સામવેદઃ

અનુ પ્રત્નાસ આયવઃ પદં નવીયો અક્રમુઃ રુચે જનન્ત સૂર્યમ્

પુરૂષો દ્વારા ચાલેલી જૂની પંથો ફરીથી પસાર થઈ છે; તેમની તેજસ્વિતા દ્વારા સૂર્ય પ્રગટ થયો છે.

અર્ષા સોમ દ્યુમત્તમો ઽભિ દ્રોણાનિ રોરુવત્ સીદન્યોનૌ યોનેષ્વા

હે સૌમ, તું સૌથી તેજસ્વી છે, વાસણોમાં ગુંજારી કરીને વહે; બંને આસનોમાં, ગર્ભસ્થાનમાં સ્થિર થા.

વૃષા સોમ દ્યુમાં અસિ વૃષા દેવ વૃષવ્રતઃ વૃષા ધર્માણિ દધ્રિષે

તું શક્તિશાળી અને તેજસ્વી છે, હે સૌમ; તું દેવ છે, દૃઢ પ્રતિજ્ઞા ધરાવનારો છે; તું શક્તિશાળી ધર્મોનું પાલન કરેછે.

ઇષે પવસ્વ ધારયા મૃજ્યમાનો મનીષિભિઃ ઇન્દો રુચાભિ ગા ઇહિ

હે ઇંદુ, તું તારી પવિત્ર ધારા સાથે શક્તિ માટે વહે, વિદ્વાનો દ્વારા શુદ્ધ થતો; તેજસ્વી કિરણો સાથે, ગાયોની પાસે આવી પહોંચ.

મન્દ્રયા સોમ ધારયા વૃષા પવસ્વ દેવયુઃ અવ્યો વારેભિરસ્મયુઃ

હે સોમ, આનંદદાયક ધારા સાથે, દેવતાઓને યોગ્ય એવા વાછરડા તરીકે વહે; અપરાજિત, આવરણથી ઘેરાયેલો અને હંમેશા યુવાન રહે.

અયા સોમ સુકૃત્યપા હિન્દાન ઇદ્વૃષાયસે

હે સોમ, આ સારા કર્મથી પિરસવાની પથ્થરે તને વીર માટે યોગ્ય બનાવ્યો છે, હે વાછરડા.

અયં વિચર્ષણિર્હિતઃ પવમાનઃ સ ચેતતિ હિન્વાન આપ્યં બૃહત્

આ પવમાન, જ્ઞાનવાન, પ્રવાહમાં મૂકાયો છે, પોતે જાગૃત થાય છે; વહેતો, તે મહાન અને પ્રાચીન સ્થાન શોધે છે.

પ્ર ણ ઇન્દો મહે તુ ન ઊર્મિં ન બિભ્રદર્ષસિ અભિ દેવાં અયાસ્યઃ

હે ઇંદુ, અમારા માટે મહાનતા માટે વહે; તું તરંગ વહન કરે છે, ક્યારેય થાકતો નથી, અને દેવતાઓની નજીક પહોંચે છે, હે ઝડપી.

અપઘ્નન્પવતે મૃધો ઽપ સોમો અરાવ્ણઃ ગચ્છન્નિન્દ્રસ્ય નિષ્કૃતમ્

સોમા વહે છે, દુશ્મનોને દૂર કરે છે, વિરોધીઓને હટાવે છે, અને ઇન્દ્રના પસંદગીના સ્થાન પર જાય છે.

પુનાનઃ સોમ ધારયાપો વસાનો અર્ષસિ આ રત્નધા યોનિમૃતસ્ય સીદસ્યુત્સો દેવો હિરણ્યયઃ

પવિત્ર થતો સોમ, તારી ધારા સાથે, પાણીમાં લપેટાયેલો વહે છે; સત્યના ખજાનાવાળા સ્થાનમાં બેસ, હે દૈવી અને સુવર્ણમય.

પરીતો ષિઞ્ચતા સુતં સોમો ય ઉત્તમં હવિઃ દધન્વાં યો નર્યો અપ્સ્વાન્તરા સુષાવ સોમમદ્રિભિઃ

ચાર બાજુથી પિરસાયેલ સોમને ઢોળો, જે શ્રેષ્ઠ હવન ધરાવે છે; જે મહાન છે, જળમાં પથ્થરો વડે સોમને પિરસે છે.

આ સોમ સ્વાનો અદ્રિભિસ્તિરો વારાણ્યવ્યયા જનો ન પુરિ ચમ્વોર્વિશદ્ધરિઃ સદો વનેષુ દધ્રિષે

હે સોમ, ધ્વનિ સાથે, પથ્થરો વડે, તું અવરોધોને અખંડિત પાર કરે છે; શહેરમાં માણસ જેવો, તેજસ્વી, તું વનમાટે સ્થાન લઈ છે.

