. ಅವು ಜಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಲೆಬಾಗಿದಂತೆ ನಿಂತಿವೆ; ಹತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ತೋರುತ್ತಿವೆ. ಎಂಟನೆಯದು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಭಾಗವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಓಡುತ್ತವೆ; ಸೋಮವನ್ನು ಸುರಿಸುವವರು ವೀರನಾದ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ, ಹರ್ಷದಾಯಕ ಸೋಮಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಚುರುಕಾಗಿ ಓಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಜೂತ ಹಾಕಿದ ಎರಡು ಕುದುರೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು, ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು, ಸ್ತುತಿಗೆ ಅರ್ಹನನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ತರುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ. ವೃತ್ರನ ಸಂಹಾರಕನು, ಹೋಮಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತನು, ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿದನು; ಅವನು ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರವಾಗದಿರಲಿ, ಅವನ ಬಲದ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ತಡೆಯಬೇಡಿ. ಸೋಮದ ಹನಿಗಳು ನದಿಗಳು ಸಾಗರವನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ, ಇಂದ್ರ, ನಿನ್ನನ್ನು ಮೀರುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನೀನು ಮಹತ್ವದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿಕೊಂಡೆ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದವನೇ, ಸೋಮಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡೆ, ಇಂದ್ರ, ನಿನ್ನೊಳಗೆ. ಸೋಮ, ವೃತ್ರನ ಸಂಹಾರಕನಾದ ಇಂದ್ರ, ನಿನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹಿತವಾಗಿರಲಿ; ಹನಿಗಳು ನಿನ್ನ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಹಿತವಾಗಿರಲಿ. ಈ ರೀತಿ, ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ, ಅವರ ಮಹಿಮೆ, ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ಪವಿತ್ರ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪೂರಣವಾಗುತ್ತವೆ.