સામવેદઃ

પ્ર વો મહે મતયો યન્તુ વિષ્ણવે મરુત્વતે ગિરિજા એવયામરુત્ પ્ર શર્ધાય પ્ર યજ્યવે સુખાદયે તવસે ભન્દદિષ્ટયે ધુનિવ્રતાય શવસે

અમારા વિચારો મહાન વિષ્ણુ, પર્વતજાત મારુતો, તેમના સમૂહ માટે, યજ્ઞ માટે, સરળ દાન માટે, શક્તિ માટે, આશીર્વાદ માટે, પ્રતિજ્ઞાપાલકો અને પરાક્રમી તરફ જાય.

અયા રુચા હરિણ્યા પુનાનો વિશ્વા દ્વેષાંસિ તરતિ સયુગ્વભિઃ સૂરો ન સયુગ્વભિઃ ધારા પૃષ્ઠસ્ય રોચતે પુનાનો અરુષો હરિઃ વિશ્વા યદ્રૂપા પરિયાસ્યૃક્વભિઃ સપ્તાસ્યેભિરૃક્વભિઃ

આ સુવર્ણ તેજથી, શુદ્ધ થઈને, તે પોતાના સહયોગીઓ સાથે બધા દ્વેષોને જીતે છે, જેમ સૂર્ય પોતાના સહયોગીઓ સાથે જીતે છે; તેની પીઠ પરની ધારાઓ તેજ આપે છે, શુદ્ધ, લાલ અને સુવર્ણ, તે સાત ગીતો અને સાત મુખોથી બધાં રૂપોમાં વિહાર કરે છે.

અભિ ત્યં દેવં સવિતારમોણ્યોઃ કવિક્રતુમર્ચામિ સત્યસવં રત્નધામભિ પ્રિયં મતિમ્ ઊર્ધ્વા યસ્યામતિર્ભા અદિદ્યુતત્સવીમનિ હિરણ્યપાણિરમિમીત સુક્રતુઃ કૃપા સ્વઃ

હું એ દેવ સવિતારની સ્તુતિ કરું છું, શક્તિશાળી, બુદ્ધિશાળી, સાચા સંકલ્પવાળા, રત્નધારી, પ્રિય વિચારવાળા; જેના વિચાર ઊંચા છે, સંકલ્પ તેજ આપે છે; જેના આદેશે સુવર્ણહસ્તી, સારા કર્મવાળા, સ્વયં પ્રકાશમાન, આકાશને માપે છે.

અગ્નિં હોતારં મન્યે દાસ્વન્તં વસોઃ સૂનું સહસો જાતવેદસં વિપ્રં ન જાતવેદસમ્ ય ઊર્ધ્વયા સ્વધ્વરો દેવો દેવાચ્યા કૃપા ઘૃતસ્ય વિભ્રાષ્ટિમનુ શુક્રશોચિષ આજુહ્વાનસ્ય સર્પિષઃ

હું અગ્નિને યજ્ઞકર્તા, દયાળુ, શક્તિના પુત્ર, સર્વજ્ઞ, વિદ્વાન માનું છું; જે સીધા યજ્ઞથી દેવો માટે દયાળુ છે, ઘીના વિતરણકર્તા છે, તેજસ્વી જ્યોત ધરાવે છે, અને ઘીનું આહ્વાન કરે છે.

તવ ત્યન્નર્યં નૃતો ઽપ ઇન્દ્ર પ્રથમં પૂર્વ્યં દિવિ પ્રવાચ્યં કૃતમ્ યો દેવસ્ય શવસા પ્રારિણા અસુ રિણન્નપઃ ભુવો વિશ્વમભ્યદેવમોજસા વિદેદૂર્જં શતક્રતુર્વિદેદિષમ્

હે પરાક્રમી ઇન્દ્ર, તમારું એ પ્રથમ અને પ્રાચીન કાર્ય સ્વર્ગમાં ગવાય છે; જે દેવની શક્તિથી તમે કર્યું, પાણી છોડાવ્યા, આખા જગતને શક્તિથી ભરપૂર કર્યું, હે શતશક્તિમાન, પોષણ અને અન્ન આપ્યું.

