સામવેદઃ

અગ્નિં નરો દીધિતિભિરણ્યોર્હસ્તચ્યુતં જનયત પ્રશસ્તમ્ દૂરેદૃશં ગૃહપતિમથવ્યુમ્

પ્રભાની કિરણોથી, લોકો અગ્નિને ઉત્પન્ન કરે છે, વખાણાયેલ, તેજવાળાના હાથમાંથી પડેલો, દૂર જોનાર ઘરનાં માલિક, પૂજવા યોગ્ય.

અબોધ્યગ્નિઃ સમિધા જનાનાં પ્રતિ ધેનુમિવાયતીમુષાસમ્ યહ્વા ઇવ પ્ર વયામુજ્જિહાનાઃ પ્ર ભાનવઃ સસ્રતે નાકમચ્છ

લોકોમાં અગ્નિ જાગૃત થાય છે, લાકડીઓથી પ્રગટે છે, અને ઉષા જેમ ગાયનું દૂધ ફેલાવે છે, તેમ પ્રકાશની કિરણો આકાશ તરફ વિસ્તરે છે, જવાનાઓ જેમ ઊભા થાય છે, તેમ ભાનવાઓ ઊંચા જાય છે.

પ્ર ભૂર્જયન્તં મહાં વિપોધાં મૂરૈરમૂરં પુરાં દર્માણમ્ નયન્તં ગીર્ભિર્વના ધિયં ધા હરિશ્મશ્રું ન વાર્મણા ધનર્ચિમ્

એ મહાન દેવ બહુ પ્રકાશ લાવે છે, બુદ્ધિશાળી અને અબુદ્ધ લોકોને માર્ગ બતાવે છે, પ્રાચીન નગરના નિયમોનું નેતૃત્વ કરે છે; ગીતો દ્વારા લોકો પ્રેરિત વિચાર શોધે છે, એ સુવર્ણ દાઢી ધરાવનાર, જેનું કવચ તેજસ્વી છે.

શુક્રં તે અન્યદ્યજતં તે અન્યદ્વિષુરૂપે અહની દ્યૌરિવાસિ વિશ્વા હિ માયા અવસિ સ્વધાવન્ભદ્રા તે પૂષન્નિહ રાતિરસ્તુ

તારી તેજસ્વિતા એક છે, તારી પવિત્રતા બીજી છે; તું દિવસ અને રાતની જેમ બે રૂપ ધરાવે છે, અગ્નિ. તારી બધી શક્તિઓ અદ્ભુત છે; દયાળુ પુષણ, તારી કૃપા અહીં અમારે પર રહે.

ઇડામગ્ને પુરુદંસં સનિં ગોઃ શશ્વત્તમં હવમાનાય સાધ સ્યાન્નઃ સૂનુસ્તનયો વિજાવાગ્ને સા તે સુમતિર્ભૂત્વસ્મે

અગ્નિ, તું હંમેશા ધન લાવતો, અમને ગાયનો સૌથી શાશ્વત ભાગ આપ, જે તને બોલાવે છે. અમારો પુત્ર, અમારો વંશજ વિજયી બને; તારી શુભ ઈચ્છા અમારે પર રહે.

પ્ર હોતા જાતો મહાન્નભોવિન્નૃષદ્મા સીદદપાં વિવર્તે દધદ્યો ધાયી સુતે વયાંસિ યન્તા વસૂનિ વિધતે તનૂપાઃ

મહાન યજ્ઞકર્તા જન્મે છે, આકાશ જાણે છે, મનુષ્યોના સ્થાન પર બેઠો છે, પાણી ફેરવે છે; તે અર્પણો ધરાવે છે, દાન લાવનાર છે, શરીરનો રક્ષક છે, અને અમને ધન તરફ લઈ જાય છે.

પ્ર સમ્રાજમસુરસ્ય પ્રશ્સ્તં પુંસઃ કૃષ્ટીનામનુમાદ્યસ્ય ઇન્દ્રસ્યેવ પ્ર તવસસ્કૃતાનિ વન્દદ્વારા વન્દમાના વિવષ્ટુ

રાજા, આસુર, પ્રસિદ્ધ, લોકોમાં શ્રેષ્ઠ, જેનું સન્માન થાય છે, ઈન્દ્રની જેમ, જેનાં કાર્ય મહાન છે, તે આવે; જેને સ્તુતિથી બોલાવવામાં આવે છે, તે અમને કૃપા આપે.

અરણ્યોર્નિહિતો જાતવેદા ગર્ભ ઇવેત્સુભૃતો ગર્ભિણીભિઃ દિવેદિવ ઈડ્યો જાગૃવદ્ભિર્હવિષ્મદ્ભિર્મનુષ્યેભિરગ્નિઃ

વનમાં છુપાયેલ, જાતવેદા અગ્નિ પ્રગટે છે, જેમ ગર્ભવતી માતાઓ ગર્ભને પોષે છે, તેમ; રોજે રોજ, જાગૃત અને હવન કરનાર મનુષ્યો દ્વારા અગ્નિને સ્તુતિ કરવી જોઈએ.

