સામવેદઃ

સ સુન્વે યો વસૂનાં યો રાયામાનેતા ય ઇડાનામ્ સોમો યઃ સુક્ષિતીનામ્

તે જ પિછાડાય છે, જે ધન લાવે છે, સંપત્તિ લાવે છે, યજ્ઞ માટે ભેટો લાવે છે, સોમ જે સુખદ વાસસ્થાન આપે છે.

ત્વં હ્યાઙ્ગ દૈવ્યા પવમાન જનિમાનિ દ્યુમત્તમઃ અમૃતત્વાય ઘોષયન્

હે પવમાન, તું ખરેખર દેવત્વના જન્મો જાહેર કરે છે, સૌથી તેજસ્વી બનીને અમરત્વની ઘોષણા કરે છે.

એષ સ્ય ધારયા સુતો ઽવ્યો વારેભિઃ પવતે મદિન્તમઃ ક્રીડન્નૂર્મિરપામિવ

આ ધારા દ્વારા પિછાડાયેલો, ચાળણથી શુદ્ધ થયેલો, સૌથી આનંદદાયક રીતે વહે છે, પાણીની લહેર જેવી રમે છે.

ય ઉસ્રિયા અપિ યા અન્તરશ્મનિ નિર્ગા અકૃન્તદોજસા અભિ વ્રજં તત્નિષે ગવ્યમશ્વ્યં વર્મીવ ધૃષ્ણવા રુજ ૐ વર્મીવ ધૃષ્ણવા રુજ

જે બળથી, પથ્થરો વચ્ચેની ગાયોને પણ કાપી નાખે છે અને ગાય-ઘોડાના વાડામાં પ્રવેશે છે, એ વીર જેવો બાહાદુર બની, તું અવરોધ તોડ.

ઇતિ સૌમ્યં પાવમાનં પર્વ .. .. ઇતિ .. આરણ્ય આરણ્ય ઇન્દ્ર જ્યેષ્ઠં ન આ ભર ઓજિષ્ઠં પુપુરિ શ્રવઃ યદ્દિધૃક્ષેમ વજ્રહસ્ત રોદસી ઓભે સુશિપ્ર પપ્રાઃ

આ રીતે પવિત્ર, સૌમ્ય અને જંગલમાં જન્મેલો સોમ, હે ઇન્દ્ર, અમને સૌથી મહાન અને શક્તિશાળી કીર્તિ આપ, જેમ તું વજ્રધારી, બંને જગતને ધારણ કરવા ઈચ્છે છે, હે સુંદર દાઢીવાળા.

ઇન્દ્રો રાજા જગતશ્ચર્ષણીનામધિક્ષમા વિશ્વરૂપં યદસ્ય તતો દદાતિ દાશુષે વસૂનિ ચોદદ્રાધ ઉપસ્તુતં ચિદર્વાક્

ઇન્દ્ર સર્વ લોકોનો રાજા છે, બધાને શાસે છે; જે કંઈ તેનો સર્વરૂપ છે, તે ભક્તને આપે છે, નજીકથી સ્તુતિ કરનારને પણ ધન આપે છે.

યસ્યેદમા રજોયુજસ્તુજે જને વનં સ્વઃ ઇન્દ્રસ્ય રન્ત્યં બૃહત્

જેનાં બળથી, આકાશ સાથે જોડાઈને, મનુષ્યોમાં ઇન્દ્રનું મહાન આનંદ સ્થાન પામે છે.

ઉદુત્તમં વરુણ પાશમસ્મદવાધમં વિ મધ્યમં શ્રથાય અથાદિત્ય વ્રતે વયં તવાનાગસો અદિતયે સ્યામ

હે વરુણ, અમારું સૌથી ઊંચું બંધન દૂર કર, નીચું અને મધ્યમ પણ છોડી દે; પછી, હે આદિત્ય, તારા નિયમથી, અમે નિર્દોષ રહીને અદિતિના બનીએ.

ત્વયા વયં પવમાનેન સોમ ભરે કૃતં વિ ચિનુયામ શશ્વત્ તન્નો મિત્રો વરુણો મામહન્તામદિતિઃ સિન્ધુઃ પૃથિવી ઉત દ્યૌઃ

હે પવિત્ર સોમ, તારી સાથે અમે યુદ્ધમાં જીતીએ, હંમેશા વિજયી રહીએ; મીત્ર, વરુણ, અદિતિ, નદી, પૃથ્વી અને આકાશ અમને ક્યારેય દુઃખ ન આપે.

ઇમં વૃષણં કૃણુતૈકમિન્મામ્

આને, હે બળવાનોએ, અમારામાં સૌથી શ્રેષ્ઠ બનાવો.