પ્ર સોમ દેવવીતયે સિન્ધુર્ન પિપ્યે અર્ણસા અંશોઃ પયસા મદિરો ન જાગૃવિરચ્છા કોશં મધુશ્ચુતમ્

દૈવી કૃપા માટે, સોમા, તરંગોથી ભરેલી નદી જેવો, દાંડીના રસથી, આનંદદાયક અને સદા જાગૃત રહી, મધ વહેતા પાત્ર તરફ જાય છે.

સોમ ઉ ષ્વાણઃ સોતૃભિરધિ ષ્ણુભિરવીનામ્ અશ્વયેવ હરિતા યાતિ ધારયા મન્દ્રયા યાતિ ધારયા

સોમા, ધ્વનિ સાથે, પિરસનાર અને ઝડપી લોકો સાથે, આગળ આવે છે; સુવર્ણ સજાવટવાળા ઘોડા જેવો, આનંદદાયક ધારા સાથે આગળ વધે છે, આનંદદાયક ધારા સાથે આગળ વધે છે.

તવાહં સોમ રારણ સખ્ય ઇન્દો દિવેદિવે પુરૂણિ બભ્રો નિ ચરન્તિ મામવ પરિધીંરતિ તાં ઇહિ

હે સોમ, હે ઇંદુ, મેં રોજ તારી મિત્રતા માગી છે; અનેક, હે પીળા, મને ઘેરી લે છે—મને ઘેરી રહેલા દુશ્મનથી બચાવ, મારી પાસે આવી જા.

મૃજ્યમાનઃ સુહસ્ત્યા સમુદ્રે વાચમિન્વસિ રયિં પિશઙ્ગં બહુલં પુરુસ્પૃહં પવમાનાભ્યર્ષસિ

સારા હાથોથી સમુદ્રમાં પવિત્ર થતો, હે સોમ, તું વાણી જગાડે છે; તું બહુવિધ રંગીન અને ઇચ્છિત ધન સાથે, હે પવમાન, વહે છે.

અભિ સોમાસ આયવઃ પવન્તે મદ્યં મદમ્ સમુદ્રસ્યાધિ વિષ્ટપે મનીષિણો મત્સરાસો મદચ્યુતઃ

પિરસાયેલા સોમા, ઝડપી, આનંદ માટે વહે છે; સમુદ્રના વિસ્તૃત વિસ્તારમાં, જ્ઞાનીઓ, ઉત્સાહી, આનંદદાયક સોમા વહાવે છે.

પુનાનઃ સોમ જાગૃવિરવ્યા વારૈઃ પરિ પ્રિયઃ ત્વં વિપ્રો અભવો ઽઙ્ગિરસ્તમ મધ્વા યજ્ઞં મિમિક્ષ ણઃ

પવિત્ર થતો, હે સોમ, સદા જાગૃત, તું પ્રિય છે, આવરણોથી ઘેરાયેલો; તું જ્ઞાની બની ગયો, સૌથી વધુ અંંગિરસ જેવો; મધુરતા સાથે અમારો યજ્ઞ તૈયાર કર.

ઇન્દ્રાય પવતે મદઃ સોમો મરુત્વતે સુતઃ સહસ્રધારો અત્યવ્યમર્ષતિ તમી મૃજન્ત્યાયવઃ

ઇન્દ્ર માટે, આનંદ વહે છે, સોમા મરુતો માટે પિરસાયેલ, હજાર ધારાઓ સાથે, બધાને પાર કરે છે; ઝડપી લોકો તેને શુદ્ધ કરે છે.

પવસ્વ વાજસાતમો ઽભિ વિશ્વાનિ વાર્યા ત્વં સમુદ્રઃ પ્રથમે વિધર્મં દેવેભ્યં સોમ મત્સરઃ

બધી ઇચ્છનીય વસ્તુઓ માટે, શક્તિ આપનાર, વહે; હે સોમ, તું સમુદ્ર છે, દેવતાઓ માટે પ્રથમ આધાર, આનંદદાયક.

પવમાના અસૃક્ષત પવિત્રમતિ ધારયા મરુત્વન્તો મત્સરા ઇન્દ્રિયા હયા મેધામભિ પ્રયાંસિ ચ

પવમાન સોમા પોતાની ધારા સાથે છાનમાંથી વહે છે; આનંદદાયક, મરુતો સાથે, શક્તિશાળી, પોતાની બુદ્ધિ અને માર્ગ સાથે.