ઇત્યૈન્દ્રં પર્વ .. પાવમાન ઉચ્ચા તે જાતમન્ધસો દિવિ સદ્ભૂમ્યા દદે ઉગ્રં શર્મ મહિ શ્રવઃ

આ રીતે પર્વમાં ઇન્દ્રને... હે પાવમાન, તમે દબાણથી જન્મી, તમારું સ્થાન આકાશ અને ધરતીમાં સ્થાપિત કર્યું; મહાન રક્ષા, મહાન યશ આપો.

સ્વાદિષ્ઠયા મદિષ્ઠયા પવસ્વ સોમ ધારયા ઇન્દ્રાય પાતવે સુતઃ

સૌથી મીઠી અને આનંદદાયક ધારા સાથે, હે સોમ, ઇન્દ્ર માટે પીવા યોગ્ય બની વહે.

વૃષા પવસ્વ ધારયા મરુત્વતે ચ મત્સરઃ વિશ્વા દધાન ઓજસા

હે શક્તિશાળી, તું તારી ધારા સાથે વહે, મારુતો માટે તારી શક્તિ લઇને, સર્વ શક્તિઓને ધારણ કરીને, તું ઊર્જાથી આગળ વધ.

યસ્તે મદો વરેણ્યસ્તેના પવસ્વાન્ધસા દેવાવીરઘશંસહા

જે તારો શ્રેષ્ઠ આનંદ છે, એ પવિત્ર પાન સાથે વહે, હે દેવ, હે વીર, તું અપશબ્દોનો નાશ કરનાર છે.

તિસ્રો વાચ ઉદીરતે ગાવો મિમન્તિ ધેનવઃ હરિરેતિ કનિક્રદત્

ત્રણ અવાજો ઉઠે છે, ગાયો રડે છે, દૂધ આપતી ગાયો બૂમ પાડે છે; પીળો એક ગર્જના કરતાં આવે છે.

ઇન્દ્રાયેન્દો મરુત્વતે પવસ્વ મધુમત્તમઃ અર્કસ્ય યોનિમાસદમ્

હે સોમ, તું ઇન્દ્ર અને મારુતો માટે, સૌથી મીઠો બની, સ્તુતિના ગર્ભમાં સ્થિર થઈ વહે.

અસાવ્યંશુર્મદાયાપ્સુ દક્ષો ગિરિષ્ઠાઃ શ્યેનો ન યોનિમાસદત્

આ તેજસ્વી બિંદુ આનંદ માટે, કુશળતાથી, પાણીમાં સ્થિર થયો છે, જેમ પર્વત પર ઘોસલામાં બેસેલો ગરુડ હોય તેમ.

પવસ્વ દક્ષસાધનો દેવેભ્યઃ પીતયે હરે મરુદ્ભ્યો વાયવે મદઃ

હે પીળા, તું કુશળતા પ્રાપ્ત કરીને દેવતાઓ માટે પીવા માટે વહે; આ આનંદ મારુતો અને વાયુ માટે છે.

પરિ સ્વાનો ગિરિષ્ઠાઃ પવિત્રે સોમો અક્ષરત્ મદેષુ સર્વધા અસિ

પર્વત પરથી જન્મેલો ગુંજતો સોમા પાવકમાં વહે છે; તું આનંદમાં સર્વત્ર વ્યાપક છે.

પરિ પ્રિયા દિવઃ કવિર્વયાંસિ નપ્ત્યોર્હિતઃ સ્વાનૈર્યાતિ કવિક્રતુઃ

આકાશનો પ્રિય કવિ, સંતાનમાં સ્થિર થયેલો, અવાજ સાથે આગળ વધે છે; વિદ્વાન, પ્રેરિત ઇચ્છાથી આગળ વધે છે.

પ્ર સોમાસો મદચ્યુતઃ શ્રવસે નો મઘોનઃ સુતા વિદથે અક્રમુઃ

દબાયેલા સોમા, આનંદથી ભરપૂર, અમારી કીર્તિ માટે, હે દાતાર, સભામાં આગળ વધ્યા છે.

પ્ર સોમાસો વિપશ્ચિતો ઽપો નયન્ત ઊર્મયઃ વનાનિ મહિષા ઇવ

વિદ્વાન સોમા, મહિષો જેવું, લહેરો રૂપે પાણી આગળ લઈ જાય છે, જંગલો તોડી નાખે છે.

પવસ્વેન્દો વૃષા સુતઃ કૃધી નો યશસો જને વિશ્વા અપ દ્વિષો જહિ

હે સોમ, તું શક્તિશાળી અને દબાયેલો, વહે; અમને લોકમાં પ્રસિદ્ધિ આપ; સર્વ દુશ્મનાવટ દૂર કર.