સ ન ઇન્દ્રાય યજ્યવે વરુણાય મરુદ્ભ્યઃ વરિવોવિત્પરિસ્રવ

ઇન્દ્ર માટે, યજ્ઞ માટે, વરુણ અને મરુતો માટે, હે સોમ, તું વહે, વિશાળ જગ્યા આપતો.

એના વિશ્વાન્યર્ય આ દ્યુમ્નાનિ માનુષાણામ્ સિષાસન્તો વનામહે

આ સાથે, હે આર્ય, મનુષ્યોની સર્વ મહિમા મેળવવાની ઈચ્છા રાખીને, અમે વિજય મેળવીએ.

અહમસ્મિ પ્રથમજા ઋતસ્ય પૂર્વં દેવેભ્યો અમૃતસ્ય નામ યો મા દદાતિ સ ઇદેવમાવદહમન્નમન્નમદન્તમદ્મિ

હું ઋતનો પહેલો જન્મેલો છું, દેવોથી પણ પૂર્વે, અમરત્વનું નામ છું; જે મને આપે છે, તે આવું ફળ પામે છે—હું જ અન્ન છું, હું અન્ન ખાવનારને પણ ખાઈ જઉં છું.

ત્વમેતદધારયઃ કૃષ્ણાસુ રોહિણીષુ ચ પરુષ્ણીષુ રુશત્પયઃ

તમે કાળી ગાયોમાં, લાલ ગાયોમાં અને ચિતરાં ગાયોમાં તેજસ્વી દુધથી આને પોષ્યું હતું.

અરૂરુચદુષસઃ પૃશ્નિરગ્રિય ઉક્ષા મિમેતિ ભુવનેષુ વાજયુઃ માયાવિનો મમિરે અસ્ય માયયા નૃચક્ષસઃ પિતરો ગર્ભમાદધુઃ

મજબૂત અને રોકી ન શકાય એવો, ચિતરાં ગાયોમાં શ્રેષ્ઠ એવા વાછરડો, ઇનામની ઇચ્છાથી જગતમાં ગર્જના કરે છે. માયાવંતોએ તેને પોતાની માયાથી માપ્યો; માનવદૃષ્ટિ ધરાવતા પિતાઓએ તેનો ભ્રૂણ ગ્રહણ કર્યો.

ઇન્દ્ર ઇદ્ધર્યોઃ સચા સમ્મિશ્લ આ વચોયુજા ઇન્દ્રો વજ્રી હિરણ્યયઃ

ઇન્દ્રે બંને જોડાયેલા વાહનો સાથે, સંમિશ્રિત રીતે, વાણી જોડીને, સુવર્ણ વજ્રધારી ઇન્દ્રે સંગાથ આપ્યો.

ઇન્દ્ર વાજેષુ નો ઽવ સહસ્રપ્રધનેષુ ચ ઉગ્ર ઉગ્રાભિરૂતિભિઃ

ઇન્દ્ર, તું અમને સ્પર્ધાઓમાં અને હજારો ઇનામવાળાં યુદ્ધોમાં, તારી મહાન શક્તિઓથી રક્ષા કર.

પ્રથશ્ચ યસ્ય સપ્રથશ્ચ નામાનુષ્ટુભસ્ય હવિષો હવિર્યત્ ધાતુર્દ્યુતાનાત્સવિતુશ્ચ વિષ્ણો રથન્તરમા જભારા વસિષ્ઠઃ

જેનું નામ પ્રસરી રહ્યું છે અને જે પ્રસરે છે, એવા અનુષ્ટુપ હવનનું નામ, દાન લાવનાર હવન, વસિષ્ઠએ આધારદાતા, સવિતા અને વિષ્ણુની તેજસ્વિતાથી રથંતર ગ્રહણ કર્યું.

નિયુત્વાન્વાયવા ગહ્યયં શુક્રો અયામિ તે ગન્તાસિ સુન્વતો ગૃહમ્

વાયુ, તું તારા દળો સાથે આવ, હું તારી પાસે આવું છું, તેજસ્વી. તું સોમ પિંડનારના ઘરમાં આવશે.

યજ્જાયથા અપૂર્વ્ય મઘવન્વૃત્રહત્યાય તત્પૃથિવીમપ્રથયસ્તદસ્તભ્ના ઉતો દિવમ્

મઘવન, જ્યારે તું વૃત્રના વિનાશ માટે જન્મ્યો, ત્યારે તું પૃથ્વીને વિસ્તૃત કરી અને તેને આધાર આપ્યો, અને આકાશને પણ.