પ્ર તુ દ્રવ પરિ કોશં નિ ષીદ નૃભિઃ પુનાનો અભિ વાજમર્ષ અશ્વં ન ત્વા વાજિનં મર્જયન્તો ઽચ્છા બર્હી રશનાભિર્નયન્તિ

હવે તું ઝડપથી આગળ વધ, પાત્રની આજુબાજુ ફર, અને બેઠા જા; માણસો સાથે શુદ્ધ થઈને, તું ઇનામ તરફ આગળ વધ. જેમ કોઈ ઝડપી ઘોડાને સંભાળે છે, એમ તને રશીઓથી પવિત્ર ઘાસ તરફ લઈ જાય છે.

પ્ર કાવ્યમુશનેવ બ્રુવાણો દેવો દેવાનાં જનિમા વિવક્તિ મહિવ્રતઃ શુચિબન્ધુઃ પાવકઃ પદા વરાહો અભ્યેતિ રેભન્

ઉશનાસ જેવું જ્ઞાન બોલતો દેવ, દેવતાઓના જન્મની વાત ખુલાસે છે; મહાન વ્રત ધરાવનારો, શુદ્ધ સંબંધો ધરાવતો, તેજસ્વી અને પ્રખર, વરાહ જેવો પગલાં પાડતો ગર્જના સાથે આગળ આવે છે.

તિસ્રો વાચ ઈરયતિ પ્ર વહ્નિરૃતસ્ય ધીતિં બ્રહ્મણો મનીષામ્ ગાવો યન્તિ ગોપતિં પૃચ્છમાનાઃ સોમં યન્તિ મતયો વાવશાનાઃ

તે ત્રણ પ્રકારની વાણી જગાડે છે; અગ્નિ આગળ વધે છે, સત્યની પ્રેરણા અને બ્રાહ્મણની વિચારશક્તિ સાથે. ગાયો પોતાના માલિકને શોધતી જાય છે; ઉત્સુક વિચારો સોમા તરફ દોડી જાય છે.

અસ્ય પ્રેષા હેમના પૂયમાનો દેવો દેવેભિઃ સમપૃક્ત રસમ્ સુતઃ પવિત્રં પર્યેતિ રેભન્મિતેવ સદ્મ પશુમન્તિ હોતા

તેના ઝડપી, સોનાના પ્રવાહો શુદ્ધ થઈ રહ્યા છે; દેવ દેવતાઓ સાથે મિલી જાય છે; દબાયેલ રસ પવિત્ર છાણીને ફરતો જાય છે, ઘેરાયેલા ઘરમાં ગુંજતા, ગાયો સાથે હોતા યજમાન જેવો.

સોમઃ પવતે જનિતા મતીનાં જનિતા દિવો જનિતા પૃથિવ્યાઃ જનિતાગ્નેર્જનિતા સૂર્યસ્ય જનિતેન્દ્રસ્ય જનિતોત વિષ્ણોઃ

સોમા શુદ્ધ થાય છે, જે વિચારનો સર્જક છે, આકાશનો સર્જક છે, પૃથ્વીનો સર્જક છે, અગ્નિનો સર્જક છે, સૂર્યનો સર્જક છે, ઇન્દ્રનો સર્જક છે અને વિષ્ણુનો પણ સર્જક છે.

અભિ ત્રિપૃષ્ઠં વૃષણં વયોધામાઙ્ગોષિણમવાવશન્ત વાણીઃ વના વસાનો વરુણો ન સિન્ધૂર્વિ રત્નધા દયતે વાર્યાણિ

વાણીયોએ ત્રણ સ્તરે વહેતા, યુવાન અને શક્તિશાળી, જંગલમાં રહેલા, વહેતા એકને બોલાવ્યા છે; વનવાસી, નદીઓમાં વરુણ જેવો, ધન આપનાર ઋદ્ધિ આપે છે.

અક્રાન્ત્સમુદ્રઃ પ્રથમે વિધર્મં જનયન્પ્રજા ભુવનસ્ય ગોપાઃ વૃષા પવિત્રે અધિ સાનો અવ્યે બૃહત્સોમો વાવૃધે સ્વાનો અદ્રિઃ

જે સમુદ્ર પાર કરી, પ્રથમ નિયમ સ્થાપે છે, સંતાન ઉત્પન્ન કરે છે, જીવોના રક્ષક છે. શક્તિશાળી, પવિત્ર છાણીએ, અડગ શિખરે, મહાન સોમા વધે છે, પથ્થર ગુંજે છે.

કનિક્રન્તિ હરિરા સૃજ્યમાનઃ સીદન્વનસ્ય જઠરે પુનાનઃ નૃભિર્યતઃ કૃણુતે નિર્ણિજં ગામતો મતિં જનયત સ્વધાભિઃ

પીળો એક આગળ વધે છે, છોડાતા, જળના ગર્ભમાં સ્થિર થાય છે, શુદ્ધ થાય છે; જ્યારે માણસો દબાવે છે, ત્યારે તે સ્પષ્ટ માર્ગ બનાવે છે અને પોતાની શક્તિથી વિચાર ઉત્પન્ન કરે છે.