વૃષા હ્યસિ ભાનુના દ્યુમન્તં ત્વા હવામહે પવમાન સ્વર્દૃશમ્

તું ખરેખર તેજથી શક્તિશાળી છે; અમે તને બોલાવીએ છીએ, હે પવિત્ર, પ્રકાશથી ચમકતો, જે સ્વર્ગને દેખાડે છે.

ઇન્દુઃ પવિષ્ટ ચેતનઃ પ્રિયઃ કવીનાં મતિઃ સૃજદશ્વં રથીરિવ

પાવકમાં પ્રવેશેલો, જાગૃત, કવિઓને પ્રિય, એ બિંદુ વિચારને મોકલે છે, જેમ રથચાલક ઘોડાને દોડાવે છે.

અસૃક્ષત પ્ર વાજિનો ગવ્યા સોમાસો અશ્વયા શુક્રાસો વીરયાશવઃ

ઝડપી, ગાય મેળવનાર, ઘોડા મેળવનાર, તેજસ્વી, શક્તિશાળી સોમા, વીરતા માટે ઉત્સુક થઈ વહે છે.

પવસ્વ દેવ આયુષગિન્દ્રં ગચ્છતુ તે મદઃ વાયુમા રોહ ધર્મણા

હે દેવ, તું લાંબા આયુષ્ય માટે વહે; તારો આનંદ ઇન્દ્ર સુધી પહોંચે; ધર્મના માર્ગે વાયુ સુધી ઉંચો ચડી જા.

પવમાનો અજીજનદ્દિવશ્ચિત્રં ન તન્યતુમ્ જ્યોતિર્વૈશ્વાનરં બૃહત્

પવિત્ર થયેલાએ આ અજોડ આકાશ ઉત્પન્ન કર્યું છે, વીજળી જેવું; એ મહાન સર્વવ્યાપી પ્રકાશ છે.

પરિ સ્વાનાસ ઇન્દવો મદાય બર્હણા ગિરા મધો અર્ષન્તિ ધારયા

ગુંજતા બિંદુઓ, આનંદ માટે, તેમની તેજસ્વિતા અને મીઠાશભરી વાણી સાથે, તેમની ધારા સાથે વહે છે.

પરિ પ્રાસિષ્યદત્કવિઃ સિન્ધોરૂર્માવધિ શ્રિતઃ કારું બિભ્રત્પુરુસ્પૃહમ્

કવિએ નદીની લહેરો મોકલી છે, પોતાનું સ્થાન લઈ, કવિને, ઘણું ઇચ્છનારને, પકડી રાખે છે.

ષષ્ઠ પ્રથમો ઽર્ધઃ ઉપો ષુ જાતમપ્તુરં ગોભિર્ભઙ્ગં પરિષ્કૃતમ્ ઇન્દું દેવા અયાસિષુઃ

દેવતાઓએ વહેલી સવારે જન્મેલો, ગાયોના દૂધથી શુદ્ધ થયેલો અને છાનવામાંથી પસાર થયેલો સૌમ રસ, છઠ્ઠા દબાણનો પહેલો ભાગ, શોધ્યો છે.

પુનાનો અક્રમીદભિ વિશ્વા મૃધો વિચર્ષણિઃ શુમ્ભન્તિ વિપ્રં ધીતિભિઃ

પવિત્ર થતો જ્ઞાની સૌમ બધાં વિઘ્નો પાર કરી આગળ વધ્યો છે; લોકો પોતાના ભક્તિભર્યા સ્તુતિગીતોથી તેને મહિમા આપે છે.

આવિશન્કલશં સુતો વિશ્વા અર્ષન્નભિ શ્રિયઃ ઇન્દુરિન્દ્રાય ધીયતે

પિછડાયેલો સૌમ રસ વાસણમાં પ્રવેશે છે, સર્વ શોભાથી વહે છે; આ સૌમ ઈન્દ્રને ભક્તિપૂર્વક અર્પણ થાય છે.

અસર્જિ રથ્યો યથા પવિત્રે ચમ્વોઃ સુતઃ કાર્ષ્મન્વાજી ન્યક્રમીત્

રથચાલક જેવો, દબાણ પથ્થરોની છનણીમાં પિછડાયેલો સૌમ ઝડપથી આગળ વધે છે, ઘોડા જેવી તીવ્રતા ધરાવે છે.