સામવેદઃ

પરીતો ષિઞ્ચતા સુતં સોમો ય ઉત્તમં હવિઃ દધન્વાં યો નર્યો અપ્સ્વાન્તરા સુષાવ સોમમદ્રિભિઃ

ચાર બાજુથી પિરસાયેલ સોમને ઢોળો, જે શ્રેષ્ઠ હવન ધરાવે છે; જે મહાન છે, જળમાં પથ્થરો વડે સોમને પિરસે છે.

આ સોમ સ્વાનો અદ્રિભિસ્તિરો વારાણ્યવ્યયા જનો ન પુરિ ચમ્વોર્વિશદ્ધરિઃ સદો વનેષુ દધ્રિષે

હે સોમ, ધ્વનિ સાથે, પથ્થરો વડે, તું અવરોધોને અખંડિત પાર કરે છે; શહેરમાં માણસ જેવો, તેજસ્વી, તું વનમાટે સ્થાન લઈ છે.

પ્ર સોમ દેવવીતયે સિન્ધુર્ન પિપ્યે અર્ણસા અંશોઃ પયસા મદિરો ન જાગૃવિરચ્છા કોશં મધુશ્ચુતમ્

દૈવી કૃપા માટે, સોમા, તરંગોથી ભરેલી નદી જેવો, દાંડીના રસથી, આનંદદાયક અને સદા જાગૃત રહી, મધ વહેતા પાત્ર તરફ જાય છે.

સોમ ઉ ષ્વાણઃ સોતૃભિરધિ ષ્ણુભિરવીનામ્ અશ્વયેવ હરિતા યાતિ ધારયા મન્દ્રયા યાતિ ધારયા

સોમા, ધ્વનિ સાથે, પિરસનાર અને ઝડપી લોકો સાથે, આગળ આવે છે; સુવર્ણ સજાવટવાળા ઘોડા જેવો, આનંદદાયક ધારા સાથે આગળ વધે છે, આનંદદાયક ધારા સાથે આગળ વધે છે.

તવાહં સોમ રારણ સખ્ય ઇન્દો દિવેદિવે પુરૂણિ બભ્રો નિ ચરન્તિ મામવ પરિધીંરતિ તાં ઇહિ

હે સોમ, હે ઇંદુ, મેં રોજ તારી મિત્રતા માગી છે; અનેક, હે પીળા, મને ઘેરી લે છે—મને ઘેરી રહેલા દુશ્મનથી બચાવ, મારી પાસે આવી જા.

મૃજ્યમાનઃ સુહસ્ત્યા સમુદ્રે વાચમિન્વસિ રયિં પિશઙ્ગં બહુલં પુરુસ્પૃહં પવમાનાભ્યર્ષસિ

સારા હાથોથી સમુદ્રમાં પવિત્ર થતો, હે સોમ, તું વાણી જગાડે છે; તું બહુવિધ રંગીન અને ઇચ્છિત ધન સાથે, હે પવમાન, વહે છે.

અભિ સોમાસ આયવઃ પવન્તે મદ્યં મદમ્ સમુદ્રસ્યાધિ વિષ્ટપે મનીષિણો મત્સરાસો મદચ્યુતઃ

પિરસાયેલા સોમા, ઝડપી, આનંદ માટે વહે છે; સમુદ્રના વિસ્તૃત વિસ્તારમાં, જ્ઞાનીઓ, ઉત્સાહી, આનંદદાયક સોમા વહાવે છે.

પુનાનઃ સોમ જાગૃવિરવ્યા વારૈઃ પરિ પ્રિયઃ ત્વં વિપ્રો અભવો ઽઙ્ગિરસ્તમ મધ્વા યજ્ઞં મિમિક્ષ ણઃ

પવિત્ર થતો, હે સોમ, સદા જાગૃત, તું પ્રિય છે, આવરણોથી ઘેરાયેલો; તું જ્ઞાની બની ગયો, સૌથી વધુ અંંગિરસ જેવો; મધુરતા સાથે અમારો યજ્ઞ તૈયાર કર.

