સામવેદઃ

સોમઃ પુનાન ઊર્મિણાવ્યં વારં વિ ધાવતિ અગ્રે વાચઃ પવમાનઃ કનિક્રદત્

શુદ્ધ થયેલો સોમ પોતાની લહેરથી અવરોધ તોડી દોડે છે; વાણીની આગેવાનીમાં, ગર્જના કરે છે.

પ્ર પુનાનાય વેધસે સોમાય વચ ઉચ્યતે ભૃતિં ન ભરા મતિભિર્જુજોષતે

શુદ્ધ અને કુશળ સોમ માટે વચન બોલાય છે; તે ચિંતનથી ભેટ સ્વીકારી આનંદ પામે છે, જેમ મહેનતનું ફળ મળે છે.

ગોમન્ન ઇન્દો અશ્વવત્સુતઃ સુદક્ષ ધનિવ શુચિં ચ વર્ણમધિ ગોષુ ધાર્ય

પિછડાયેલા સોમ, અમને ગાયો, ઘોડા, કુશળતા અને ધન સાથે સંપત્તિ આપ; શુદ્ધ રંગ ગાયોમાં સ્થિર કર.

અસ્મભ્યં ત્વા વસુવિદમભિ વાણીરનૂષત ગોભિષ્ટે વર્ણમભિ વાસયામસિ

અમારા માટે, ગાયકોએ તને ધનદાતા તરીકે બોલાવ્યા છે; ગાયો સાથે અમે તને રંગથી આવરીશું.

પવતે હર્યતો હરિરતિ હ્વરાંસિ રંહ્યા અભ્યર્ષ સ્તોતૃભ્યો વીરવદ્યશઃ

સોનાની જેમ તેજસ્વી, ઘોડાઓના પ્રિય, શુદ્ધ થાય છે; તે સુંદર વસ્તુઓમાં આનંદ પામે છે; ગાયકોએ તને બોલાવ, વીરતા અને યશ લાવ.

પરિ કોશં મધુશ્ચુતં સોમઃ પુનાનો અર્ષતિ અભિ વાણીરૃષીણાં સપ્તા નૂષત

પવિત્ર થયેલો સોમ, પાત્રની આસપાસ વહેતો, મધ જેવી મીઠાસ વરસાવે છે; ઋષિઓના સાત ગીતો હવે તેની આસપાસ ગુંજાય છે.

પવસ્વ મધુમત્તમ ઇન્દ્રાય સોમ ક્રતુવિત્તમો મદઃ મહિ દ્યુક્ષતમો મદઃ

હે સોમ, તું ઇન્દ્ર માટે સૌથી મીઠો અને બુદ્ધિશાળી બની વહે, તારો આનંદ સૌથી મહાન અને તેજસ્વી રહે.

અભિ દ્યુમ્નં બૃહદ્યશ ઇષસ્પતે દિદીહિ દેવ દેવયુમ્ વિ કોશં મધ્યમં યુવ

હે અનાજના સ્વામી દેવ, તું મહાન યશ અને કીર્તિ સાથે તેજ પામ, દેવોને આનંદ આપનારો ભગવાન, એ મધ્યમ પાત્ર અમારી તરફ ફેરવી.

આ સોતા પરિ ષિઞ્ચતાશ્વં ન સ્તોમમપ્તુરં રજસ્તુરમ્ વનપ્રક્ષમુદપ્રુતમ્

હે પિછાડનારાઓ, સ્તુતિને દોડતા ઘોડા જેવો, ભરપૂર અને દુર સુધી પહોંચે એવી રીતે, જંગલમાંથી વહેતી નદી જેવી, વહાવો.

એતમુ ત્યં મદચ્યુતં સહસ્રધારં વૃષભં દિવોદુહમ્ વિશ્વા વસૂનિ બિભ્રતમ્

આ સાચે જ આનંદદાયક, હજાર ધારોવાળો વાછરડો છે, જે સ્વર્ગમાંથી દૂધ પામે છે અને સર્વે ધન-સંપત્તિ ધરાવે છે.

સ સુન્વે યો વસૂનાં યો રાયામાનેતા ય ઇડાનામ્ સોમો યઃ સુક્ષિતીનામ્

તે જ પિછાડાય છે, જે ધન લાવે છે, સંપત્તિ લાવે છે, યજ્ઞ માટે ભેટો લાવે છે, સોમ જે સુખદ વાસસ્થાન આપે છે.