સનાદગ્ને મૃણસિ યાતુધાનાન્ન ત્વા રક્ષાંસિ પૃતનાસુ જિગ્યુઃ અનુ દહ સહમૂરાન્કયાદો મા તે હેત્યા મુક્ષત દૈવ્યાયાઃ

અગ્નિ, તું પ્રાચીન સમયથી જ યાતુધાનોને નાશ કરે છે; કોઈ રાક્ષસ તને યુદ્ધમાં જીત્યો નથી. દુશ્મન અને ભક્ષકને બળી નાખ, તારી દૈવી હથિયાર નિશાન ચૂકી ન જાય.

અગ્ન ઓજિષ્ઠમા ભર દ્યુમ્નમસ્મભ્યમધ્રિગો પ્ર નો રાયે પનીયસે રત્સિ વાજાય પન્થામ્

અગ્નિ, અમને સૌથી વધુ શક્તિ આપ, જે ક્યારેય ઘટે નહીં; અમને ધનના માર્ગે લઈ જા, જેથી તું અમને વિજયનો માર્ગ આપી શકે.

યદિ વીરો અનુ ષ્યાદગ્નિમિન્ધીત મર્ત્યઃ આજુહ્વદ્ધવ્યમાનુષક્શર્મ ભક્ષીત દૈવ્યમ્

જો કોઈ વિરુ પુરુષ જન્મે, તો મનુષ્ય અગ્નિને પ્રગટાવે; તે માનવ અર્પણ કરે, દૈવી રક્ષા મેળવે.

ત્વેષસ્તે ધૂમ ઋણ્વતિ દિવિ સં ચ્છુક્ર આતતઃ સૂરો ન હિ દ્યુતા ત્વં કૃપા પાવક રોચસે

તારો ધૂમો, પ્રખર અગ્નિ, આકાશ સુધી ઊંચે જાય છે; તારી તેજસ્વી જ્યોત ફેલાય છે, જેમ સૂર્યની કિરણો. તું પાવક, તારી પ્રકાશથી ચમકે છે.

ત્વં હિ ક્ષૈતવદ્યશો ઽગ્ને મિત્રો ન પત્યસે ત્વં વિચર્ષણે શ્રવો વસો પુષ્ટિં ન પુષ્યસિ

તારી યશસ્વી પ્રતિષ્ઠા છે, અગ્નિ; તું મિત્રની જેમ સ્વામી છે. તું બુદ્ધિશાળી, મનુષ્યોને યશ આપે છે, અને સમૃદ્ધિ પોષે છે.

પ્રાતરગ્નિઃ પુરુપ્રિયો વિષ સ્તવેતાતિથિઃ વિશ્વે યસ્મિન્નમર્ત્યે હવ્યં મર્તાસ ઇન્ધતે

પ્રભાતે, અગ્નિ, જે બહુપ્રિય છે, તેને અતિથિ તરીકે સ્તુતિ કરવી જોઈએ; જેમાં બધા મનુષ્યો પોતાનું અર્પણ મૂકે છે, એ અમર દેવમાં.

યદ્વાહિષ્ઠં તદગ્નયે બૃહદર્ચ વિભાવસો મહિષીવ ત્વદ્રયિસ્ત્વદ્વાજા ઉદીરતે

જે શ્રેષ્ઠ છે, તે અગ્નિને, મહાન સ્તુતિ સાથે, તેજસ્વી દેવને અર્પણ કરો; જેમ મહાન ગાય, તારી સંપત્તિ અને તારી શક્તિ તારી પાસેથી ઊભી થાય છે.

વિશોવિશો વો અતિથિં વાજયન્તઃ પુરુપ્રિયમ્ અગ્નિં વો દુર્યં વચઃ સ્તુષે શૂષસ્ય મન્મભિઃ

ઘર ઘરથી, અતિથિ અને બહુપ્રિય અગ્નિને સ્તુતિ કરતાં, હું તારા માટે આ વચન કહું છું, શક્તિશાળી, મારી ઈચ્છાની સ્તુતિઓથી.

બૃહદ્વયો હિ ભાનવે ઽર્ચા દેવાયાગ્નયે યં મિત્રં ન પ્રશસ્તયે મર્તાસો દધિરે પુરઃ

મહાન, તેજસ્વી અગ્નિને દેવોએ સ્તુતિ આપી છે; મિત્રની જેમ, યશ માટે, મનુષ્યોએ તેને આગળ રાખ્યો છે.

અગન્મ વૃત્રહન્તમં જ્યેષ્ઠમગ્નિમાનવમ્ ય સ્મ શ્રુતર્વન્નાર્ક્ષે બૃહદનીક ઇધ્યતે

અમે વૃત્રનો સંહારક, સૌથી વડીલ, બુદ્ધિશાળી અગ્નિ પાસે આવ્યા છીએ; જે દાન માટે પ્રસિદ્ધ છે, તે મહાન મુખથી પ્રગટે છે.