ઇન્દ્રાય પવતે મદઃ સોમો મરુત્વતે સુતઃ સહસ્રધારો અત્યવ્યમર્ષતિ તમી મૃજન્ત્યાયવઃ

ઇન્દ્ર માટે, આનંદ વહે છે, સોમા મરુતો માટે પિરસાયેલ, હજાર ધારાઓ સાથે, બધાને પાર કરે છે; ઝડપી લોકો તેને શુદ્ધ કરે છે.

પવસ્વ વાજસાતમો ઽભિ વિશ્વાનિ વાર્યા ત્વં સમુદ્રઃ પ્રથમે વિધર્મં દેવેભ્યં સોમ મત્સરઃ

બધી ઇચ્છનીય વસ્તુઓ માટે, શક્તિ આપનાર, વહે; હે સોમ, તું સમુદ્ર છે, દેવતાઓ માટે પ્રથમ આધાર, આનંદદાયક.

પવમાના અસૃક્ષત પવિત્રમતિ ધારયા મરુત્વન્તો મત્સરા ઇન્દ્રિયા હયા મેધામભિ પ્રયાંસિ ચ

પવમાન સોમા પોતાની ધારા સાથે છાનમાંથી વહે છે; આનંદદાયક, મરુતો સાથે, શક્તિશાળી, પોતાની બુદ્ધિ અને માર્ગ સાથે.

પ્ર તુ દ્રવ પરિ કોશં નિ ષીદ નૃભિઃ પુનાનો અભિ વાજમર્ષ અશ્વં ન ત્વા વાજિનં મર્જયન્તો ઽચ્છા બર્હી રશનાભિર્નયન્તિ

હવે તું ઝડપથી આગળ વધ, પાત્રની આજુબાજુ ફર, અને બેઠા જા; માણસો સાથે શુદ્ધ થઈને, તું ઇનામ તરફ આગળ વધ. જેમ કોઈ ઝડપી ઘોડાને સંભાળે છે, એમ તને રશીઓથી પવિત્ર ઘાસ તરફ લઈ જાય છે.

પ્ર કાવ્યમુશનેવ બ્રુવાણો દેવો દેવાનાં જનિમા વિવક્તિ મહિવ્રતઃ શુચિબન્ધુઃ પાવકઃ પદા વરાહો અભ્યેતિ રેભન્

ઉશનાસ જેવું જ્ઞાન બોલતો દેવ, દેવતાઓના જન્મની વાત ખુલાસે છે; મહાન વ્રત ધરાવનારો, શુદ્ધ સંબંધો ધરાવતો, તેજસ્વી અને પ્રખર, વરાહ જેવો પગલાં પાડતો ગર્જના સાથે આગળ આવે છે.

તિસ્રો વાચ ઈરયતિ પ્ર વહ્નિરૃતસ્ય ધીતિં બ્રહ્મણો મનીષામ્ ગાવો યન્તિ ગોપતિં પૃચ્છમાનાઃ સોમં યન્તિ મતયો વાવશાનાઃ

તે ત્રણ પ્રકારની વાણી જગાડે છે; અગ્નિ આગળ વધે છે, સત્યની પ્રેરણા અને બ્રાહ્મણની વિચારશક્તિ સાથે. ગાયો પોતાના માલિકને શોધતી જાય છે; ઉત્સુક વિચારો સોમા તરફ દોડી જાય છે.

અસ્ય પ્રેષા હેમના પૂયમાનો દેવો દેવેભિઃ સમપૃક્ત રસમ્ સુતઃ પવિત્રં પર્યેતિ રેભન્મિતેવ સદ્મ પશુમન્તિ હોતા

તેના ઝડપી, સોનાના પ્રવાહો શુદ્ધ થઈ રહ્યા છે; દેવ દેવતાઓ સાથે મિલી જાય છે; દબાયેલ રસ પવિત્ર છાણીને ફરતો જાય છે, ઘેરાયેલા ઘરમાં ગુંજતા, ગાયો સાથે હોતા યજમાન જેવો.