ત્વં હ્યાઙ્ગ દૈવ્યા પવમાન જનિમાનિ દ્યુમત્તમઃ અમૃતત્વાય ઘોષયન્

હે પવમાન, તું ખરેખર દેવત્વના જન્મો જાહેર કરે છે, સૌથી તેજસ્વી બનીને અમરત્વની ઘોષણા કરે છે.

એષ સ્ય ધારયા સુતો ઽવ્યો વારેભિઃ પવતે મદિન્તમઃ ક્રીડન્નૂર્મિરપામિવ

આ ધારા દ્વારા પિછાડાયેલો, ચાળણથી શુદ્ધ થયેલો, સૌથી આનંદદાયક રીતે વહે છે, પાણીની લહેર જેવી રમે છે.

ય ઉસ્રિયા અપિ યા અન્તરશ્મનિ નિર્ગા અકૃન્તદોજસા અભિ વ્રજં તત્નિષે ગવ્યમશ્વ્યં વર્મીવ ધૃષ્ણવા રુજ ૐ વર્મીવ ધૃષ્ણવા રુજ

જે બળથી, પથ્થરો વચ્ચેની ગાયોને પણ કાપી નાખે છે અને ગાય-ઘોડાના વાડામાં પ્રવેશે છે, એ વીર જેવો બાહાદુર બની, તું અવરોધ તોડ.

ઇતિ સૌમ્યં પાવમાનં પર્વ .. .. ઇતિ .. આરણ્ય આરણ્ય ઇન્દ્ર જ્યેષ્ઠં ન આ ભર ઓજિષ્ઠં પુપુરિ શ્રવઃ યદ્દિધૃક્ષેમ વજ્રહસ્ત રોદસી ઓભે સુશિપ્ર પપ્રાઃ

આ રીતે પવિત્ર, સૌમ્ય અને જંગલમાં જન્મેલો સોમ, હે ઇન્દ્ર, અમને સૌથી મહાન અને શક્તિશાળી કીર્તિ આપ, જેમ તું વજ્રધારી, બંને જગતને ધારણ કરવા ઈચ્છે છે, હે સુંદર દાઢીવાળા.

ઇન્દ્રો રાજા જગતશ્ચર્ષણીનામધિક્ષમા વિશ્વરૂપં યદસ્ય તતો દદાતિ દાશુષે વસૂનિ ચોદદ્રાધ ઉપસ્તુતં ચિદર્વાક્

ઇન્દ્ર સર્વ લોકોનો રાજા છે, બધાને શાસે છે; જે કંઈ તેનો સર્વરૂપ છે, તે ભક્તને આપે છે, નજીકથી સ્તુતિ કરનારને પણ ધન આપે છે.

યસ્યેદમા રજોયુજસ્તુજે જને વનં સ્વઃ ઇન્દ્રસ્ય રન્ત્યં બૃહત્

જેનાં બળથી, આકાશ સાથે જોડાઈને, મનુષ્યોમાં ઇન્દ્રનું મહાન આનંદ સ્થાન પામે છે.

ઉદુત્તમં વરુણ પાશમસ્મદવાધમં વિ મધ્યમં શ્રથાય અથાદિત્ય વ્રતે વયં તવાનાગસો અદિતયે સ્યામ

હે વરુણ, અમારું સૌથી ઊંચું બંધન દૂર કર, નીચું અને મધ્યમ પણ છોડી દે; પછી, હે આદિત્ય, તારા નિયમથી, અમે નિર્દોષ રહીને અદિતિના બનીએ.

ત્વયા વયં પવમાનેન સોમ ભરે કૃતં વિ ચિનુયામ શશ્વત્ તન્નો મિત્રો વરુણો મામહન્તામદિતિઃ સિન્ધુઃ પૃથિવી ઉત દ્યૌઃ

હે પવિત્ર સોમ, તારી સાથે અમે યુદ્ધમાં જીતીએ, હંમેશા વિજયી રહીએ; મીત્ર, વરુણ, અદિતિ, નદી, પૃથ્વી અને આકાશ અમને ક્યારેય દુઃખ ન આપે.