મયિ વર્ચો અથો યશો ઽથો યજ્ઞસ્ય યત્પયઃ પરમેષ્ઠી પ્રજાપતિર્દિવિ દ્યામિવ દૃંહતુ

મારે અંદર તેજ અને યશ રહે, અને યજ્ઞનું સાર પણ. સર્વોચ્ચ પ્રજાપતિ એ આને આકાશમાં, જેમ આકાશને મજબૂત કરે છે તેમ, સ્થાપિત કરે.

સં તે પયાંસિ સમુ યન્તુ વાજાઃ સં વૃષ્ણ્યાન્યભિમાતિષાહઃ આપ્યાયમાનો અમૃતાય સોમ દિવિ શ્રવાંસ્યુત્તમાનિ ધિષ્વ

તારી પોષક શક્તિઓ એક થાય, ઇનામો એક થાય, વિરોધને જીતનારી તાકાતો પણ જોડાય. અમૃત માટે સમૃદ્ધ થતો સોમ, સર્વોચ્ચ યશ આકાશમાં સ્થાપિત કર.

ત્વમિમા ઓષધીઃ સોમ વિશ્વાસ્ત્વમપો અજનયસ્ત્વં ગાઃ ત્વમાતનોરુર્વાન્તરિક્ષં ત્વં જ્યોતિષા વિ તમો વવર્થ

સોમ, તું આ બધી ઔષધિઓ સર્જી, તું જ પાણી અને ગાયોને પણ ઉત્પન્ન કરી. તારા શરીરથી વિશાળ અંતરિક્ષ ફેલાવ્યું; તારા પ્રકાશથી અંધકાર દૂર કર્યો.

અગ્નિમીડે પુરોહિતં યજ્ઞસ્ય દેવમૃત્વિજમ્ હોતારં રત્નધાતમમ્

હું અગ્નિનું સ્તુતિ કરું છું, જે યજ્ઞનો પુરોહિત, દેવ, ઋત્વિજ અને રત્ન આપનાર છે.

તે મન્વત પ્રથમં નામ ગોનાં ત્રિઃ સપ્ત પરમં નામ જનાન્ તા જાનતીરભ્યનૂષત ક્ષા આવિર્ભુવન્નરુણીર્યશસા ગાવઃ

તેમણે ગાયોનું પ્રથમ નામ, ત્રણ વખત સાત, અને લોકોએ શ્રેષ્ઠ નામ વિચાર્યું. જે જાણતા હતા તેઓ અનુસર્યા; લાલચટ્ટા, પ્રસિદ્ધ ગાયો પૃથ્વી પર પ્રગટ થઈ.

સમન્યા યન્ત્યુપયન્ત્યન્યાઃ સમાનમૂર્વં નદ્યસ્પૃણન્તિ તમૂ શુચિં શુચયો દીદિવાંસમપાન્નપાતમુપ યન્ત્યાપઃ

કેટલાંક સાથે જાય છે, કેટલાંક જોડાય છે; નદીઓ એ જ વિસ્તૃત પ્રદેશને સ્પર્શે છે. શુદ્ધ અને તેજસ્વી, ભોજન આપનારી શુદ્ધ જળોને નજીક જાય છે.

આ પ્રાગાદ્ભદ્રા યુવતિરહ્નઃ કેતૂન્ત્સમીર્ત્સતિ અભૂદ્ભદ્રા નિવેશની વિશ્વસ્ય જગતો રાત્રી

દિવસની શુભ યુવતી પૂર્વથી ઉગીને, તેના સંકેતો ફેલાઈ ગયા. સમગ્ર જગત માટે શુભ વિશ્રામસ્થાન, રાત્રિ પ્રગટ થઈ.

પ્રક્ષસ્ય વૃષ્ણો અરુષસ્ય નૂ મહઃ પ્ર નો વચો વિદથા જાતવેદસે વૈશ્વાનરાય મતિર્નવ્યસે શુચિઃ સોમ ઇવ પવતે ચારુરગ્નયે

હવે આપણે વાછરડાના, લાલના મહિમાનું વર્ણન કરીએ. અમારી વાણી વિધાનમાં જાતવેદસ, વૈશ્વાનર અને નવી ચિંતનવાળા સુધી પહોંચે. શુદ્ધ, જેમ શુદ્ધ થયેલો સોમ, અગ્નિ માટે સુંદર.

વિશ્વે દેવા મમ શૃણ્વન્તુ યજ્ઞમુભે રોદસી અપાં નપાચ્ચ મન્મ મા વો વચાંસિ પરિચક્ષ્યાણિ વોચં સુમ્નેષ્વિદ્વો અન્તમા મદેમ

બધા દેવતાઓ, આકાશ-પૃથ્વી અને જળપુત્ર, મારા યજ્ઞને સાંભળે. મારા શબ્દો તમારામાં વિખૂટા ન થાય; હું તે તમારી કૃપામાં કહું, અંતે આપણે આનંદ કરીએ.