સોમઃ પવતે જનિતા મતીનાં જનિતા દિવો જનિતા પૃથિવ્યાઃ જનિતાગ્નેર્જનિતા સૂર્યસ્ય જનિતેન્દ્રસ્ય જનિતોત વિષ્ણોઃ

સોમા શુદ્ધ થાય છે, જે વિચારનો સર્જક છે, આકાશનો સર્જક છે, પૃથ્વીનો સર્જક છે, અગ્નિનો સર્જક છે, સૂર્યનો સર્જક છે, ઇન્દ્રનો સર્જક છે અને વિષ્ણુનો પણ સર્જક છે.

અભિ ત્રિપૃષ્ઠં વૃષણં વયોધામાઙ્ગોષિણમવાવશન્ત વાણીઃ વના વસાનો વરુણો ન સિન્ધૂર્વિ રત્નધા દયતે વાર્યાણિ

વાણીયોએ ત્રણ સ્તરે વહેતા, યુવાન અને શક્તિશાળી, જંગલમાં રહેલા, વહેતા એકને બોલાવ્યા છે; વનવાસી, નદીઓમાં વરુણ જેવો, ધન આપનાર ઋદ્ધિ આપે છે.

અક્રાન્ત્સમુદ્રઃ પ્રથમે વિધર્મં જનયન્પ્રજા ભુવનસ્ય ગોપાઃ વૃષા પવિત્રે અધિ સાનો અવ્યે બૃહત્સોમો વાવૃધે સ્વાનો અદ્રિઃ

જે સમુદ્ર પાર કરી, પ્રથમ નિયમ સ્થાપે છે, સંતાન ઉત્પન્ન કરે છે, જીવોના રક્ષક છે. શક્તિશાળી, પવિત્ર છાણીએ, અડગ શિખરે, મહાન સોમા વધે છે, પથ્થર ગુંજે છે.

કનિક્રન્તિ હરિરા સૃજ્યમાનઃ સીદન્વનસ્ય જઠરે પુનાનઃ નૃભિર્યતઃ કૃણુતે નિર્ણિજં ગામતો મતિં જનયત સ્વધાભિઃ

પીળો એક આગળ વધે છે, છોડાતા, જળના ગર્ભમાં સ્થિર થાય છે, શુદ્ધ થાય છે; જ્યારે માણસો દબાવે છે, ત્યારે તે સ્પષ્ટ માર્ગ બનાવે છે અને પોતાની શક્તિથી વિચાર ઉત્પન્ન કરે છે.

એષ સ્ય તે મધુમાં ઇન્દ્ર સોમો વૃષા વૃષ્ણઃ પરિ પવિત્રે અક્ષાઃ સહસ્રદાઃ શતદા ભૂરિદાવા શશ્વત્તમં બર્હિરા વાજ્યસ્થાત્

હે ઇન્દ્ર, આ તારો મધુર સોમા, શક્તિશાળી, શક્તિશાળીઓ માટે પવિત્ર છાણીને ફરતો જાય છે; હજારવાર આપનાર, સોવાર આપનાર, ઘણું આપનાર, સદાય રહેતો, પવિત્ર ઘાસ પર બેઠો છે.

પવસ્વ સોમ મધુમાં ઋતાવાપો વસાનો અધિ સાનો અવ્યે અવ દ્રોણાનિ ઘૃતવન્તિ રોહ મદિન્તમો મત્સર ઇન્દ્રપાનઃ

હે સોમા, મધુર, નિયમમાં રહેતો, જળમાં લપેટાયેલો, અડગ શિખરે વહે; ઘીથી ભરેલા પાત્રો પર ચઢ, સૌથી ઉન્મત્ત, ઇન્દ્ર માટેનો પાન બની.

પ્ર સેનાનીઃ શૂરો અગ્રે રથાનાં ગવ્યન્નેતિ હર્ષતે અસ્ય સેના ભદ્રાન્કૃણ્વન્નિન્દ્રહવાન્ત્સખિભ્ય આ સોમો વસ્ત્રા રભસાનિ દત્તે

સેનાપતિ, વીર, રથોના આગે આગળ જાય છે, ગાયોની શોધમાં, તેની સેનામાં આનંદ છે; પોતાની સેનાને શુભ બનાવે છે, ઇન્દ્ર દ્વારા બોલાવાયેલ સોમા, મિત્રો માટે ઝડપી વસ્ત્ર આપે છે.