જાતઃ પરેણ ધર્મણા યત્સવૃદ્ભિઃ સહાભુવઃ પિતા યત્કશ્યપસ્યાગ્નિઃ શ્રદ્ધા માતા મનુઃ કવિઃ

પરમ ધર્મથી જન્મેલો, તું શક્તિશાળી બન્યો છે; અગ્નિ કશ્યપનો પિતા છે, શ્રદ્ધા માતા છે, અને મનુ કવિ છે.

સોમં રાજાનં વરુણમગ્નિમન્વારભામહે આદિત્યં વિષ્ણું સૂર્યં બ્રહ્માનં ચ બૃહસ્પતિમ્

અમે સોમ રાજા, વરુણ, અગ્નિ, આદિત્ય, વિષ્ણુ, સૂર્ય, બ્રહ્મા અને બૃહસ્પતિને બોલાવીએ છીએ.

ઇત એત ઉદારુહન્દિવઃ પૃષ્ઠાન્યા રુહન્ પ્ર ભૂર્જયો યથા પથોદ્યામઙ્ગિરસો યયુઃ

અહીંથી તેઓ આકાશની ઊંચાઈએ ચડી જાય છે; તેઓ આગળ વધે છે, વિજયી બને છે, જેમ અંગિરસોએ પ્રકાશના માર્ગે યાત્રા કરી હતી.

રાયે અગ્ને મહે ત્વા દાનાય સમિધીમહિ ઈડિષ્વા હિ મહે વૃષં દ્યાવા હોત્રાય પૃથિવી

અગ્નિ, ધન અને મહાનતા માટે, અમે તને દાન માટે પ્રગટાવીએ છીએ; તું ખરેખર પ્રશંસનીય છે, હે શક્તિશાળી, આકાશ અને ધરતી તારા યજ્ઞકર્તા છે.

દધન્વે વા યદીમનુ વોચદ્બ્રહ્મેતિ વેરુ તત્ પરિ વિશ્વાનિ કાવ્યા નેમિશ્ચક્રમિવાભુવત્

જેઓ બુદ્ધિમાન છે, તેમણે અહીં જે 'બ્રહ્મ' કહીને જણાવ્યું, એ બધાં જ્ઞાનના કાર્યને ઘેરી લે છે, જેમ ચક્રની કિનારી આખું ચક્ર ઘેરી લે છે.

પ્રત્યગ્ને હરસા હરઃ શૃણાહિ વિશ્વતસ્પરિ યાતુધાનસ્ય રક્ષસો બલં ન્યુબ્જવીર્યમ્

અગ્નિ, તારી શક્તિથી, દરેક દિશામાંથી અમારો અવાજ સાંભળ; યાતુધાન અને રાક્ષસની તાકાત અને ચાલાકી દમન કર.

ત્વમગ્ને વસૂંરિહ રુદ્રાં આદિત્યાં ઉત યજા સ્વધ્વરં જનં મનુજાતં ઘૃતપ્રુષમ્

અગ્નિ, અહીં વસુઓ, રુદ્રો અને આદિત્યોનું પૂજન કર; સારા લોકો, માનવજાત અને ઘીથી સ્નાન કરેલા લોકો માટે અર્પણ કર.

દ્વિતીય પ્રથમો ઽર્ધઃ પુરુ ત્વા દાશિવાં વોચે ઽરિરગ્ને તવ સ્વિદા તોદસ્યેવ શરણ આ મહસ્ય

બીજું, પહેલું અર્ધ — ખરેખર, હું તારા ભક્ત તરીકે બોલું છું; અગ્નિ, તારો દુશ્મન કોણ છે? હું તારી મહાનતાની શરણમાં બાણની જેમ આવું છું.

પ્ર હોત્રે પૂર્વ્યં વચો ઽગ્નયે ભરતા બૃહત્ વિપાં જ્યોતીંષિ બિભ્રતે ન વેધસે

પૂજારી માટે, અગ્નિ માટે, ભૃગુઓના મહાન અને જ્ઞાનના પ્રકાશ ધરાવનાર, બુદ્ધિમાન માટે, પ્રાચીન વાણી લાવ.

અગ્ને વાજસ્ય ગોમત ઈશાનઃ સહસો યહો અસ્મે ધેહિ જાતવેદો મહિ શ્રવઃ

અગ્નિ, તું શક્તિ અને ધનનો સ્વામી છે, તાકાત અને ઉર્જાનો સ્વામી છે; હે જાતવેદસ, અમને મહાન પ્રતિષ્ઠા આપ.

અગ્ને યજિષ્ઠો અધ્વરે દેવાં દેવયતે યજ હોતા મન્દ્રો વિ રાજસ્યતિ સ્રિધઃ

અગ્નિ, યજ્ઞ માટે સૌથી યોગ્ય, પૂજક માટે દેવતાઓનું પૂજન કર; આનંદી પૂજારી તરીકે, તું પ્રકાશિત થાય છે અને અવરોધ દૂર કરે છે.