ઇમં વૃષણં કૃણુતૈકમિન્મામ્

આને, હે બળવાનોએ, અમારામાં સૌથી શ્રેષ્ઠ બનાવો.

સ ન ઇન્દ્રાય યજ્યવે વરુણાય મરુદ્ભ્યઃ વરિવોવિત્પરિસ્રવ

ઇન્દ્ર માટે, યજ્ઞ માટે, વરુણ અને મરુતો માટે, હે સોમ, તું વહે, વિશાળ જગ્યા આપતો.

એના વિશ્વાન્યર્ય આ દ્યુમ્નાનિ માનુષાણામ્ સિષાસન્તો વનામહે

આ સાથે, હે આર્ય, મનુષ્યોની સર્વ મહિમા મેળવવાની ઈચ્છા રાખીને, અમે વિજય મેળવીએ.

અહમસ્મિ પ્રથમજા ઋતસ્ય પૂર્વં દેવેભ્યો અમૃતસ્ય નામ યો મા દદાતિ સ ઇદેવમાવદહમન્નમન્નમદન્તમદ્મિ

હું ઋતનો પહેલો જન્મેલો છું, દેવોથી પણ પૂર્વે, અમરત્વનું નામ છું; જે મને આપે છે, તે આવું ફળ પામે છે—હું જ અન્ન છું, હું અન્ન ખાવનારને પણ ખાઈ જઉં છું.

ત્વમેતદધારયઃ કૃષ્ણાસુ રોહિણીષુ ચ પરુષ્ણીષુ રુશત્પયઃ

તમે કાળી ગાયોમાં, લાલ ગાયોમાં અને ચિતરાં ગાયોમાં તેજસ્વી દુધથી આને પોષ્યું હતું.

અરૂરુચદુષસઃ પૃશ્નિરગ્રિય ઉક્ષા મિમેતિ ભુવનેષુ વાજયુઃ માયાવિનો મમિરે અસ્ય માયયા નૃચક્ષસઃ પિતરો ગર્ભમાદધુઃ

મજબૂત અને રોકી ન શકાય એવો, ચિતરાં ગાયોમાં શ્રેષ્ઠ એવા વાછરડો, ઇનામની ઇચ્છાથી જગતમાં ગર્જના કરે છે. માયાવંતોએ તેને પોતાની માયાથી માપ્યો; માનવદૃષ્ટિ ધરાવતા પિતાઓએ તેનો ભ્રૂણ ગ્રહણ કર્યો.

ઇન્દ્ર ઇદ્ધર્યોઃ સચા સમ્મિશ્લ આ વચોયુજા ઇન્દ્રો વજ્રી હિરણ્યયઃ

ઇન્દ્રે બંને જોડાયેલા વાહનો સાથે, સંમિશ્રિત રીતે, વાણી જોડીને, સુવર્ણ વજ્રધારી ઇન્દ્રે સંગાથ આપ્યો.

ઇન્દ્ર વાજેષુ નો ઽવ સહસ્રપ્રધનેષુ ચ ઉગ્ર ઉગ્રાભિરૂતિભિઃ

ઇન્દ્ર, તું અમને સ્પર્ધાઓમાં અને હજારો ઇનામવાળાં યુદ્ધોમાં, તારી મહાન શક્તિઓથી રક્ષા કર.

પ્રથશ્ચ યસ્ય સપ્રથશ્ચ નામાનુષ્ટુભસ્ય હવિષો હવિર્યત્ ધાતુર્દ્યુતાનાત્સવિતુશ્ચ વિષ્ણો રથન્તરમા જભારા વસિષ્ઠઃ

જેનું નામ પ્રસરી રહ્યું છે અને જે પ્રસરે છે, એવા અનુષ્ટુપ હવનનું નામ, દાન લાવનાર હવન, વસિષ્ઠએ આધારદાતા, સવિતા અને વિષ્ણુની તેજસ્વિતાથી રથંતર ગ્રહણ કર્યું.

નિયુત્વાન્વાયવા ગહ્યયં શુક્રો અયામિ તે ગન્તાસિ સુન્વતો ગૃહમ્

વાયુ, તું તારા દળો સાથે આવ, હું તારી પાસે આવું છું, તેજસ્વી. તું સોમ પિંડનારના ઘરમાં આવશે.