પ્ર તે ધારા મધુમતીરસૃગ્રન્વારં યત્પૂતો અત્યેષ્યવ્યમ્ પવમાન પવસે ધામ ગોનાં જનયન્ત્સૂર્યમપિન્વો અર્કૈઃ

તારા મધુર પ્રવાહો નવા નીકળી આવ્યા છે, શુદ્ધ થઈને તું પાર કરવાને પણ પાર કરે છે; હે પવમાન, તું ગાયોના નિવાસમાં વહે, તારા સ્તુતિથી સૂર્યને ઉત્પન્ન કરે છે.

પ્ર ગાયતાભ્યર્ચામ દેવાન્ત્સોમં હિનોત મહતે ધનાય સ્વાદુઃ પવતામતિ વારમવ્યમા સીદતુ કલશં દેવ ઇન્દુઃ

ચાલો ગાઈએ, દેવતાઓની સ્તુતિ કરીએ; સોમાને દબાવો, મહાન ધન માટે. તે મધુર વહે, દુશ્મનને પાર કરે; દેવ ઇંદુ પાત્રમાં સ્થિર થાય.

પ્ર હિન્વાનો જનિતા રોદસ્યો રથો ન વાજં સનિષન્નયાસીત્ ઇન્દ્રં ગચ્છન્નાયુધા સંશિશાનો વિશ્વા વસુ હસ્તયોરાદધાનઃ

આકાશ અને પૃથ્વીના સર્જકને પ્રેરણા મળે છે, રથ જેવો ઇનામ મેળવવા નીકળે છે; ઇન્દ્ર પાસે જાય છે, શસ્ત્રોથી શોભિત, બધા ખજાનો તેના હાથમાં મૂકે છે.

તક્ષદ્યદી મનસો વેનતો વાગ્જ્યેષ્ઠસ્ય ધર્મં દ્યુક્ષોરનીકે આદીમાયન્વરમા વાવશાના જુષ્ટં પતિં કલશે ગાવ ઇન્દુમ્

જ્યારે કારીગર મનની ઇચ્છા અથવા શ્રેષ્ઠ વાણીથી તેજસ્વી નાંદ પર ધર્મ રચે છે, ત્યારે ઉત્સુક લોકો શ્રેષ્ઠ પ્રિય સ્વામીની શોધ કરે છે, ગાયો પાત્રમાં ઇંદુને શોધે છે.

સાકમુક્ષો મર્જયન્ત સ્વસારો દશ ધીરસ્ય ધીતયો ધનુત્રીઃ હરિઃ પર્યદ્રવજ્જાઃ સૂર્યસ્ય દ્રોણં નનક્ષે અત્યો ન વાજી

એક સાથે દસ બહેનો, બુદ્ધિશાળી, શુદ્ધ પ્રવાહો તેને ધોઈ આપે છે; પીળો એક ચારેકોર દોડી જાય છે, સૂર્યના ઘોડા જેવો, પાત્રમાં ઇનામ જીતેલા ઘોડા જેવો પ્રવેશ કરે છે.

અધિ યદસ્મિન્વાજિનીવ શુભઃ ધિયઃ સૂરે ન વિશઃ અપો વૃણાનઃ પવતે કવીયન્વ્રજં ન મન્મ

જ્યારે તેમાં વિજયી સેના જેવો તેજસ્વી વિચાર, સૂર્યની કિરણો જેવો, જળ પસંદ કરે છે, ત્યારે જ્ઞાની એક કવિની જેમ માર્ગ તરફ વહે છે.

ઇન્દુર્વાજી પવતે ગોન્યોઘા ઇન્દ્રે સોમઃ સહ ઇન્વન્મદાય હન્તિ રક્ષો બાધતે પર્યરાતિં વરિવસ્કૃણ્વન્વૃજનસ્ય રાજા

મજબૂત ઇંદુ, ગાયોથી ભરપૂર, ઇન્દ્ર માટે સોમા, ઉલ્લાસ માટે શક્તિ શોધે છે; તે દૈત્યને નાશ કરે છે, દુષ્ટને દૂર કરે છે, વિશાળ જગ્યા આપે છે, પ્રજાનો રાજા છે.